Öncelikle; bilgiyi zihinde tutmak ve bilgiye ulaşmak hafıza değildir.
Hafıza: Bilgiyi zihinde tutmakla birlikte onu yorumlamak, nereden geldiğini, neyi tamamladığını, neyle çeliştiğini veya neyle eşleştiğini, hangi durumda işe yaradığını bilip gerektiğinde onu çağırabilmektir.
İnsan hafızası yavaştır ama derindir. Kendi çıkarları için her şeyi silip geçenler: bir gün gelir; bir koku, bir ses, bir cümle birçok şeyi bir anda hatırlatır, bağlantılar kurar.
Hafıza için kendimize şu İKİ önemli soruyu saralım!
♥ Doğal hafızamızı, nasıl kullanıyoruz?
♥ Hafıza kaslarını zinde tutabilmek için hangi verileri kullanıyoruz?
Günümüzde bu pırlanta hafızayı neden kullanmıyoruz:
Google her şeyi yapıyor da ondan…
Hafızayı tamamen Google’a emanet etmişiz. Adres bulma, hazır bilgiye ulaşma, yapay zekalı düşünce, çizim, fotoğraf hepsi hazır.
Ama ne kadar güvenli bilinmez.
Bilerek, isteyerek zihinsel kaslarını bilerek devre dışı…
Kendimize ait bir hafıza olmaz ise:
►Kendi çıkarları için; birinden duydum, birisi demiş, birine iyi gelmiş, v.b. -mışlı, -mişli ifadeler, ilerde nelere sebep olduğunu görmüş olurlar!
Oysa insan; eskiden eğitimli, ahlaklı, adaletli, paylaşımcı bireyler çoğunlukta idi…
Hatta; önemli telefon numaralarını ezberlerdi. Diğer telefonlar için herkesin evinde telefon rehberi vardı, oradan bakılırdı. Yolu tarif üzerine sora sora bulurduk.
Herkes kitap – gazete okur ve kimseye hakaret etmezlerdi…
Genel kültür bilgileri için evlerde ansiklopediler vardı, onlara bakılırdı. Bizim Meydan Larousse’ler hâlâ duruyor.
Unutmayalım ki; hatırlamak, düşünmenin temelidir. Hatırlamayan insan sorgulamaz, sorgulamayan insan yönlendirilir, kullanılır…
Dünyada, ülkemizde neler oluyor?
► Hatırlamadığın şeyi savunamazsın.
► Bilmediğin geçmişle sağlıklı bir gelecek kuramazsın.
► Dijital bellek yardımcı olabilir. Neyin ne olduğunu bilir ama neden, nasıl ve neyle ilişkili olduğunu umursamaz.
Ama hafıza, devredilecek bir şey değildir. Çünkü hafıza sadece bilgi değil, kimliktir.
Kendimizle hesaplaşma sağlıklı hafızanın ürünüdür.
Bu durum bireysel olduğu kadar toplumsal bir meseledir. Çünkü toplumlar da hafızalarıyla ayakta kalır. Geçmişi, hataları, deneyimleri, kırılma anlarını unutan toplumlar aynı döngüleri tekrarlar.