Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından Hanlar Bölgesi’nde yer alan İpek Han’da yürütülen çalışmalar kapsamında, tarihi yapı cepheden çatıya kadar özgün kimliğine kavuştu.

Osmanlı’nın ilk başkenti olan Bursa’da 14. yüzyılda oluşmaya başlayan, 16. yüzyılda han, bedesten ve çarşıların gelişimiyle sürecini tamamlayan Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi, Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen çalışmalarla eski ihtişamına kavuşuyor. Daha görünür hale gelen tarihi hanlarda restorasyon çalışmalarını sürdüren Büyükşehir Belediyesi, bu kapsamda tarihi İpek Han’ı baştan sona eski kimliğine tekrar kavuşturdu. Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yapı İşleri Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen proje kapsamında tarihi yapının bakım onarımı yapılarak cephe yenileme çalışmaları tamamlandı ve İpek Han’ın tarihi dokusu korundu. 2620 metrekarelik alanda bulunan kubbeler sökülerek tamamen değiştirildi. 220 ton kurşun kullanılarak çatı kaplaması bitirilirken, proje için yaklaşık 25 milyon TL harcandı.

“Hanlar Bölgesi’nin 24 saat yaşamasını hedefliyoruz”
UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren 700 yıllık Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi’nin Osmanlı’nın ilk çarşılarından olduğunu hatırlatan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, bölgenin hala sosyal hayatın vazgeçilmez bir parçası olduğunu söyledi. Bursa’nın daha çok bölgesiyle UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almasını istediklerini belirten Başkan Bozbey, ancak bu şekilde uluslararası arenada tanınırlığı artırabileceklerini ifade etti. Fen İşleri Dairesi Başkanlığı aracılığıyla tarihi yapılarda önemli çalışmalar yürütüldüğünü anlatan Başkan Bozbey, “Bursa, 1.4 olan geceleyen turist sayısı ile turizmden en az payı alan kentlerden bir tanesi. Bizler bu oranı artırmak için çalışıyoruz. Hanlar Bölgesi’nin 24 saat yaşamasını hedefliyoruz. Bu kapsamda İpek Han’ın bakım onarım ve cephe yenileme çalışmaları tamamlandı. Kubbeleri sökülerek değiştirildi. Kurşun çatı kaplaması için 220 ton kurşun kullanıldı. Tarihimizi tekrar ayağa kaldırırken, Bursa’nın turizmden hak ettiği payı alabilmesi için de mücadele ediyoruz” dedi.

Tarihi İpek Han
Çelebi Mehmed tarafından Yeşil Külliye’ye gelir getirmesi için 15. yüzyılın ilk yarısında yaptırılmıştır. Hanın mimarının, dönemin değerli devlet adamı, asker ve mimar olan Hacı İvaz Paşa olduğu tahmin edilmektedir. İlk zamanlarda ipekçilerin toplanmaya başladığı han olması sebebiyle bu adı almıştır. Klasik Osmanlı hanları tarzında inşa edilen iki katlı, revaklı, avlulu yapının zemin katında 39, üst katında ise 42 odası bulunmaktadır. Bursa’nın en büyük hanlarından birisidir. 1958’deki büyük yangında büsbütün harap olan yapı, 1972-1973 yıllarında restore edilmiştir. Günümüzde handa terzi atölyeleri ve giysi satan dükkanlar bulunmaktadır.

Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen ‘Rekortmen Gezginler Söyleşisi’nin konukları, Unesco Dünya Mirası Listesi’nde bulunan bin iki noktayı ziyaret ederek dünya rekoru kıran Dünya Miras Gezginleri Derneği Başkanı Atilla Ege ve Nihal Ege oldu.

Tarih başkenti olan Bursa’da geçmişin izlerini geleceğe taşıyan Bursa Büyükşehir Belediyesi, Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanlığı Müzeler Şube Müdürlüğü aracılığıyla ‘Unesco Dünya Mirasları Rekortmen Gezginler Söyleşisi’ gerçekleştirildi. Merinos Bursa Müze Etkinlik Salonu’nda düzenlenen etkinliğe, Unesco Dünya Miras Listesi’ne girmiş olan bin iki noktayı ziyaret ederek dünya rekoru kıran Dünya Miras Gezginleri Derneği Başkanı Atilla Ege ve 122 ülkede bulunan 874 Dünya Mirası’nı görerek kadınlar arası dünya birincisi olan Nihal Ege konuşmacı olarak katıldı. Programa, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in yanı sıra Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Yıldız, Bursa İl Kültür ve Turizm Müdürü Dr. Kamil Özer, Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanı Güney Özkılınç, Bursa Unesco Derneği Başkanı İlker Özarslan ve Bursalılar katıldı.

Gördüklerini ve deneyimlerini Bursalılarla paylaşan, Atilla Ege ve Nihal Ege, dünya miraslarının korunması ve keşifleri üzerine ilham verici bir sohbet gerçekleştirdi. Bursa’nın sahip olduğu UNESCO ambleminin kentin giriş ve çıkışlarına, taksilerine ve otellerine yerleştirmesi gerektiğini vurgulayan Atilla Ege ve Nihal Ege, bu tür adımların uluslararası tanıtım açısından önemli olduğunun altını çizdi.

‘’Turistler bir tarih başkentini ziyaret ettiklerinin farkına varacak’’
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, rekortmen gezginler Nihal Ege ve Atilla Ege’nin tecrübelerinden istifade ettiklerini belirtti. 8500 yıllık tarihi ve kültürel birikime sahip olan Bursa’nın, yemekleri, tarihi ve doğal güzellikleri gibi birçok yönüyle UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesini hedeflediklerini ifade eden Başkan Mustafa Bozbey, “Osmanlı’nın ilk başkenti olan Bursa’nın tarihi zenginliklerini değerlendirerek daha çok bölgesiyle UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almasını istiyoruz. Böylece uluslararası arenada tanınırlığını artırabiliriz. Bu konudaki çalışmalarımıza hız kazandıracağız. 2014 yılından bu yana Cumalıkızık, Sultan Türbeleri ve Hanlar Bölgesi ile Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyoruz. Fakat kentin tanıtımında UNESCO amblemi kullanılmamış. Bu etkinlik sayesinde eksikliğimizi fark ettik. Hemen çalışmalarımıza başlıyoruz. Bursa’nın UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer aldığını gösteren amblemleri kentin farklı noktalarına yerleştireceğiz. Bursa’nın UNESCO üyeliğini ön plana çıkaracağız. Turistlerin de bir tarih başkentini ziyaret ettiklerinin farkına varmalarını sağlayacağız. Böylece turistlerin Bursa’da daha çok vakit geçirmesini, geceleme süresinin artmasını hedefliyoruz” dedi.

Birleşik Uluslararası Sağlık ve Eğitim Gönüllüleri Dernekleri Federasyonu (BUSADER) tarafından düzenlenen kültür turuyla federasyon yöneticileri ve üyeleri tapınakları ve doğal güzellikleri ile ünlü Vietnam ve Kamboçya’yı ziyaret ettiler.

10 gün boyunca Güneydoğu Asya‘nın tarihi anılarına ve güzelliklerine yakından tanıklık eden BUSADER üyeleri, geziye Vietnam ile ABD arasında yaşanan savaşta halk tarafından inşa edilen ve ülkenin özgürlük sembolü haline gelen Cu Chi Tünelleri’ni ziyaret ederek başladı. Ardından Saygon şehrinde yer alan Savaş Müzesi, Opera Binası, Notre-Dame Katedrali gibi tarihi bölgeler ziyaret edildi.

Ertesi gün kıtanın en büyük deltası olan “Mekong Deltası” turu için My Tho kasabasına hareket eden BUSADER Heyeti, yörenin kültürel güzelliklerini deneyimledikten sonra Siem Reap’te bulunan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Angkor turunu gerçekleştirdi.

Gezide daha sonra Güneydoğu Asya’nın en büyük gölü olan ve UNESCO tarafından 1997 yılında Biyosfer Alanı olarak ilan edilen Tonle Sap Gölü’nde tekne turu gerçekleştiren üyeler, burada balıkçıların kazıklar üzerine oturtulmuş ve yüzen evlerini yakından gördükten sonra Da Nang’da UNESCO tarafından koruma altına alınan ve Vietnam’ın en huzurlu kasabası olarak bilinen Hoi An’da adeta geçmişe doğru bir yolculuğa çıkan ekip, ertesi gün ise Ba Na dağı’nın muhteşem manzarasının tadını çıkardı.

BUSADER temsilcileri, turda ayrıca UNESCO Dünya Mirası Listesi‘nde yer alan Halong Bay’a giderek, “Junk Boat” eşliğinde çevredeki adacıklar ve mağaraları keşfetti, Halong Bay ve Hanoi’deki tarihi bölgeleri de ziyaret etti.

Çok farklı ve unutulmayacak bir deneyim yaşadıklarını ifade eden BUSADER Federasyonu Başkanı Zerrin Özgüle, “BUSADER ailesi olarak bu yolculukta hem tarihe yakından şahitlik etme şansı bulduk hem de unutulmaz anılar ve dostluklar biriktirdik. Yolculuğumuza katılan tüm dernek üyelerimize teşekkür ediyorum” şeklinde konuştu.

Bursa Büyükşehir Belediyesi, bazı basın yayın organları ve sosyal medya hesaplarında yapılan yanlış ve art niyetli paylaşımlar üzerine açıklama yaptı.

Yapılan açıklama şu şekilde;
“10 Kasım’da Bursa’mıza kazandırdığımız Atatürk heykelinin ardından yapılan paylaşımların iyi niyetli olmadığı açıktır. Atatürk heykeline dair yapılan bu yorumlar bizleri derinden üzmektedir. Atalarımıza saygı göstermek, değerlerimizi ve kültürel mirasımızı yaşatmak, hepimizin ortak sorumluluğudur.

Ata’mızın heykelinin açılışının hemen ardından yapılan yanıltıcı paylaşımlardan biri de türbe, külliye ve camilerdeki güvenlik personelleri ile ilgilidir. Konuyla ilgili yazışmalar Eylül ayında yapılmış ancak konu bazı odaklar tarafından heykel açılışının hemen ardından gündeme getirilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi gereği kurumumuzca bir çok noktada yeniden değerlendirme yapılmış, bu alanlarda verimlilik ve tasarruf sağlanması için çalışmalara başlanmıştır. Yeni turizm stratejimiz kapsamında UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan türbeler, külliyeler ve camilerde görev yapacak personeller bu hedefe uygun olarak görev alacaklardır. Önümüzdeki süreçte kentimizin tarihsel miraslarındaki çalışmalar, Bursa’mızın turizmine katkıda bulunacak donanımlı personeller tarafından sürdürülecektir. Kültürel miras alanlarımızda güvenlik zaafiyeti oluşturabilecek herhangi bir planlama söz konusu değildir.

Kültür varlıklarımız ve ibadethanelerimize olan hassasiyetimiz doğrultusunda en iyi hizmeti sunma kararlılığımızı kamuoyuyla paylaşmak isteriz.

Bu tür yorumları dile getiren kişileri de toplumsal birlik ve beraberliğe katkı sağlamaya davet ediyoruz.

Kamuoyunun bilgisine saygıyla sunarız”.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, UNESCO Dünya Mirası 2022 daimi adaylığı için UNESCO’ya ‘2024 yılı konferansında görüşülüp karara bağlanmak üzere’ Türkiye’den sadece Bursa’nın İznik ilçesiyle ilgili dosyayı gönderdi. Böylelikle Bursa’nın 2014 yılında Hanlar Bölgesi, sultan külliyeleri ve Cumalıkızık ile başlayan UNESCO serüvenine, ‘Yaratıcı Şehirler Ağı ve Öğrenen Şehirler Küresel Ağı üyeliklerinin ardından’ İznik’in de eklenmesi için geri sayım başlamış oldu.

Bursa Büyükşehir Belediyesi, tarihi ve kültürel mirasın yaşatılıp gelecek kuşaklara aktarılması ve bu değerlerin dünyaya tanıtılması yönündeki çalışmaların meyvesini toplamaya devam ediyor. Hatırlanacağı üzere; Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmalarıyla Bursa, 2014 yılında Hanlar Bölgesi, sultan külliyeleri ve Cumalıkızık ile UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmiş, böylelikle kentin uluslararası alanda tanıtımı için önemli bir adım atılmıştı. Bununla yetinmeyip ‘restorasyonlar ile’ kenti adeta açık hava müzesine çeviren Büyükşehir Belediyesi, somut olmayan kültürel değerlerin tanıtımı için de önemli bir yol aldı. Yapılan çalışmalar kapsamında, geçen yıl ‘çini ve Bursa ipeğinin ön planda olduğu’ zanaat ve halk sanatları dalında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na dahil olmayı başaran Bursa, ardından UNESCO Öğrenen Şehirler Küresel Ağı’na da üye olmuştu.

Sıra İznik’te

İznik, ‘tarih öncesi çağlardan başlayarak’ günümüze kadar kesintisiz iskân gören, Helenistik ve Roma dönemleri ile başkentliğini yaptığı Selçuklu, Bizans ve sonrasında Osmanlı imparatorluklarına ait izlerin birlikte görüldüğü önemli bir kent olarak biliniyor. Surları, anıtsal kapıları, kilise, cami, hamam, medrese gibi anıtsal yapılarıyla, kırsal kimliği ve doğal peyzajıyla İznik, özgün değerlerini günümüzde de koruyor. Hristiyanlığın şekillenmesinde önemli rol oynayan 1. Ekümenik Konsil (MS 325) ve 7. Ekümenik Konsil’e ev sahipliği yapması sonucu, Hıristiyanlık inancı Roma İmparatorluğu’nun resmi dini olarak kabul edilmişti. İncil, İznik’te 4 kitaba ayrılarak Hristiyanlığın ana şekli oluşturulmuş, kiliselerin insan ve dini motiflerle bezenmesinin serbest bırakılma kararı ile günümüz kilise mimarisindeki süsleme sanatının önü açılmıştı. İznik, Osmanlı hâkimiyetine girdikten sonra önemli bir ilim ve kültür merkezi niteliği kazanmış, Türk-İslam eğitim sistemindeki cami-medrese geleneğinin kurumsallaşmasında öncü rol oynamıştır. Bünyesinde en eski Osmanlı kitabesine sahip Hacı Özbek Camii’ni ve günümüze ulaşabilen en eski Osmanlı mektebi olan Süleyman Paşa Medresesi’ni barındıran İznik, çağlar boyunca dünyaca üne sahip İznik çinilerinin üretim merkezi oldu.

Tarihi özellikleri ile İznik, ‘medeniyetlerin somut ve somut olmayan değerlerini günümüze kadar taşıyan benzersiz tarihi kent olması nedeniyle’ 2014 yılında Dünya Miras Geçici Listesi’ne dahil edildi. Daimi adaylık çalışmaların yürütülmesi için 2016 yılında Büyükşehir Belediyesi bünyesinde İznik Alan Başkanlığı kuruldu. İznik Alan Başkanlığı’nca hazırlanan yönetim planı, 2022 Mayıs ayında Eşgüdüm ve Denetleme Kurulu’nca onaylanarak yürürlüğe girdi. UNESCO uygulama rehberine uygun olarak hazırlanan İznik’in adaylık dosyası, 2022 Ağustos ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na teslim edildi.

Türkiye’den tek aday

İznik Alan Başkanlığı’nın 1 yıl gibi kısa sürede bitirdiği yönetim planı ve adaylık dosyası, ‘Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede’ UNESCO daimi listesine aday olmaya değer görüldü. Bakanlık, 19 Eylül 2022 tarihinde ülkemizin diğer önemli değerlerine sahip alanlar içerisinden Türkiye’den sadece İznik’in daimi adaylık dosyasını UNESCO Dünya Miras Merkezi’ne gönderdi.

“Yakından takip ediyoruz”

Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, 8500 yıllık arkeolojik bölgeleri, 2500 yıllık şehir yerleşimi ile Bursa’nın Bitinya, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerine ev sahipliği yapan kadim şehir olduğunu vurguladı. Bursa’yı dünyaya en iyi şekilde tanıtabilmek adına gerekli tüm çalışmaları yaptıklarını belirten Başkan Aktaş, “Bu kapsamda 2014 yılında Hanlar Bölgesi, sultan külliyeleri ve Cumalıkızık ile UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmeyi başardık. Elbette çalışmalarımızı bırakmadık. Geçtiğimiz yıl çini ve Bursa ipeğinin ön planda olduğu ‘zanaat ve halk sanatları’ dalında UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na dahil olmayı başardık. Başarılarla yetinmeyerek, girişimlerimizi sürdürdük ve UNESCO Öğrenen Şehirler Küresel Ağı’na üye olduk. Bursa olarak kendimizi sürekli geliştirmeyi hedefliyoruz. Bu yüzden bunlarla yetinmeyerek, şimdi de İznik için çok önemli bir adım atıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığımız, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne aday olarak Türkiye’den sadece İznik’in dosyasını UNESCO Dünya Miras Merkezi’ne gönderdi. Süreci yakından takip ediyoruz. En kısa zamanda güzel haberleri Bursalı ve İznikli hemşerilerimizle paylaşmayı umuyoruz” dedi. Başkan Aktaş, şu ifadeleri kullandı;

“Sürecin yönetilmesinde emeği olan başta Kültür ve Turizm Bakanımız Mehmet Nuri Ersoy, İznik Belediye Başkanımız Kaan Mehmet Usta ve İznik Alan Başkanımız Doç. Dr. Şehnaz Eraslan Alıcıgüzel’e, İznik Alan Başkanlığı ekibimize, tüm paydaş kurum ve kuruluşlara, Danışma Kurulu ile Eşgüdüm ve Denetleme Kurulu üyelerimize teşekkürlerimi sunuyorum”