Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği “Tematik Buluşmalar” söyleşisinin konuğu olan Elçin Arabacı, 1850’li yıllarda Bursa ve İstanbul’daki işçilerin sosyal ve çalışma koşullarını anlattı.

Nilüfer Belediyesi tarafından düzenlenen “Tematik Buluşmalar, Kütüphanede Sosyal Bilimler ve Disiplinlerarası Söyleşiler” etkinliğinin son konuğu tarihçi Elçin Arabacı oldu. “İngiliz Belgelerine Göre 19. yy. Ortasında İstanbul, İzmir, Selanik ve Manastır’da Osmanlı Emekçilerinin Yaşam ve Çalışma Koşulları” başlığıyla Nazım Hikmet Kültürevi Balaban Salonu’nda düzenlenen söyleşide, Osmanlı’daki emekçilerin sosyal ve çalışma hayatına ışık tutuldu.

“19. Yüzyıl ortasında Osmanlı’daki emekçilerin hali İngilizlerin gözünden nasıl gözüküyordu?” sorusu üzerinden Bursa ve İstanbul’daki dönemi anlatan Elçin Arabacı, “Bursa, 1850-1860’lı yıllarda sanayileşmenin başında, nüfus itibariyle de orta ölçekli bir ticaret kenti. Bu dönemde, güç isteyen inşaat ve maden işçiliği gibi meslekler daha fazla kazanıyor. Geleneksel zanaatlara geçildikçe ücretler daha da azalıyor” dedi.

Bursa’da o dönemde faaliyet gösteren ipek fabrikalarında daha çok kadın işçilerin çalıştığına değinen Arabacı, kadınların erkeklere göre çok daha az kazandığını söyledi. Fabrikada çalışan bir kadın işçinin günlük yevmiyesinin 3 kuruş olduğunu ifade eden Arabacı, erkeklerde bu ücretin 22,60 kuruş civarında olduğunun bilgisini verdi. Arabacı, o yıllarda çok fazla çocuk işçinin de çırak olarak çalıştığını ve en düşük ücreti aldıklarını dile getirdi. Arabacı, o yıllarda bir duvarcı ustasının bir günde kazandığı parayla 8 kilodan fazla dana eti alabildiğini söyledi.

İşçilerin çalışma şartları ile ilgili bilgiler de veren Elçin Arabacı, “Mesai, gün doğumundan, gün batımına kadar sürüyordu. Bu süre yaz günleri 12 saati bulurken, kışları ise 8 saat civarında oluyordu. Zanaatkarlar ya da esnaflar gün içinde sık sık mola verme imkanına sahip olsa da fabrikada çalışan kadınlar için böyle bir durum söz konusu değildi. Uzun süre kapalı alanlarda çalışan birçok kadın D vitamini eksikliğinden kaynaklı hastalıklar yaşadı ve hatta bunların bazıları ölümle sonuçlandı” dedi.

19. Yüzyıl ortalarında İstanbul ve Bursa’daki işçileri de karşılaştıran Arabacı, “En düşük ücrette Bursa’daki işçi, İstanbul’daki işçinin neredeyse iki katı kadar fazla kazanıyordu. Ancak en yüksek ücrette İstanbul çok daha öndeydi. Bunun sebebinin nitelikli zanaat gerektiren işlerin İstanbul’da daha çok talep görüyor olmasıydı” diye konuştu.

Tarihçi Elçin Arabacı, konuşmasının sonunda katılımcıların sorularını da yanıtladı.

Nilüfer Belediyesi’nin Tematik Buluşmalar söyleşilerinin konuğu olan Doç. Dr. Muhammed Emir İlhan, sözlü kültürden yazılı kültüre ve dijital kültüre geçiş sürecinde yaşanan dönüşümleri ele aldı.

Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği Tematik Buluşmalar Kütüphanede Sosyal Bilimler ve Disiplinlerarası Söyleşiler etkinliğinin 3’üncüsü düzenlendi. Söyleşinin konuğu olan Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğr. Üyesi Doç. Dr. Muhammed Emir İlhan oldu. İlhan, Nâzım Hikmet Kültürevi’nde düzenlenen “Sözden Yazıya Pax Litera: Anlatılar ve Anlatıcılar” konulu söyleşide, anlatıdaki değişimin kültürel etkilerini değerlendirdi.

Sözden yazıya ve dijitale uzanan kültürel geçişin, çatışmanın yanında bir beraberliği ve barışı da mümkün kıldığını belirten İlhan, bu süreçte söz ve konuşmanın da yoksunlaştığını vurguladı. İlhan, kültürel geçişlerin bazı çatışmaları ortadan kaldırırken aslında her şeyi merkezileştirdiğinin altını çizdi.

Sözlü kültürün performans odaklı olduğunu belirten İlhan, “Sözlü kültürde söylenen bir şey anında anlaşılmak zorundadır. Eğer anlaşılamıyorsa, o sözün hiçbir hükmü yoktur. Bu yüzden sözlü kültürde performans, anlık durum temel belirleyici husustur ve anlatıcılık ister istemez profesyonelleşir” dedi. İlhan, sözlü kültürde bilginin, enformasyon ve anlatının ritim, tekrar ve bedensel etkileşimlerle bütünleştiğini belirtti.

Yazının bilgiyi zaman ve mekandan bağımsız kılarak, kalıcı hale getirdiğini ifade eden Doç. Dr. Muhammed Emir İlhan, “Bu sayede metinler tekrar tekrar incelenebilir, karşılaştırılabilir ve eleştirilebilir oldu. Yazı aynı zamanda listeler, formüller, tablolar gibi bilişsel araçlar sunarak, soyut düşünceyi, sınıflandırmayı ve bürokrasiyi de mümkün kıldı” dedi.

Dijital çağla birlikte gelen değişimin, hayatımızdaki son hikaye anlatıcısını götürdüğünü ve bizde yanılsamalar bıraktığını kaydeden İlhan, “Artık temsillerin gerçeklere gönderme yaptığı, bir dünyada yaşamıyoruz. Simülasyon çağındayız. Her şey simülasyon ve sahte” ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda katılımcıların sorularını da yanıtlayan Doç. Dr. İlhan, okurların kitaplarını da imzaladı.

Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği “Tematik Buluşmalar” söyleşisinde, tarihçi-yazar Ceren Sungur, Şamanizm’in modern tıp üzerindeki etkilerini ve tarihsel önemini anlattı.

Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği “Tematik Buluşmalar: Kütüphanede Sosyal Bilimler ve Disiplinlerarası Söyleşiler” programının bu ayki konuğu, “Şamanizm, Cadılık ve Şifa” kitabının yazarı Ceren Sungur oldu. Koza Kütüphane’de gerçekleştirilen ve yoğun ilgi gören söyleşide Sungur, Şamanizm’in tarihi, modern tıp ile ilişkisi ve günümüzdeki yansımalarını anlattı.

Şamanların, tarihin ilk şifacıları olduğunu vurgulayan Sungur, bu geleneğin birçok kültürü etkilediğini belirtti. Türklerin, İslam öncesi kültürünün anlaşılması için Sibirya’dan Balkanlar’a uzanan geniş coğrafyanın tarihinin iyi bilinmesi gerektiğini belirten Sungur, Türkiye’de bu alanda yapılan akademik çalışmaların yetersizliğine dikkat çekti.

Şaman kültürünü ilk olarak Avrupalılar’ın keşfettiğini söyleyen Ceren Sungur, “Avrupalılar başlangıçta Şamanlar’ı anlayamadı ve onları cadı olarak gördü. Ancak araştırmalar ilerledikçe, antropoloji ve psikoloji gibi bilimlerin kökeninde Şamanlığın yattığını keşfettiler. Şamanlar, psikolojik süreçleri kullanarak insanları iyileştiriyordu. Günümüzde Avrupalılar bu tedavi yöntemlerini derinlemesine araştırıyor, çünkü Şamanizm’den öğrenilecek daha çok şey var” dedi.

Şamanlığın doğa dostu ve ekolojik yaklaşımına da değinen Sungur, bu anlayışın sadece insanları değil, dünyayı da iyileştirebilecek bir bakış açısına sahip olduğunu vurguladı. Anadolu kültüründe de var olan atıksız ve sürdürülebilir toplum anlayışının önemine dikkat çeken yazar, “İçinden geldiğimiz kültürün değerini bilmeliyiz” diye konuştu.

Ceren Sungur, söyleşinin sonunda katılımcıların sorularını yanıtlayarak, okurları için kitaplarını da imzaladı.