İznik’te restorasyonları tamamlanan Roma Tiyatrosu, İstanbul Kapı ve Yenişehir Kapı’nın açılışları gerçekleşti.

Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren İznik Belediye Başkan Kağan Mehmet Usta “İznik için, ilçemiz turizmi için çok önemli bir gün. 1980 yılında Bedri Yalman Hocayla başlayan, 1984 yılında şahsımın yaz tatilinde bizzat çalıştığı bu mekan çocukluğumuzun oyun yeriydi. Bugün çok şükür Büyükşehir Belediyemiz tarafından ilgili üniversitenin de çalışmalarıyla eser ortada. Yapanların destek olanların, emek verenlerin emeğine sağlık” diye konuştu.

Roma Tiyatrosunda gerçekleştirilen açılış programına Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Önceki Dönem Sanayi ve Teknoloji Bakanı, AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank, AK Parti Bursa Milletvekili Refik Özen, Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, AK Parti İl Başkanımız Davut Gürkan, ilgili bürokratlar, AK Parti ve MHP İl ve İlçe Teşkilatları ile İznikli vatandaşlar katıldı.

Türkiye’nin, İpek Yolu’ndan modernlerine kadar, doğu-batı ve kuzey-güney ekseninde olsun, ulaşım koridorlarının geçtiği bir toprak parçasında yer aldığını vurgulayan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İznik Roma Tiyatrosu’nda yapılan çalışmaları görünce mutlu olduğunu belirtti.

İnşaat mühendisi olduğunu, bu tür yapıları da gezdiğini dile getiren Uraloğlu, şöyle devam etti: “Mesela buradaki iç içe giren kemerlerin nasıl kesiştiğini ve düz bir arazide nasıl tonozlarla bir yapının yükseltildiğini gerçekten çok hoşuma giderek gördüm ve çok da mutlu oldum. Bu eserin ortaya çıkarılması bir gayretin, bir ilginin sonucudur. Artık ülkemizde biz sadece insanları ulaştırmıyoruz, sadece seyahat ettirmiyoruz, gerçekten her dönemde olan, ülkemizin, vatanımızın, topraklarımızın tarihine de geçmişine de sahip çıkıyoruz. Özellikle 2017 yılından bu tarafa Alinur Aktaş başkanımız sağ olsun, sadece insana dokunmamış, sadece onları ulaştırmamış, tarihe de dokunmuş, bu eserin gün yüzüne çıkmasına ciddi katkı sağlamış. Ben o anlamda da kendisine teşekkür ediyorum.”

Bakan Uraloğlu, her dönemin eserlerini korumanın önemli olduğunu belirtti. Bu tür yapıların, insanlığın, insanlık tarihinin eseri olduğunu kaydeden Uraloğlu, “Korumak da bize yakışır. Çok şükür biz de o şiarla devam ediyoruz. Cumhurbaşkanı’mız sağ olsun, bu tür çalışmalara da çok önem veriyor.” diye konuştu.

Heyet açılış sonrası Roma Tiyatrosunu gezerek incelemelerde bulundu.

Bursa’nın İznik İlçesi’nde MS 2’nci yüzyılda yaptırılan ve arkeolojik kazılarda bölgedeki yaşam izlerinin MÖ 6’ncı yüzyıla kadar uzandığı belirlenen Roma Tiyatrosu ile yapımı 2300 yıl öncesine uzanan tarihi surların İstanbul ve Yenişehir Kapıları, Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından tekrar ziyarete açıldı.

İznik Roma Tiyatrosu

Makedonya Kralı Büyük İskender’in kumandanlarından Antigonius Monophthalmos tarafından M.Ö. 316’da kurulan, Bithynia, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetinin izlerini bugün bile hala belirgin olarak taşıyan Bursa’nın İznik ilçesinin her köşesinden tarih fışkırıyor. 2015 yılından bu yana Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin sponsorluğunda kazı çalışmalarının sürdüğü İznik tiyatrosu da Roma dönemine ait Anadolu’nun ayakta kalan en görkemli eserlerinden biri konumunda. Düz bir alana inşa edilerek tonozlarla yükseltilmesi sebebiyle mimari açıdan Türkiye’deki tek örnek olan tiyatro, MS. 2’nci yüzyılda Roma İmparatoru Trajan tarafından Bithynia Valisi olan tarihçi ve yazar Plinius’a yaptırıldı. Bir dönem gladyatör dövüşlerine ev sahipliği yapan tiyatro, Hristiyanlığın ardından tiyatronun yasaklanmasıyla birlikte dini alan olarak kullanıldı. 358, 362 ve 368 yıllarındaki büyük depremlerde zarar görüp onarılan tiyatro, İznik’in savunulması için feda edilirken, tiyatrodan sökülen parçalar surların güçlendirilmesinde kullanıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle ilk olarak 1980 yılında kazı çalışmalarının başladığı Roma Tiyatrosu’ndaki kazılar, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin devreye girmesiyle 2015 yılından itibaren Dokuz Eylül Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nün başkanlığındaki bir ekip tarafından sürdürülüyor.

İstanbul Kapı ve Yenişehir Kapı

Öte yandan İznik’te yapımına Bitinya döneminde M.Ö. 4’üncü yüzyılda başlanan ve antik yazarlardan Strabon’un verdiği bilgiye göre 2,5 kilometre uzunluğunda olan İznik Surları, Kuzey Avrupa’da yaşayan barbar kavimlerden Gotların 258 yılındaki saldırıları sonrasında güçlendirilip, uzatılarak bugünkü hali olan 4 ana ve 12 tali kapı ile 4970 metre uzunluğa ulaşmış. Tarih boyunca yaşanan kuşatmalar ve büyük depremlere rağmen günümüze kadar ulaşmayı başaran tarihi surlar ile İstanbul Kapı ve Yenişehir Kapı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ile İznik Müzesi Başkanlığında Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından restore ediliyor.

Tarihi bölgedeki restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından İznik Roma Tiyatrosu, İstanbul Kapı ve Yenişehir Kapı, düzenlenen törenle tekrar ziyarete açıldı. Tören öncesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Bursa Milletvekilleri Mustafa Varank ve Refik Özen, Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, AK Parti İl Başkanı Davut Gürkan, İl Kültür Turizm Müdürü Kamil Özer, İznik Belediye Başkanı Kağan Mehmet Usta tarihi Roma Tiyatrosu’nu gezdi. İznik Müze Müdürlüğü başkanlığında yapılan kazılara başkanlık eden Dokuz Eylül Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aygün Ekin Meriç tarafından çalışmalar hakkında bilgilendirilen protokol üyeleri, tarihi yapıyı yakından inceledi.

“Güzel organizasyonlara ev sahipliği yapacağız”

Törende konuşan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, tarihimize ışık tutan önemli eserlerin restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla tekrar ziyarete açıldığını söyledi. İznik’in tarihî dokusu, doğal güzelliklerinin yanında Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı dönemini yansıtan eserleriyle göz kamaştıran bir zenginliğe sahip olduğunu belirten Başkan Aktaş, geçmişe açılan camiler, göz kamaştırıcı mozaiklerle süslü kiliseler, muhteşem tarihî eserler ve sur duvarlarıyla çevrili antik şehrin her bir taşının altında binlerce senenin hikâyesinin yattığını ifade etti. Sokakları dolaşırken atılan adımların tarihin izleriyle birleştiğini dile getiren Başkan Aktaş, “Selçuklu başkenti İznik ilçemiz sadece Bursa için değil, ülkemiz hatta dünya için de önemli yerlerden biridir. Maalesef özellikleri çok fazla ortaya çıkaramıyordu. İlçemiz, Kültür ve Turizm Bakanlığı’mızın çalışmalarıyla 2014 yılında Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yerini aldı. 80’lerden beri bölgede çalışmalar yapılıyordu ama işin yüzde 5’ini tutmayacak çalışmalardı. 2017’ten itibaren Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak çalışmaları daha ciddi noktalara getirdik. Bugün de İznik’in Unesco Dünya Mirası Listesi’ne girmesi için yaptığımız önemli çalışmaları görüyoruz ve bunun gururunu yaşıyoruz. Bahar aylarından itibaren buralarda çok güzel organizasyonlara ev sahipliği yapacağız. Yabancı sanatçıları getirerek farklı programlar düzenleyerek burayı tanıtmak istiyoruz. Bu da İznik’in her bir köşesine yansıyan unsur haline dönüşecek. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı da güzel bir Çevre yolu yapıyor. Hızlı tren çalışmaları da yakın zamanda bitecek. Ulaşım, bu işin önemli kısmıdır. Başka kazı ekibine ve emeği geçenlere teşekkür ediyorum. Tarihi yapıların açılışları hayırlı olsun” dedi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Türkiye’yi tarif ederken en değerli arazi yapısı olarak Bursa’yı gösterdiğini belirtti. İpek Yolu’ndan modern ulaşım yollarına kadar tüm ulaşım koridorlarının geçtiği merkez olarak tanımlayan Bakan Uraloğlu, “Bu tarihi yapılar da bu kıymetin yapı taşlarıdır. Tarihi tiyatroyu yakından görme fırsatı bulduğum için çok mutlu oldum. Tarihi bölgelerde emek harcayan başta kazı ekibi olmak üzere herkesi tebrik ediyorum. İnşaat mühendisi olarak bu tür yapıları fırsat buldukça geziyorum. Buradaki iç içe giren kemerlerin nasıl kesiştiğini ve düz bir arazide nasıl tonozlarla bir yapının yükseltildiğini gördüm. Çok mutlu oldum. Bu eser bir gayretin neticesinde ortaya çıkarıldı. Biz ülkemizin tarihine sahip çıkıyoruz. Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, 2017’den bu yana sadece insana dokunmamış, tarihe de dokunmuş. Bu eserin gün yüzüne çıkmasına büyük katkı sunduğu için Başkanımız Alinur Aktaş’a da teşekkür ediyorum. Bunlar insanlık tarihinin eseridir. Korumak da bize yakışır. Cumhurbaşkanımız da bu tür çalışmalara önem veriyor. Bizler de bu şiarla çalışıyoruz. Hayırlı uğurlu olsun” diye konuştu.

İznik Belediye Başkanı Kağan Mehmet Usta, 1980 yılında Bedri Yalman başkanlığında çalışmaların başladığı, 1984’te kendisinin de yaz tatilinde çalıştığı mekanın çocukluğunun oyun yeri olduğunu hatırlattı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin güçlü destekleriyle harika eserlerin ortaya çıkarıldığını anlatan Usta, “Bizler ecdada sahip çıkıyoruz. Kim olursa olsun Roma’ya da sahip çıkan biziz. Bunu herkes bilsin. Yapanların ve destek olanların eline, emeğine sağlık. Hayırlı olsun” dedi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu ve Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş ile protokol üyeleri, açılış töreni öncesinde de İznik Kapalı Spor Salonu’nda düzenlenen iftar programın katılarak yüzlerce İznikli ile birlikte Ramazan ayının manevi iklimini yaşadı.

Bursa’nın İznik İlçesi’nde M.S 2’nci yüzyılda yaptırılan, Büyükşehir Belediyesi’nin destekleriyle süren arkeolojik kazılarda bulunan Ion Kolonizasyonu dönemine ait seramiklerle bölgedeki yaşam izlerinin M.Ö. 6’ncı yüzyıla kadar uzandığı belirlenen Roma Tiyatrosu turizme kazandırılıyor. Büyükşehir Belediyesi tarafından yerli ve yabancı turistlerin alanı gezmesine yönelik gezi güzergâhı oluşturulurken, oturma basamaklarının üst kısmında oluşturulan seyir platformu ile alanın net bir şekilde izlenebilmesi sağlandı.

Makedonya Kralı Büyük İskender’in kumandanlarından Antigonius Monophthalmos tarafından M.Ö. 316’da kurulan, Bithynia, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetinin izlerini bugün bile hala belirgin olarak taşıyan Bursa’nın İznik İlçesi’nde her köşeden adeta tarih fışkırıyor. 2015 yılından bu yana Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin sponsorluğunda kazı çalışmalarının sürdüğü tiyatro da Roma dönemine ait Anadolu’nun ayakta kalan en görkemli eserlerinden biri konumunda. Düz bir alana inşa edilerek tonozlarla yükseltilmesi nedeniyle mimari açıdan Türkiye’deki tek örnek olan tiyatro, MS. 2’nci yüzyılda Roma İmparatoru Trajan tarafından, Bithynia Valisi olan tarihçi ve yazar Plinius’a yaptırıldı. Bir dönem gladyatör dövüşlerine ev sahipliği yapan tiyatro, Hristiyanlığın ardından tiyatronun yasaklanmasıyla birlikte dini alan olarak kullanıldı. 358, 362 ve 368 yıllarındaki büyük depremlerde zarar görüp onarılan tiyatro, İznik’in savunulması için feda edilirken, tiyatrodan sökülen parçalar surların güçlendirilmesinde kullanıldı.

İznik’in bütün tarihsel süreci

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle ilk olarak 1980 yılında kazı çalışmalarının başladığı Roma Tiyatrosu’ndaki kazılar, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin devreye girmesiyle 2015 yılından itibaren Dokuz Eylül Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nün başkanlığındaki bir ekip tarafından sürdürülüyor. İznik Müze Müdürlüğü başkanlığında yapılan kazılara başkanlık eden Dokuz Eylül Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Aygün Ekin Meriç, “Tarihi kayıtlardan Roma Tiyatrosu’nun 2’nci yüzyılda yapıldığını biliyoruz. Ancak yaptığımız kazılarda Milattan Önce 6’ncı yüzyıla kadar inen Ion Kolonizasyonu dönemine ait seramikler bulduk. Bu çok önemli. Yani tiyatro yapılmadan önce de burada yaşamın varlığı tespit edilmiş oldu. Burada sadece tiyatro yok. Tiyatro öncesi var, sonrası var. Burada tiyatro var, kilise var, 8 tane Osmanlı çini fırınımız var. Ben burayı İznik’in Höyüğü olarak görüyorum. MÖ önce 6’ncı yüzyıldan, MS 17’nci yüzyıla kadar geçen bir aşamada sürekli bir kullanımı var bu alanın. Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla restorasyon yapıldı ve uygulaması da tamamlandı. Bu yılsonuna kadar projenin bitmesi ve tiyatronun ziyarete açılması planlanıyor. Bu projeyle İznik’in bütün katmanlarını bir yapıda görmek mümkün olacak. Yani girdiğinizde siz burada önce tiyatroyu göreceksiniz. Sonra dini kullanım evresini göreceksiniz. Buradaki kilise yapısı göreceksiniz Çini fırınlarını göreceksiniz. Ve tiyatro böylelikle İznik’in bütün tarihsel sürecini bu yapıda göstermesi bakımından da çok önemli. Ve insanlar artık tiyatroya gelecekler, gezecekler. Arkada bizim yaptığımız tiyatro çevresindeki kazılarımızı da görecekler” diye konuştu.

Çekim merkezi olacak

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, beraberindeki İznik Belediye Başkanı Kağan Mehmet Usta ile birlikte tarihi İznik Roma Tiyatrosu’nda devam eden çalışmaları yerinde inceledi. Uygulamaları tamamlanma aşamasına gelen restorasyon projesi hakkında Kazı Başkanı Doç.Dr. Aygün Ekin Meriç’ten bilgi alan Başkan Aktaş, İznik Müze Müdürlüğü başkanlığında devam eden kazı çalışmalarına Büyükşehir olarak destek verdiklerini hatırlattı. Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nca onaylı proje kapsamında çalışmaların sürdüğünü hatırlatan Başkan Aktaş, “İznik Roma Tiyatrosu projesinde temel yaklaşım; mevcut oturma basamakları, sahne bölümü ve diğer yapı kalıntılarının olumsuz müdahale ve eklentilerden arındırılmasına, uygun bir şekilde korunması için dondurma ve derz işlemi yapılmasına yönelik oldu. Uzun yıllardır İznik turizmine kazandırılmaya çalışılan Roma Tiyatrosu’nda, bizim çalışmalarımızla birlikte, yerli ve yabancı turistlerin alanı gezmesine yönelik gezi güzergâhı oluşturuldu. Oturma basamaklarının üst kısmında yer alan seyir platformu oluşturuldu ve alanın net bir şekilde izlenebilmesi sağlandı. Dondurma işlemleri, derz çalışmaları, seyir platformu ve gezi rotasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Aralık ayına kadar çalışmaları bitirmeyi hedefliyoruz. Ben inanıyor ve ümit ediyorum ki ziyaret noktasında Türkiye’deki en iddialı amfi tiyatrolardan bir tanesi olacak ve İznik’in asıl çekim merkezi burası olacak. Sadece İznik için değil, sadece ülkemiz için değil, insanlık adına yapılmış bu çok güzel yatırımı bütün dünyayla buluşturmanın heyecanını yaşıyoruz” diye konuştu.