Hayat Hastanesi Başhekimi Uzm. Dr. Fatih Özkul ile Klinik Biyokimya Uzmanı Uzm. Dr. Kemal Aslan Yeşim çalışanlarını Covid-19 aşısı hakkında bilgilendirdi.

Yeşim Akademi’deki bilgilendirme toplantısında konuşan Hayat Hastanesi Başhekimi Uzm. Dr. Fatih Özkul, “Covid-19’a karşı maske mesafe ve temizlik elbette alınması gereken önlemler olmakla birlikte, aşı uygulaması en önemli mücadele yöntemi durumunda. Unutulmamalıdır ki aşı olmayanlarda can kaybı oranı çok yüksek düzeydedir” dedi.

Açıklamalarında, bilimsel verilere göre Covid-19 aşısı yaptıranlarda yoğun bakıma düşme oranının çok düşük olduğunu vurgulayan Dr. Özkul, “Bu virüse karşı aşı en iyi koruyucu yöntem durumunda. Bizim için bir kişinin hayatını kurtarabiliyor olmak bile çok önemli. Biz aşı olunması gerekliliğini duyulanlarla, konuşulanlara göre değil, elimizdeki tıbbi verilerle dile getiriyoruz” şeklinde konuştu.

Hayat Hastanesi Klinik Biyokimya Uzmanı Uzm. Dr. Kemal Aslan da, Covid-19 ‘a karşı alınması gereken tedbirlerden, dikkat edilmesi gereken hususlar ile aşı çeşitleri hakkında Yeşim çalışanlarına açıklamalarda bulundu.

Toplantının devamında Hayat Hastanesi Başhekimi Uzm. Dr. Fatih Özkul ile Klinik Biyokimya Uzmanı Uzm. Dr. Kemal Aslan Yeşim çalışanlarının konuya ilişkin sorularını cevaplandırdı.

Özel Hayat Hastanesi Çocuk Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Uğur Çelik, yapılan araştırmalara göre çocuklarda yılda ortalama 8-10 kez görülen üst solunum yolu enfeksiyonları konusunda uyarılarda bulundu.

Üst solunum yolu enfeksiyonlarının çocukluk çağında en sık karşılaşılan hastalık grubu olduğunu belirten Uzm. Dr. Uğur Çelik, soğuk algınlığı (nezle), grip, tonsillit (bademcik iltihabı), farenjit (anjin), otit (orta kulak iltihabı), sinüzit (sinüslerin iltihabı), larenjit (ses tellerinin iltihabı) gibi tabloları içine değerlendirildiğini söyledi.

Uzm. Dr. Uğur Çelik, “Üst solunum solu enfeksiyonlarına yol açan etkenler virüsler, bakteriler ve diğer mikrobiyal enfeksiyon ajanlarıdır. Hem çocuklarda hem erişkinlerde üst solunum yolu enfeksiyonlarının yaklaşık yüzde 70-80’i virüs kaynaklıdır, geri kalan kısmı ise bakteri (en sık a grubu β hemolitik streptokok) kaynaklıdır.

Akut üst solunum yolu enfeksiyonları her mevsimde karşımıza çıkmakla birlikte; soğuk ve kapalı yerlerde daha uzun süre geçirilmesi, buraların yeterince havalandırılamaması, çocukların okula ya da kreşe gitmesiyle mikroplarla karşılaşmasının artması, soğuğun vücut direncini düşürmesi ve yetersiz ve dengesiz beslenme nedenleriyle sonbahar ve kış mevsiminde daha sık görülmektedir” dedi.

Üst solunum yolu enfeksiyonu olan hastalarda klinik tabloya göre ateş yüksekliği, burun akıntısı, hapşırık, burun tıkanıklığı, gözlerde kızarıklık ve sulanma, öksürük, kalakta ağrı veya akıntı, baş ağrısı, geniz akıntısı, ses kısıklığı, iştahsızlık gibi belirtiler görüldüğünü söyleyen Özel Hayat Hastanesi Çocuk Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Uğur Çelik, “Virüslerin etken olduğu üst solunum yolu enfeksiyonları spesifik bir tedavi gerekmeksizin yaklaşık 5-7 günlük bir süre içinde kendini sınırlayarak iyileşir. Tedavisinde istirahat, bol sıvı alımı gibi destek tedaviler ve sadece hastanın burun akıntısı, hapşırık ve öksürük gibi şikâyetlerini azaltmaya yönelik ilaçlar çoğunlukla yeterli olur. Bakterilerin etken olduğu üst solunum yolu enfeksiyonlarında ise hastalığın tedavisi ve komplikasyonların önlenmesi için genellikle antibiyotik tedavisi gerekli olup, tedavi hastanın öykü ve fizik muayenesinden elde edilen bilgilerin ışığında düşünülen etkene uygun olarak seçilir. Tedavisi düzenlenen ancak ilaçlarını içemeyen yada içtiğinde kusan hastalarda kas içi enjeksiyon (iğne) tedavisi tercih edilebilirken, ateş yükseklikleri evde kontrol altında tutulamayan veya ağızdan beslenemeyen hastalarda hastaneye yatırılarak tedavisinin sürdürülmesi gerekli olabilmektedir” şeklinde konuştu.

“İshal durumunda gıda ve sıvı alımı kesilmemelidir”

Mide bağırsak enfeksiyonu olarak tanımlanan akut gastroenteritin de mide ve ince bağırsağın iltihabıyla karakterize, ishal, kusma, mide bulantısı, karın ağrısı karın krampları ve bazı durumlarda ateş yüksekliği gibi belirtileri olan mikrobik bir hastalık olduğunu açıklamasına ekleyen Uzm. Dr. Uğur Çelik, “Akut gastroenteritlerin çoğu kendiliğinden düzelir. Tedavi genellikle destekleyici tedavidir. Bazı gastroenteritlerin tedavisi için antibiyotik tedavisi veya antiparaziter tedavi gerekir. Ateş yüksekliği varsa ateş düşürücü ilaçlar kullanılabilir. İshal kesici ve kusmayı önleyici ilaçlar kullanılmamalıdır” dedi.

Etkenden bağımsız olarak ishal tedavisinin temel prensipleri olarak hastanın sıvı ve elektrolit dengesinin korunması ve beslenmesinin sürdürülmesi gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Uğur Çelik, “İshal ve kusma ile kaybedilen sıvı ve elektrolitler mümkünse ağız yoluyla yerine konmalıdır. Çocuklarda kesinlikle ishali dursun diye gıda ve sıvı alımı kesilmemelidir. Süt emen çocuklar kesinlikle süt almaya devam etmelidir. Mama ile beslenen bebeklere laktoz içeriği düşük mamalar verilebilir. Tuzlu kraker, pirinçli veya patatesli gıdalar ile sıvı alımına destek sağlanmalıdır. Hafif veya orta derecede susuzluk bulguları olan çocuklara belirli oranlarda şeker ve tuz içeren sıvı (oral rehidratasyon sıvısı) ağızdan verilmelidir. Şeker-tuz karışımı hazır paketlerde bulunur ve önerilen miktarda temiz su içinde karıştırıldıktan sonra belirli bir süre içerisinde hastaya içirilir. Ağır susuzluk bulguları varlığında veya ağızdan sıvı tedavisinin uygulanamadığı durumlarda hastanede damardan sıvı tedavisinin uygulanması gerekir” şeklinde konuştu.

Özel Hayat Hastanesi’nden Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Tarık Bozca, güneş gözlüğü kullanımı ile ilgili önemli bilgiler verdi. Sahte gözlük kullanımının ciddi zararları olabileceğini belirten Bozca, “Sahte gözlük takmaktansa hiç takmamak daha iyidir” dedi.

Yaz mevsimine giriş yaptığımız bugünlerde, gözlerimiz güneş ışınlarına karşı savunmasız kalabiliyor. Güneş gözlüğü kullanarak yaz aylarında göz sağlığımızı koruyabiliriz. Güneş gözlüğü tercih ederken ise dikkat edilmesi gereken önemli noktalar da var. Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Tarık Bozca da bu konuya dikkat çekti.

Güneş ışınlarının, insan gözlerinin algılayamayacağı oranda ultraviyole (UV) radyasyonu yaydığını ifade eden Bozca, “Gözlerimizi güneşten korumamızı sağlayan güneş gözlükleri, UV ışınlarından koruyucu özellikte ve gözümüze uygun olmalıdır. Kaliteli bir güneş gözlüğünde öncelikle camın renginin koyu ya da açıklığından ziyade ultraviyole ışığını engelleyip engellemediği önem taşımaktadır. Güneş gözlüklerinin mutlaka UV ya da morötesi ışınları kestiğine dair bir sertifikası olmalıdır. Güneş gözlüklerinin ışığı bloke etme gücü UV200, UV400 ve UV600 gibi ibarelerle belirtilmektedir. Özellikle deniz kenarında güneşlenirken minimum UV400 korumalı güneş gözlüklerinin kullanılması gerekir” uyarısında bulundu.

“Güneş gözlüğü ultraviyole ışınlarını bloke etmeli”
Ultraviyole ışınlarına karşı koruyucu özelliği olmayan güneş gözlüğü sadece fazla ışığın geçmesini engeller diyen Bozca, “Bu engelleme hiçbir fayda sağlamaz, aksine zarar verir. Çünkü renkli cam takıldığında göz bebeği küçülmez. Böylece zararlı UV ışını göz içine bol miktarda girer. Kaliteli bir güneş gözlüğünün UV blokaj belgeli olması gerekir. Polarize cam özelliğinin de normalde ultraviyole blokajıyla ilişkisi olmamakla birlikte hem polarize olan hem de etkili ultraviyole blokajı yapabilen camlar daha emniyetli ve iyi bir görüş konforunu sağlarlar. Gözlük camı rengi ile camın içindeki UV koruması arasında hiçbir ilişki yoktur” ifadelerini kullandı.

Sahte güneş gözlüğü uyarısı
Sahte gözlük kullanımının ciddi zararları olabileceğini belirten Bozca, “Sahte gözlük takmaktansa hiç takmamak daha iyidir. Sadece görünen ışığı kesen ama UV ışınlarına karşı bir blokaj sağlamayan güneş gözlükleri, gözbebeğinin gözün kendini doğal yolla koruma özelliğini devre dışı bırakır. Gözbebeği, güneş gözlüğünün sağladığı karanlık ortamda iyice açılacağından, görünmeyen UV ışınları açık gözbebeğinden içeri çok fazla oranda girer. Bu durum keskin görmenin sağlandığı görme merkezinde kalıcı hasarlara yol açabilir. Bu nedenle, UV filtresi olmayan sahte güneş gözlükleri kullanılmamalıdır. Elinizdeki gözlüklerin UV koruması olup olmadığını anlamak için bir optisyene (gözlükçü) başvurabilir ve fotometre cihazı ile gözlüğünüzün koruyuculuğunu kontrol ettirebilirsiniz” diye konuştu.

“Güneş gözlüğü kullanımına bebekken başlanmalı”
Özel Hayat Hastanesi’nden Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Tarık Bozca, dikkat edilmesi gereken genel bilgileri de sıralayarak sözlerini noktaladı: “Güneşin çok yoğun olduğu ortamlarda güneş gözlüğü ile beraber mutlaka siperli şapka desteği ile beraber güneş ışınlarının istenmeyen etkilerinden gözümüzü korumalıyız. Kontakt lens kullanan kişilerin, lensleri UV filtreli dahi olsa üzerine güneş gözlüğü takmaları gerekir. Gözlüğün kullanılmadığı zamanlarda orijinal kutusunda saklanması; temizliğin ise akan su, sabun veya ürünle birlikte verilen mikrofiber bez ile yapılması gerekir. Çerçeve küçük olursa ultraviyole ışınları yine göze ulaşacaktır. O yüzden geniş çerçeveler kullanmak önemli. Ömrümüz boyunca maruz kaldığımız UV radyasyonun yarısını 18 yaşından önce alıyoruz. Çocukların göz içindeki lensleri güneşin UV ve mavi ışınlarına karşı yetişkinlerden daha geçirgendir. O nedenle güneş gözlüğü kullanımına bebekken başlanmalı ve polikarbonat gibi kırılmaya dayanıklı camlar seçilmelidir.”

Özel Hayat Hastanesi Diyetisyeni Selime Aladağ, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen gastrointestinal sistem hastalıklarından biri olan Huzursuz Bağırsak Sendromunun (İBS) yarattığı sorunların FODMAP diyeti ile çözüldüğüne dikkat çekti.

Huzursuz Bağırsak Sendromunda beslenme tedavisinin çok önemli bir yeri olduğunu ifade eden Aladağ, “İBS, yaşamı tehdit edici bir hastalık değildir; ancak karın ağrısı veya karında rahatsızlık hissi, ishal, kabızlık ve şişkinlik gibi birçok belirti ile yaşam kalitemizi etkiliyor. Huzursuz bağırsak sendromunun yarattığı sorunlardan kurtulmanın yolu FODMAP diyetini düzenli olarak uygulamaktan geçiyor. Diyetin doğru şekilde planlanması ve beslenme takibinin yapılmasının hasta şikâyetlerini önemli derece azalttığı yapılan çalışmalar ile ortaya konmuştur” diye konuştu.

Kadınlarda daha fazla görülüyor
Huzursuz Bağırsak Sendromunun en yaygın görülen gastrointestinal sistem hastalıklarından biri olduğunu ifade eden Diyetisyen Selime Aladağ, kadınlarda erkeklere oranla 2-3 kat daha fazla görüldüğünü belirtti. Aladağ şöyle devam etti: “Huzursuz bağırsak sendromu oluşumu direkt bir neden bağlanamamaktadır fakat gelişmesinde birçok unsur rol oynamaktadır. Bunlar arasında gaz, şişkinlik, ishal ve kuru dışkılamaya sebebiyet verecek güçlü veya sert bağırsak kasılmaları, bağırsaklarda iltihaplanma, sinir sistemi anormallikleri, ağır enfeksiyonlar, bağırsaktaki dost bakterilerin sayısındaki değişimler bulunmaktadır. Bununla birlikte süt ve süt ürünleri, gazlı içecekler, lahana, fasulye, narenciye ve buğday gibi yiyecekler, stres ve hormonal değişimler huzursuz bağırsak sendromu yaşayan kişilerde tetiklenme yaşanmasına neden olabilir.”

Huzursuz Bağırsak Sendromu tanısının nasıl konulduğuyla ilgili de açıklamalarda bulunan Diyetisyen Aladağ, “Huzursuz bağırsak sendromu olan kişilerde genellikle kabızlık veya ishale eşlik eden karın ağrıları olur. Bazı kişilerde kabızlık ve ishal dönemleri de birbirini takip eder. Karın ağrısı künt bir ağrı ve kramplar şeklinde olur ve genelde yemeklerden sonra çok yoğun hissedilir. Ayrıca yine yemeklerden sonra başlayarak gün boyunca bağırsaktan gürültülü sesler gelmesi, karın bölgesinde sıkışıklık ve giysilerin rahatsız etmesi gibi durumlar ile karakterize yoğun bir şişkinlik hissi görülür. Huzursuz bağırsak sendromu tanısı koymak için bu şikâyetlerin en az 6 ay önce başlamış olması ve son 3 ayda haftada en az 1 gün tekrarlaması gerekmektedir” diye konuştu.

En problemli aşama tedavi
Hastalık yönetiminde en problemli aşamanın tedavi olduğunu belirten Aladağ, “Hastalığın sebebinin tam olarak bilinememesi nedeniyle tedavisi hastalığın baskın belirti ve bulgularını
ortadan kaldırmaya yönelik olarak çok yönlü bir şekilde yapılmaktadır. Özellikle beslenmeye yönelik yaşam tarzında değişiklikler, ilaç tedavisi ve psikolojik destek tedavinin temelini oluşturmaktadır. Hastalığa güncel bir yaklaşım olarak getirilen ve son dönemlerde uygulanan FODMAP diyeti ile de gaz, karın ağrısı ve ishal gibi semptomlar önlenebilmektedir” dedi.

Diyet 3 aşamadan oluşuyor
Düşük FODMAP diyetinden bahseden Diyetisyen Aladağ şöyle devam etti,
“FODMAP, besinlerin içinde bulunan karbonhidratlardır. Aşırı tüketildiklerinde ya da sindirimi ve emilimi için gereken enzim ve taşıyıcı protein eksikliklerinde; bağırsak içine su çekerek sindirilememe veya iyi emilememe gibi sorunlara yol açıp, bağırsak bakterileri tarafından artmış fermantasyon nedeniyle gaz, karın ağrısı, kramp ve ishal gibi sorunlara yol açabilmektedirler. Düşük FODMAP diyeti 3 aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada FODMAP içeriği yüksek besinler 4-6 hafta boyunca beslenmeden tamamen çıkartılır ve uygun alternatifleri ile değiştirilir. Bu aşamada diyetin dışına çıkılmaması esastır. Huzursuz Bağırsak Sendromu şikayetlerinde azalma gözlemlendiğinde, ikinci aşamaya geçilebilir. İkinci aşamada yüksek FODMAP içeren besinler, her 3 günde bir tanesi olmak koşulu ile küçük miktarlarda ve kademeli olarak diyete eklenir ve bu besinlerin hastada belirti ve şikâyetlere neden olup olmadığının takibi yapılır. Son aşamada hastanın besinlere verdiği cevaba uygun bir beslenme planı oluşturulur. Tolere edilebilen ve hastada şikâyetleri arttıran besinler saptandıktan sonra sağlıklı besleme örüntüsüne geçilir. Şikayeti arttıran besinler diyetten tamamen çıkartılır. Bu aşamalarda kesinlikle bir beslenme uzmanından destek alınmalıdır.”

Diyetin başlangıç aşaması yani FODMAP içeriği yüksek besinlerin diyetten tamamen çıkarılması 6 haftayı geçmemelidir diyen Diyetisyen Aladağ, sözlerini şöyle noktaladı: “Diyetin doğru şekilde planlanması ve beslenme takibinin yapılmasının hasta şikâyetlerini önemli derece azalttığı yapılan çalışmalar ile ortaya konmuştur. Bu noktada diyetinizi doğru şekilde uygulamanız ve doğru beslenmeyi sürdürmeniz açısından bir beslenme uzmanı ile çalışmanız oldukça önemlidir. Özellikle düşük kiloya sahip bireyler kendi başına bu diyeti denememelidir. Düşük FODMAP diyeti kilo vermek için tasarlanmasa da çok fazla yiyeceği kısıtladığı için kilo vermenizi sağlayabilir. Bu yüzden ihtiyacınız olan enerjiyi aldığınızdan mutlaka emin olmalısınız.”