TRT Haber’in haberine göre; İklim değişikliğinin olumsuz etkileri dünyada her geçen yıl biraz daha hissediliyor. Akdeniz havzasında yer alan Türkiye ise bunun en fazla gözlendiği yerlerden biri. 2023 yılı Türkiye’de meteorolojik olaylar açısından hayli hareketli geçti.

Bir yılda 1475 sıra dışı hava olayı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün hazırladığı 2023 Yılı İklim Değerlendirmesi Raporu’na göre sıra dışı hava olaylarında önceki yıllara göre yine artış gözlendi. Yıl boyunca 1475 sıra dışı hava olayı yaşandı. 2022’de 1030, 2021’de 1024, 2020’de ise 984 sıra dışı hava olayı kayıtlara geçmişti.

2023’te tehlike yaratan sıra dışı hava olaylarının başını ise yüzde 38 ile şiddetli yağış ve sel çekti. İkinci sırayı yüzde 23’le fırtına aldı. Sonra ise sırasıyla yüzde 16 dolu, yüzde 6 yıldırım düşmesi ve şiddetli kar, yüzde 5 heyelan ve yüzde 2 oranında ise hortum olayları görüldü. Çığ, don, orman yangını, sis ve kum fırtınası ise sıra dışı hava olaylarının neredeyse yüzde 1’ini oluşturdu.

2023’te şiddetli yağış ve selin en etkili olduğu yer 6 Şubat depremlerinden etkilenen Adıyaman ve Şanlıurfa’ydı. Yaşanan sel felaketinde 21 kişi hayatını kaybetti.

Türkiye’de 2023’te bir başka dikkat çeken olay da sıcak hava dalgasıydı. Ağustosta Türkiye’nin geniş bir kesiminde sıcak hava dalgası yaşandı. Özellikle orta ve iç batı kesimlerde 5-10 gün arasında süren sıcak hava dalgaları meydana geldi.

En sıcak 3’üncü yıl

2023 Türkiye’de 15,1 derece ile en sıcak üçüncü yıl olarak kayıtlara geçti. En sıcak yıl ise hatırlanacağı gibi 2010’da 15,5 derece ile yaşanmıştı.

Mevsimsel olarak bakıldığında geçen yıl, son 53 yılın en sıcak 4’üncü kış mevsimi olarak kayıtlara geçti.

İlkbaharda da keza mevsim normallerinin 0,4 derece üzerinde bir sıcaklık yaşandı.

2023 yılı yaz mevsimi ise normalinin 0,7 derece üzerinde seyretti. 1971’den bu yana yaşanan en sıcak 7’nci yaz mevsimi oldu.

Sonbaharda da yine normalinin 2,1 derece üstünde sıcaklık görüldü. Son 53 yılın en sıcak kasım ayı da geçen yıl yaşandı.

Yıl boyunca en düşük sıcaklık -31,3 derece ile şubat ayında Erzurum’da, en yüksek sıcaklık ise 49,5 derece ile ağustos ayında Eskişehir Sarıcakaya’da kaydedildi.

Yağışlarda yüzde 11,9 artış görüldü

Türkiye yağışlar anlamında nispeten şanslı bir yıl geçirdi. 2023’te yağışlarda normaline göre yüzde 11,9 artış görüldü. Bu yağışlar 2022’de görülen yağışların yüzde 27,3 üstündeydi. Yıl boyunca ortalama 111 gün yağışlı geçti. Yine yıl boyunca en az yağışı Iğdır, en fazla yağışı ise Rize aldı.

Kaynak: bursadabugün.com

Umut Vakfı’nın 2014 yılından itibaren yayımladığı ‘Türkiye Silahlı Şiddet Haritası‘ raporunu açıkladı. 2014 yılından bugüne geçen 10 yılda; toplam 34 bin 197 silahlı şiddet olayı yaşandı. 10 yılda meydana gelen 34 bin 197 silahlı şiddet olayında toplam 21 bin 434 kişi öldü, bazıları ağır 31 bin 207 kişi de yaralandı. 2023 yılında olayların en çok yaşandığı ilk 11 il ise sırasıyla; İstanbul, Samsun, Adana, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Bursa, Şanlıurfa, Ankara, Diyarbakır ve Çorum şeklinde oldu.

BÖLGELERE GÖRE ŞİDDET HARİTASI

2023 yılında meydana gelen 3 bin 773 olayın; yüzde 29.23’ü yani bin 103’ü Marmara Bölgesi’nde, yüzde 14.71’i yani 555’i Karadeniz Bölgesi’nde, yüzde 14.44’ünü kapsayan 545’i Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, 473 olayı kapsayan yüzde 12.54’ü Ege Bölgesi’nde, 464 olayı kapsayan yüzde12.30’u İç Anadolu Bölgesi’nde, yüzde 11’ini kapsayan 415’i Akdeniz ve yüzde 5.78’i yani 218’i de Doğu Anadolu Bölgesinde yaşandı.

ANAHTARLIK TİPİ SUİKAST SİLAHI KULLANILDI

Bir önceki yıl şiddet olayları sıralamasında dördüncü sırada olan Karadeniz Bölgesi en çok olayın yaşandığı ikinci bölge olurken 2023 yılında, ikinci sırada olan Akdeniz Bölgesi ise altıncı sıraya geriledi. Ayrıca geride bıraktığımız yılın şiddet olaylarının birisinde anahtarlık tipi suikast silahı kullanılması da dikkat çekti.  2023 yılının ilk haftasında yaşanan anahtarlık tabancalı cinayet İstanbul Cihangir’de yaşanmıştı.

EN SAKİN ŞEHİR, YAŞANAN BİR OLAYLA ERZİNCAN OLDU

Bu yılın en sakin sayılabilecek şehri bir olayla Erzincan olarak dikkat çekiyor. Bazı şehirlerde yüzde 400’lere varan ciddi silahlı şiddet olaylarında artışlar yaşanırken bazı illerde de bir önceki yıla göre yüzde 30’lar, 40’lar, 50’ler hatta yüzde 70’ler düzeyinde düşüşler yaşanması dikkat çekiyor. Sadece bir olayın basına yansıdığı Erzincan’da ise düşüş yüzde 92 olarak rakamlara yansıyor.

YÜZDE 29.23’Ü MARMARA’DA

2023 yılında yaşanan silahlı şiddete bölgeler bazında bakıldığında; nüfus yoğunluğunun yaşandığı Marmara Bölgesi’ndeki 11 ilde yaşanan ve basına yansıyan toplam bin 103 olayda, 584 kişi öldürüldü, bin 51 kişi de yaralandı. İstanbul 505 olayla en çok olayın yaşandığı kent oldu. Basına yansıyan bu 505 şiddet olayında 321 kişi öldü, 498 kişi de yaralandı. İstanbul’u 80 kişinin öldüğü, 144 kişinin yaralandığı 164 olayla sanayi kenti Kocaeli, 144 olayla Sakarya, 135 olayla Bursa izliyor.

Bir önceki yıl dördüncü sırada olan Kocaeli’nin 2023 yılında ikinciliğe çıktığı görülürken ikinci ve üçüncü sırada olan Sakarya ile Bursa’nın üçüncü ve dördüncülüğe gerilediği dikkat çekiyor.

Üçüncü sıradaki Sakarya’da meydana gelen 144 olayda 39 kişinin öldüğü, 135 kişinin yaralandığı basında yer alırken Bursa’da ise 135 olayda 72 kişinin öldüğü, 107 kişinin yaralandığı dikkat çekiyor.

Bu ilk dört ili sırasıyla; 28 ölümlü, 67 yaralanmalı 64 olayla Tekirdağ, 18 ölümlü, 46 yaralanmalı 35 olayla Balıkesir, sekiz ölüm, 30 yaralanmalı 23 olayla Edirne, sekiz ölüm, 16 yaralanmalı 17 olayla Kırklareli, dokuz ölüm, iki yaralanmalı 10 olayla Çanakkale, beş yaralanmalı dört olayla Bilecik ve bir ölüm, bir yaralanmalı iki olayla Yalova izliyor.

Şiddet olayının 2021’de 13’ten 2022’de 18’e çıktığı Çanakkale‘de 2023 yılında 10 silahlı şiddetin yaşandığı görülüyor.

KARADENİZ BÖLGESİ 2’NCİ SIRAYA YÜKSELDİ

Kocaeli 2022 yılında en çok şiddet olaylarının yaşandığı Marmara Bölgesi‘ndeki iller arasında dördüncü sıradayken Karadeniz Bölgesi de 2022 yılında bölgeler bazında dördüncü sıradaydı. Ancak 2023 yılında Karadeniz Bölgesi, 2023 yılında bölgeler bazında en çok olayın yaşandığı ikinci bölge konumuna yükseldi.

Karadeniz Bölgesi’ndeki 18 kentte 2023 yılında yaşanan 555 silahlı şiddet olayında 266 kişi öldürülürken 517 kişi de yaralandı.

Bölgenin silahlı şiddet sıralamasında liderliğini yine; bir önceki yıla göre düşüş olmakla birlikte 74 ölümlü, 200 yaralamalı 188 olayla Samsun sürdürüyor.

Samsun’u 28 ölümlü, 112 olayla Çorum, 31 ölümlü, 24 yaralamalı 41 olayla Trabzon izliyor. Bir önceki yıl üçüncü sırada olan Zonguldak Trabzon’daki olay artışı sonucu dördüncülüğe gerilemiş görülüyor. Zonguldak 22 ölümlü, 36 yaralamalı 39 olayla dördüncü, 15 ölümlü, 29 yaralanmalı 34 olayla Kastamonu beşinci en çok silahlı şiddet olayı yaşanan Karadeniz ili…

Trabzon’da son yıllarda giderek artan yorgun mermi vakalarında 8 yılda 5 kişinin öldüğü, 96 kişinin ise yaralandığı kayıtlara geçmiş bulunuyor.

Bölgedeki diğer illerdeki yaşanan silahlı şiddet olayı sıralaması ise şöyle:

“Düzce: 12 ölümlü, 27 yaralamalı 30 olay, Ordu: 12 ölümlü, 21 yaralamalı 28 olay. Tokat: 17 ölümlü, 10 yaralamalı 18 olay, Rize: 10 ölümlü, 10 yaralamalı 12 olay. Giresun: 6 ölüm, 11 yaralamalı 10 olay. Sinop: 5 ölüm, sekiz yaralamalı 9 olay, Karabük: 7 ölüm, 8 yaralamalı 7 olay. Bolu: 2 ölüm, 15 yaralamalı 7 olay. Amasya: 6 ölümlü 6 olay. Gümüşhane: 4 ölüm, 4 yaralamalı 6 olay. Artvin: 8 ölümlü 5 olay. Bartın: 4 ölümlü 4 olay. Bayburt: 3 ölüm, 2 yaralamalı 4 olay…”

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDE 362 ÖLÜMLÜ 545 OLAY YAŞANDI

2022 yılında yaşanan 566 silahlı şiddet olayıyla üçüncü sırada olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi, 362 ölümlü, 789 yaralanmalı 545 olayla bu yıl en çok olayın yaşandığı üçüncü bölge oldu.

Basına yansıyan haberlere bakıldığında 2022 yılında 100 ölümlü, 256 yaralamalı 187 alayın basına yansıdığı Şanlıurfa’da 2023 yılında yüzde 36’lık düşüşle 71 ölümlü, 193 yaralanmalı 120 olay yansıdı. Onu ikinci sırada izleyen Diyarbakır’da 69 ölümlü, 185 yaralanmalı 107 olay, üçüncü sırada izleyen Gaziantep’te de 83 ölümlü, 103 yaralanmalı 92 olay yaşandı.

Bölgede; Mardin ve Batman’da da yaşanan şiddet olaylarında ciddi artış dikkat çekerken depremden etkilenen Adıyaman’da ve Kilis’te bir miktar düşüş görülüyor.

2022 yılında 32 ölü, 62 yaralamalı 40 olayın basına yansıdığı Mardin’de 2023 yılında 51 ölümlü, 153 yaralamalı 78 olay yaşandı. Batman’da ise 41 ölümlü, 66 yaralanmalı 65 olay basına yansırken Adıyaman’da 12 ölümlü 21 yaralanmalı 26 olay, Kilis’te 11 ölümlü 25 yaralamalı 23 olay, Şırnak’ta 17 ölümlü, 20 yaralamalı 19 olay, Siirt’te 7 ölümlü, 23 yaralamalı 15 olay kayıtlara geçti.

EGE BÖLGESİ’NDE SİLAHLI ŞİDDET OLAYLARINDA ARTIŞ OLDU

Karadeniz gibi Ege bölgesi de silahlı şiddet olaylarında 2023 yılında sıçrama yapan bölgelerden. Bir önceki yıl en çok silahlı şiddet olayı yaşanan bölgeler sıralamasında altıncı sırada olan Ege Bölgesi 2023’te dördüncü bölge durumunda.

2022 yılında 459 olayın yaşandığı bölgede 2023 yılında 352 ölümlü, 391 yaralamalı 473 olayın basına yansıdığı dikkat çekiyor.

İzmir’de bu yıl bir önceki yıla göre yüzde 19’lık artışla 140 ölümlü, 140 yaralamalı toplam 164 olay basına yansıdı.

İzmir’i 45 ölümlü, 48 yaralamalı 76 silahlı şiddet olayıyla Aydın, 51 ölümlü, 54 yaralamalı 65 olayla Manisa, 36 ölümlü, 35 yaralamalı 48 olayla Denizli, 35 ölümlü 42 yaralamalı 47 olayla Muğla, 25 ölümlü, 25 yaralamalı 36 olayla Afyon, 9 ölümlü, 23 yaralamalı 19 olayla Kütahya, 11 ölümlü, 24 yaralamalı 18 olayla Uşak izliyor.

İÇ ANADOLU BÖLGESİ’NDE 464 SİLAHLI ŞİDDET OLAYI YAŞANDI

İç Anadolu Bölgesi; en çok silahlı şiddet olayının yaşandığı bölgeler sıralamasında son yıllarda yeri değişmeyen bir bölge. 2022 yılında 463 olayın yaşandığı bölgede, 2023 yılında da bir artışla 464 olay yaşanmış. Yaşanan bu 464 silahlı şiddet olayında; 292 kişi ölmüş, 456 kişi de yaralanmış bulunuyor.

Bölgede ilginç olan; her yıl Konya en çok olayın yaşandığı il olarak birinci sırada olurken 2023 yılında bu ilde yaşanan olay sayısında yüzde 40’lık düşüş yaşandığı ve sıralamada ikinci sıraya indiği, başkent Ankara’nın ise bir önceki yıla göre yüzde 39’luk artışla birinci sıraya yerleştiği görülüyor…

Silahlı şiddet haritasında kendi bölgesinde en çok olayın yaşandığı il konumunda olan başkent Ankara’da 2023 yılında 102 ölümlü 96 yaralanmalı 117 olayın basına yansıdığı görülürken, bir önceki yıl 86 kişinin öldüğü, 112 kişinin yaralandığı 131 olayın basına yansıdığı Konya’da 2023’te 48 ölümlü, 78 yaralanmalı toplam 78 olayın basına yansıdığı dikkat çekiyor.

Bu bölgede en çok olayın yaşandığı üçüncü il Kayseri. Kayseri’de 24 ölümlü, 84 yaralanmalı 75 olay yaşanırken bölgede Aksaray ve Niğde’de de her yıl silahlı şiddet olaylarında artış yaşanması dikkat çekiyor.

Aksaray’da 2023 yılında; 14 ölümlü, 65 yaralanmalı 38 silahlı şiddet olayı yaşanırken onu izleyen Niğde’de 18 ölümlü, 27 yaralanmalı 35 olay bulunuyor. Bölgedeki diğer illerde yaşanan şiddet olaylarının rakamları ise şöyle:

“Eskişehir: 23 ölümlü, 23 yaralanmalı 32 olay, Karaman: 7 ölümlü, 24 yaralanmalı 21 olay, Kırıkkale: 6 ölümlü, 16 yaralanmalı 16 olay, Sivas: 17 ölümlü, 23 yaralanmalı 15 olay, Kırşehir: 11 ölümlü, 10 yaralanmalı 15 olay, Çankırı: 10 ölümlü, 7 yaralanmalı 10 olay, Nevşehir: 8 ölümlü, 2 yaralanmalı 8 olay ve Yozgat: 4 ölümlü, 1 yaralanmalı 4 olay.”

AKDENİZ BÖLGESİ’NDE SİLAHLI OLAYLARDA DÜŞÜŞ OLDU

Bir önceki yıl şiddetin bölgeler haritasında ikinci sırada olan Akdeniz Bölgesi’nde 2023 yılında ciddi bir düşüş olduğu ve altıncı sıraya gerilediği görülüyor. 2022 yılında 571 olayın yaşandığı Akdeniz Bölgesi’nde 2023 yılında 341 ölümlü, 342 yaralanmalı toplam 415 cinayet medyaya yansımış bulunuyor. Özellikle Adana ve Antalya’da yüzde 30’lar civarında düşüşler dikkat çekiyor.

Bölgedeki iller, olay sayıları ve ölü-yaralı durumu şöyle:

“Adana’da 158 ölümlü, 134 yaralının olduğu 171 olay, Antalya’da 67 ölüm, 65 yaralı 96 olay, Mersin: 46 ölümlü, 33 yaralamalı 52 olay, Hatay: 20 ölüm, 24 yaralamalı 26 olay, Isparta: 16 ölümlü, 36 yaralamalı 23 olay, Kahramanmaraş: 15 ölüm, 25 yaralanmalı 18 olay, Osmaniye: 12 ölüm, 15 yaralamalı 18 olay, Burdur: 7 ölüm, 10 yaralamalı 11 olay.”

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ 218 SİLAHLI OLAY YAŞANDI

Sıralamada yeri değişmeyen bir bölge de Doğu Anadolu Bölgesi… Hatta 2022 yılında 246 olayın medyaya yansıdığı bölgede, 2023 yılında 121 ölümlü, 274 yaralamalı toplam 218 silahlı şiddet olayı medyaya yansımış durumda.

Bölgede; 2023’ün şiddet haritasında yer alan rakamlar şöyle:

“Malatya’da 27 ölü, 100 yaralamanın olduğu 78 olay, Elazığ’da 16 ölü, 61 yaralamanın olduğu 44, Erzurum’da 15 ölü, 21 yaralamanın olduğu 27, Van’da 14 ölü, 31 yaralamanın olduğu 16, Ağrı’da 17 ölü, 8 yaralamanın olduğu 13, Kars’ta 12 ölü, 9 yaralamanın olduğu 9, Bitlis’te 8 ölü, 6 yaralamanın olduğu 8, Ardahan’da 3 ölü, 8 yaralamanın olduğu 7, Bingöl’de 3 ölü, 7 yaralamanın olduğu 5, Iğdır’da 2 ölü, 15 yaralamanın olduğu 5, Muş’ta 2 ölü, 2 yaralamanın olduğu 2, Tunceli’de 1 ölü, 3 yaralamanın olduğu 2, Hakkari’de 1 ölünün olduğu 1, Erzincan’da 3 yaralının olduğu 1 olay…”

2023 YILINDA OLAYLARIN EN ÇOK YAŞANDIĞI İLK 11 İL

İller bazında bakıldığında ise 2023 yılında en çok şiddet olayının yaşandığı ilk 11 il şöyle:

1. İstanbul  505 olay

(321 ölü, 498 yaralı)

2. Samsun  188 olay

(74 ölü, 200 yaralı)

3. Adana  171 olay

(158 ölü, 134 yaralı)

4. İzmir   164 olay

(140 ölü, 140 yaralı)

5. Kocaeli      164 olay

(80 ölü, 144 yaralı)

6. Sakarya    144 olay

(39 ölü, 135 yaralı)

7. Bursa  135 olay

(72 ölü, 107 yaralı)

8. Şanlıurfa  120 olay

(71 ölü, 193 yaralı)

9. Ankara  117 olay

(102 ölü, 96 yaralı)

10. Diyarbakır   107 olay

(69 ölü, 185 yaralı)

11.Çorum  107 olay

(28 ölü, 112 yaralı)

Kaynak: bursadabugün.com