Obezite, çağımızın en büyük sağlık sorunlarından biri. Birçok hastalığın oluşumunda önemli bir risk faktörü olan obezitenin tedavisinde cerrahi seçenekler son dönemde sık sık gündeme geliyor. Nev Sağlık Grubu Genel Cerrahi bölümünden Doç. Dr. Mutlu Şahin, obezite cerrahisi hakkında önemli bilgiler verdi.

Obezite, çağımızın en büyük sağlık sorunlarından biri. Birçok hastalığın oluşumunda önemli bir risk faktörü olan obezitenin tedavisinde cerrahi seçenekler son dönemde sık sık gündeme geliyor.

“Obezite günümüzde toplum sağlığını tehdit eden en önemli hastalıklardan biridir” diyen Nev Sağlık Grubu Genel Cerrahi bölümünden Doç. Dr. Mutlu Şahin, obezite cerrahisi hakkında önemli bilgiler verdi.

“Obezite, sigaradan sonra önlenebilir ölümlerin ikinci sebebidir”

Şahin, “1998 yılında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ-WHO) tarafından, bu yüzyılın en önemli sorununun obezite olacağı öngörülmüş olmasına ve birçok önlem alınmasına rağmen obezite hızla büyüyen bir sorun olmaya devam etmektedir. Obezite, sigaradan sonra önlenebilir ölümlerin ikinci sebebidir. Yani obeziteden kurtulmak, sigarayı bırakmak gibi insan sağlığı açısından birçok iyileşme sağlar. Obezite cerrahisi sonrasında, ölüme veya devamlı ilaç kullanmaya sebep olan birçok kronik hastalıkta büyük gerilemeler ve hatta büyük bir kısmında tamamen iyileşmeler olur. Obezite ameliyatı yapılan birçok hasta ilaçlarını bırakır” dedi.

“Asıl sorumluluk, hastanın kendisinde”

“Obez olarak geçirilen uzun yıllardan sonra hayata yeni bir başlangıç yapar” diyen Şahin, “Önemli olan bu yeni başlangıca psikolojik olarak en iyi şekilde hazırlanmış olmak ve eski günlere dönmemektir. Hayatta her zaman, her konuda ikinci şansınız olmayabilir. Ama obezite cerrahisi insana bu şansı sunmaktadır. Cerrah obezite ameliyatı ile hastanın midesini küçülterek bu şansı başlatır, ancak ikinci şansı kullanmada asıl sorumluluk hastanın kendisine aittir. İkinci hayata başlanan ilk yıldaki yeme alışkanlıklarını bundan sonraki hayatına yayarsa ömür boyu sağlıklı ve mutlu olacağı aşikardır” ifadelerinde bulundu.

“Obezite ameliyatları”

Doç. Dr. Mutlu Şahin, “Sadece ABD’de 2011 ve 2017 yılları arasında 1,3 milyonun üstünde obezite ameliyatı yapılmıştır. Türkiye’de ise yılda 15-20 bin obezite ameliyatı yapıldığı tahmin edilmektedir. En sık yapılan ameliyat tüp mide ameliyatı olarak bilinen “Sleeve gastrektomi” ameliyatıdır. Bunu ise “Gastrik By-pass” ameliyatı takip eder. Bunların dışında “Mini gastrik by-pass”, “Duodenal Switch” ve “Transit Bipartisyon” gibi ameliyat yöntemleri de mevcuttur. Tüp mide ameliyatının en sık uygulanan ameliyat olmasının birçok sebebi vardır. Bunlardan ilk ve en önemli olanı bu ameliyat ile sindirim sisteminde büyük çapta değişim yapılmamasıdır. Böylece hastanın 6 ay ile 1 yıl arasında büyük miktarda kilo vermesi sağlanırken, aynı zamanda en az zarar vermeye çalışılır. Diğer ameliyatlarda daha hızlı kilo verilebilmesine rağmen, hastada birçok vitamin eksiklikleri ve hipoglisemi atakları gibi problemler ortaya çıkabilmektedir” dedi.

“İkinci sıklıkla yapılan ameliyat olan ‘Gastrik By-pass’ obezite cerrahisinde birçok merkez tarafından ‘altın standart’ yöntem olarak kabul edilmektedir” diyen Şahin, “Özellikle şeker hastalığı tedavisinde öne çıkan metabolik cerrahi yöntemlerinden bir miktar az oranda etkilidir.  “Duodenal Switch” ve “Transit Bipartisyon” gibi yöntemlerle şeker hastalığının düzelme ihtimali %95’in üzerindeyken, “Gastrik By-pass” ile bu oran %85-87 arasındadır. Ancak bu ameliyata çok benzer ameliyatlar özellikle mide kanseri hastalarında uzun yıllardır uygulanmaktadır. Bu nedenle de bu ameliyata bağlı uzun dönemde ortaya çıkabilecek riskler ile ilgili bilgimiz yeterlidir. Ancak “Duodenal Switch” ve “Transit Bipartisyon” gibi ameliyatlar ilk olarak 1980’lerde tanımlanmış olsa da son 20 yıldır daha sıklıkla uygulanmaya başlanmıştır. Birçok merkez tarafından halen uzun dönem etkileri ile endişeler bildirilmektedir. Giderek artan sayıdaki çalışmalar sayesinde bu konudaki tereddütler yavaş yavaş ortadan kalkmaktadır” açıklamalarında bulundu.

Cennet ülkenin insanları:

Evde, okulda, kahvede, yolda veya iş yerinde; iki kişi veya bir topluluk bir araya geldiğimizde,

basit bir hata yaptığımızda;

Her zaman bu soruyu sorarız.

IQ “Aykû” nüz kaç?

Dünya IQ sıralamasında(2023); 89 puan ile 198 ülke arasında 77’nci sıradayız.

Bilime göre bizim ülkemiz, “donuk zekalı-sınır zeka” seviyesinde…

20-30 yıl öncesine göre; gittikçe düşüş yaşamaktayız.

Maalesef yaşadığımız toplumun IQ’su, bilime göre “donuk zekalı” olduğunu gösteriyor.

Şöyle ki IQ’de;

– 0-24 puan aralığı zihinsel engelli

– 25-44 puan aralığı öğretilebilir zihinsel engelli

– 45-75 puan aralığı eğitilebilir zihinsel engelli

– 76-89 puan aralığı donuk zeka-sınır zeka (BİZ BURADAYIZ)

– 90-110 puan aralığı normal zeka

– 111-129 puan aralığı parlak zeka

– 130-160 puan aralığı üstün zeka

– 160 ve üstü puan aralığı dahilik olarak tespit edilmiş durumda.

Biz sıralamada 77’nci sıradayız.

Bilimde, eğitimde, ekonomide kalitesine göre en zeki ülkeler:

1. Japonya IQ 106.48
2. Tayvan IQ 106.47
3. Singapur IQ 105.89
4. Hong Kong IQ 105.37
5. Çin IQ 104.1

Bizim onlardan neyimiz eksik?

-OECD verilerine göre ülkemiz nüfusunun yüzde 40’ı okuma/yazma, okuduğunu anlama, basit sayı bilgisi, basit problem çözme gibi temel yeteneklere sahip değil.

-Obezite de, Avrupa ülkeleri arasında ülkemizin ilk sırada..

– Bazıları; “Benim IQ seviyem yüksek” diye kimse sevinmesin.

ÖYLEYSE;

* Yabancı dilin var mı?

* Sürekli kitap okuyor musun?

* Yeni hobilerin var mı? (Kitap ve gazeteyi tersten okumak gibi)..

* Yeni bilgiler öğreniyor musun?

* Öğrendiklerinizi tekrar ediyor musun?

* Zaman yönetimin var mı?

* Kaliteli uyku uyuyor musun?

* Sağlıklı besleniyor musun?

*Sorgulayan, düşünen ve eleştiren zihniyete sahip misin?

Doğuştan getirdiklerimizin üzerine kaliteli eğitimi koyarak, IQ seviyesi yüksek toplum olabiliriz.

Bu hiç de zor değil, ancak ve ancak bilim insanlarını iş başına getirerek bunu başarabiliriz.

Özel Medicabil Hastanesi’nin ‘Sürdürülebilir Sağlıklı Yaşam Söyleşileri’ kapsamında gerçekleştirilen programda, hastalara obezite cerrahisi sonrası yapılması gerekenler anlatıldı.

Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hasan Vedat Ofluoğlu, Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erdem Yılmaz, Klinik Psikolog Görkem Polat, Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Dyt. Merve Bahtiyar ile Fizyoterapist Müge Takınyalıoğlu, obezite ve bariatrik cerrahi verimlilik analizi, yemek yeme isteğiyle baş etme yöntemleri, ameliyat sonrası sağlıklı beslenme ve kalıcı kilonun sağlanması ile obezite ve egzersiz konuları hakkında açıklamalarda bulundular.

Programın açılışında konuşan Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hasan Vedat Ofluoğlu, obezitenin pek çok sağlık sorununa sebep olabildiğini, cerrahi ya da cerrahi dışı tedavi yöntemleri geçirmiş hastalarda dahi sonradan tekrar kilo alımının söz konusu olduğunu, bu nedenle multidisipliner yaklaşım ile tedavi edilmesi gerektiğinin altınız çizdi.

Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erdem Yılmaz da, obezite ve bariyatrik cerrahide hedefin obez kişinin, daha zayıf, ek hastalıksız ya da daha az ek hastalık yaşadıkları gün sayısını arttırmak olduğunu söyledi.  Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erdem Yılmaz, “Obezite cerrahisi sonrası verimlilik istatistiklerine göre, obezite ameliyatları sonrasında koroner kalp hastalığından ölüm oranlarında %56, diabetes mellitus hastalığından ölüm oranlarında %92 ve kanserden ölüm oranlarında %60 azalma olduğu görülmektedir. Ortalama olarak, obezite cerrahisi sonrası kişiler, hastalıklı vücut ağırlıklarının %40 ile % 75’ini kaybederler. Hastaların %85’inde uyku apnesi şikayeti sona erer” şeklinde konuştu.

Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Dyt. Merve Bahtiyar konuşmasında obezite hastalarının önemli bir sağlık sorunu olan bu konuyu önce zihinlerinde kabullenmesi ve çözümüne odaklanması gerektiğini söyledi. Dyt. Merve Bahtiyar, obezite cerrahisi sonrası dikkat edilmesi gerekenlerle ilgili açıklamalarda bulundu.

Özel Medicabil Hastanesi’nin ‘Sürdürülebilir Sağlıklı Yaşam Söyleşileri’ kapsamında gerçekleştirilen ve obezite cerrahisi sonrası yapılması gerekenlerin anlatıldığı bilgilendirme toplantısında konuşan Klinik Psikolog Görkem Polat, hem obezite rahatsızlığı bulunan bireyler, hem de bu alanda çalışan uzmanlar için kilo geri alımı konusunun çok önemli olduğunu söyledi. Klinik Psikolog Görkem Polat konuşmasında obezite hastalarının psikiyatrik bozuklukları, yemek ile ilişkisi, gerçekçi hedefler belirlemesi, kültürel zorluklar ve hasta motivasyonu konularına dikkat çekti.

Programda konuşan Fizyoterapist Müge Takınyalıoğlu da şunları söyledi: “Düzenli fiziksel aktivitenin kan dolaşımını artırdığı, karaciğer fonksiyonu ve enzimlerini düzenlediği, kilo kaybından bağımsız olarak inflamasyonu ve obeziteye bağlı lenfatik disfonksiyonu tedavi ettiği kanıtlanmıştır. Egzersiz ile maksimum kilo kaybı sağlamak için; progresif egzersiz çeşitleri, hedef odaklı çalışmalar ve egzersiz yapmaya motive ve odaklanmış olmak şarttır. Obezite hastalarında yüksek kilonun eklem aşınmalarına ve birçok ortopedik probleme neden olabileceği unutulmamalı bu nedenle egzersiz programı kişinin fiziksel özellikleri ve sağlık durumu dikkatlice değerlendirildikten sonra kişiye özel tasarlanmalıdır.” ifadelerinde bulundu.

Obezite ile mücadelede en çok kullanılan cerrahi müdahale yöntemlerinden biri mide küçültme (tüp mide) olarak öne çıkıyor.

Nev Anadolu Genel Cerrahi Bölümünden Op. Dr. Umut Kerimoğlu, tıbbi adı “Laparoskopik Sleeve Gastrektomi” olan tüp mide ameliyatı hakkında önemli açıklamalarda bulundu.

Dr. Umut Kerimoğlu, “Laparoskopik (kapalı) olarak karnın üzerinde küçük delikler açılması ve bu deliklerden kamera yardımı ile midenin %80 ile %85 alınması ile gerçekleştirilir. Mide küçültme ameliyatı ile yüzde 80’i alınmış olan mide, ince bir tüp şekline benzer bir hal alır. Diğer cerrahi yöntemlere göre daha kolay yapılan tüp mide ameliyatı midenin besin alma kapasitesini yüksek oranda azaltır. Midenin boyutu küçüldüğünden, kişi az miktarda yemek yedikten hemen sonra tokluk hissi yaşar. Daha az yenildiği için, kilo verilir. Açlık hissi de azalır” diye konuştu.

Ameliyat sonrası iyileşme süresi

Ameliyat sonrası iyileşme süresi hakkında da bilgiler veren Dr. Kerimoğlu, “Bu durum, ameliyattan ameliyata değişkenlik gösterir. Ameliyattan sonra tamamen iyileşme süresi ortalama olarak üç ila altı haftadır. Bunun ortalama bir zaman olduğunu ve iyileşmenin bazen daha kısa veya daha uzun sürebileceği de unutulmamalıdır” dedi.

Kimler tüp mide ameliyatı olabilir?

Op. Dr. Umut Kerimoğlu açıklamalarını şöyle sürdürdü: “Tüp mide ameliyatı, yeme davranışına dayalı olarak veya hastanın kendi tercihlerine göre seçilebilir. Ancak örnek verecek olursak, bağırsağın uzunluğu veya önceki karın ameliyatından dolayı mide baypasının güvenli olmaması durumunda da tercih edilebilir. Tüp mide ameliyatı çok aşırı derecede obez (60’ın üzerinde BKİ) kişiler için de uygundur diyebiliriz.”