Gaziantep’in Nurdağı ilçesi Başpınar Mahallesi, altından geçen fay hattı nedeniyle depremde en ağır hasar gören yerleşim yerlerinden oldu. Köydeki 200 evden 10’u ayakta kalabildi. Köy sakinlerinden yakınlarını kaybedenler oldu. Geçimlerini hayvancılıkla sağlayan köyde çok sayıda hayvan telef oldu.

YAKLAŞIK 5 METRE KAYMA GÖRÜLDÜ

Fayın evleri enkaz yığını haline getirdiği, fidanlıklarda yarıklar oluşturduğu köyde, deprem sonrası yaklaşık 5 metre kayma görüldü. Fay hattının çapraz şekilde ilerlediği, yan yana iki evden birinin hasar görmemesi diğerinde ise yarıklar oluşmasıyla ortaya çıktı. Patlayan su borularının onarımını ise köylüler ve muhtar yaptı. Köy sakinleri yaşadıklarını anlattı.

“BÜYÜKLERİMİZ FAY HATTI VAR DİYORDU”

Doğduğu ve büyüdüğü köyde çok büyük bir felaket yaşadığını söyleyen 70 yaşındaki Selahattin Karakoç, “Allah bir daha göstermesin. Fay hattı buradan karşıya gidiyor. Evlerin arasından gidiyor. Deprem olduğunda hepimiz buraya biriktik. Arada bir sallandı, sallandı, ‘Allah’ diye diye burada bekledik. Çok acayip gürüldedi. Elektrik yoktu, su yoktu, can pazarı yaşadık. Vatandaşın kendini toplaması 10-15 seneyi bulur. Büyükler fay hattı var diyorlardı. Olacağını söylüyorlardı. Ama tam net bilemiyorduk” ifadelerini kullandı.

“BİZ ÖLÜMÜ BEKLEDİK”

Emekli maaşıyla geçimini sağlayan ve depremden sonra köyde hiçbir şeyi kalmayan Mehmet Gökkaya da, deprem anında enkaz altında kaldı. Komşularının yardımıyla enkazdan çıkan Gökkaya, “Yatarken bir sallantı oldu. 1 dakikadan fazla sallandı. Arkasından yavaşlayıp, yukarıdan aşağıya geldi. Kafamızın üzerine baza geldi, nefes alamadık. Hiç kımıldama yok. Ben sadece eşime gittim, hakkını helal et dedim, helalleştik, bekledik. Üçüncü bir dalga geldi, esneme payı olunca kafamı çektim. Baktım bir ışık görünüyor. Elimi dışarı çıkardım. İmdat diye bağırdım. Komşular geldi, bizi kurtardı. 10-15 dakika kalmışımdır. Biz ölümü bekledik. Hanımdan hiç ses çıkmıyordu. Onu da çektik altından, çıkardık. Öldü sandım. Yaşadığımız bir mucize. Allah daha böyle bir şeyi göstermesin. En büyük beklediğimiz deprem bu dedim. Beklediğimiz deprem geldi dedim. Sallandı, aldı götürdü” diye konuştu.

“HAYVANLARIM ENKAZDAN ÇIKSIN İSTİYORUM”

Birçok köylünün hem geçim kaynağı hem de can yoldaşı olan hayvanlar da enkaz altında kaldı. Enkazın altında hayvanları kalan Ali Gül ise, “60 hayvanım içeride. Benim zaten bir şeyim kalmadı. Bir kuru canım, hanımım, çoluğum çocuğumu zor kurtardım. Enkazın kaldırılmasını istiyorum” dedi.

 

Türkiye’nin ilk uydu yer istasyonu İTÜ UHUZAM, 6 Şubat’ta merkez üssü Kahramanmaraş Pazarcık olan 7,7 ve Elbistan olan 7,6 büyüklüğündeki depremlerin, bu şehirle birlikte Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Adıyaman, Osmaniye, Hatay, Kilis, Malatya ve Elazığ’da yol açtığı yıkımı tespit etmek için çalışma başlattı.

DEPREMİN ETKİ ETTİĞİ ALANLAR BELİRLENDİ

Bu kapsamda, deprem bölgesindeki yıkım, Pleiades, Spot 6&7, Worldview3, GeoEye uyduları aracılığıyla görüntülendi. Yıkılan binaların enkazı kayıt altına alındı Bölgenin hava koşullarının bulutlu olması nedeniyle ilk etapta Adana, Osmaniye illeri ile Hatay’ın Kırıkhan, Kahramanmaraş’ın Türkoğlu, Gaziantep’in Nurdağı ve İslahiye ilçelerine ait görüntüler indirilerek depremin etki ettiği alanlar belirlendi.

ENKAZ BAZI YERLERDE YOLLLARI KAPATTI

Uydu kayıtlarında, depremde yıkılan binaların enkazı kayıt altına alındı. Görüntülerde Nurdağı’nda bazı yerlerde enkazın yolları kapattığı görüldü. Ayrıca iş makinelerinin enkaz alanlarında yaptığı çalışmalar da kayıtlara yansıdı. AFAD tarafından çeşitli yerlerde kurulan çadırlar da uydu görüntüleriyle kayda alındı.

ÖZELLİKLE HATAY’DA ÇOK SAYIDA BİNANIN YIKILDIĞI GÖZÜKÜYOR

İncelemede Gaziantep’in Nurdağı ilçesinde 100’e, İslahiye ilçesinde ise 150’ye yakın binanın deprem nedeniyle yıkıldığı belirlendi. Uydu görüntülerinde Hatay’daki yıkım ise net olarak görülüyor. Özellikle Hatay merkezde yıkılan çok sayıda bina yer alıyor. Kayda Hatay’ın Kırıkhan ilçesi ile Kahramanmaraş’ın Türkoğlu ilçesindeki hasarlı binalar ve kapanan yollar da yansıdı.

“FARKLI UYDULARDAN VERİ SAĞLIYORUZ”

İTÜ UHUZAM Müdür Yardımcısı ve İTÜ İnşaat Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nebiye Musaoğlu, İTÜ UHUZAM’ın kuruluşunun 1996’da bir proje olarak başladığını, 2000’li yıllardan itibaren İTÜ’ye bağlı bir Uygulama ve Araştırma (UYG-AR) Merkezi olarak çalışmalarını yürüttüğünü söyledi. İTÜ UHUZAM’ın doğrudan uydu görüntüsü indirme ve verileri işleyerek bilgi üretimi yeteneğine sahip bir araştırma merkezi olduğunu belirten Musaoğlu, “Farklı uydulardan veri sağlıyoruz. Dolayısıyla uydulardan sağlanan verileri işleyip mekansal veri üretiyoruz ve bu veriler çeşitli çalışmalara önemli katkılar sağlıyor. Uzaktan algılama verileri özellikle geniş alanlarda hızlı bilgi üretilmesinde vazgeçilmez bir kaynaktır.” diye konuştu.

“HAVA KOŞULLARI NEDENİYLE VERİ ALMAK ZOR”

Kahramanmaraş merkezli depremlerden hemen sonra çalışmalara başladıklarını belirten Prof. Dr. Musaoğlu, “Deprem öncesi görüntülerimiz vardı. Ondan mevcut durum analizlerini yaptık. Deprem sonrası için de hemen programlamalarımızı girdik. Fakat bölgenin hava koşulları bulutlu olduğu için anında veri almak biraz zor. O nedenle programlamalarımızı yaptık. Dün itibarıyla da verileri almaya başladık. Farklı görüntü işleme teknikleriyle, yapay zeka tekniklerini de kullanarak hasarlı veya sağlam binaların tespit edilmesine yönelik çalışmalar yaptık.

YIKILAN VE SAĞLAM BİNALARIN FARKI GÖSTERİLİYOR

7 Şubat’ta görüntülerde daha çok Adana ve Osmaniye ile Hatay’ın Kırıkhan, Kahramanmaraş’ın Türkoğlu, Gaziantep’in Nurdağı ve İslahiye ilçelerine ait görüntüleri indirdik. Çok hasarlı bina var. Adana’da nispeten daha az yıkım olduğunu görüyoruz. Görüntülerde sağlam binalarla ile yıkılan binalar arasındaki fark net şekilde görülüyor. Ayrıca görüntülerde kapanan yolları da çıkarmak mümkün. Yönlendirme açısından bu da önemli bir bilgi. Bunun için de çalışıyoruz. Görüntülerde kırmızı ile gösterilen yerler bina, sarı ile olanlar ise yıkılmış binalar.” açıklamalarında bulundu.