Doğancı ve Nilüfer barajlarıyla birlikte 2060 yılına kadar Bursa’nın su ihtiyacını karşılayacak olan Çınarcık Barajı’nın suyunu şehre ulaştıracak hattın imalatında çalışmalar hızla ilerliyor.

İklim değişikliği ve kuraklıkla mücadele konusunda önemli adımlar atan Bursa Büyükşehir Belediyesi, Çınarcık Barajı suyunun şehre getirilmesi için çalışmalarını hızla sürdürüyor. İçme suyu iletim hattı imalatı nedeniyle Nilüfer İlçesi 30 Ağustos Zafer Mahallesi Nasreddin Hoca Bulvarı’nda yapılan kazılar sonucu bozulan caddenin asfalt kaplaması çalışmalarına da başlandı.

Hedef, 2026

Çınarcık Barajı projesi kapsamında Nilüfer ve Mustafakemalpaşa’nın 18 mahallesine bir süre önce su verilmeye başlandığını hatırlatan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, “Bursa, Türkiye ortalamasının üzerindeki nüfus artış hızı ve nüfusu en çok artan şehirler sıralamasında ilk sıralarda geliyor. Artan nüfus, hayatın sürekliliği ve devamlılığında olmazsa olmaz öneme sahip olan suya ihtiyacı da artırıyor. Bu kapsamda Bursa’nın içme suyu ihtiyacını 2060 yılına kadar Doğancı ve Nilüfer barajlarıyla birlikte karşılayacak Çınarcık Barajı’nın suyunu şehre ulaştıracak iletim hattı imalatlarına bir süre önce başlanmıştı. BUSKİ marifetiyle yürütülen çalışmaların devam ettiği güzergahlardan biri de Nilüfer ilçesi 30 Ağustos Zafer Mahallesi. Nasreddin Hoca Bulvarı’nda içmesuyu isale hattı kazı çalışmaları nedeniyle asfaltta bozulmalar olmuştu. Ekiplerimiz bu sıkıntıların giderilmesi için çalışmaya başladı. Barajın tam kapasiteyle 2026’nın yaz aylarından itibaren hizmete girmesini hedefliyoruz” dedi.

Çınarcık barajından alınacak ham suyun, Kayapa bölgesinde yapımına başlanan arıtma tesisinde arıtılacağını belirten Başkan Bozbey, barajın tam kapasiteyle devreye girmesiyle birlikte kentin 2060 yılına kadar olan içme suyu ihtiyacının da karşılanmış olacağını dile getirdi.

Öte yandan Nasreddin Hoca Bulvarı’ndaki asfalt kaplaması çalışmalarını yerinde inceleyen Bursa Milletvekili Hasan Öztürk, BUSKİ Genel Müdürü Güngör Gülenç ve Büyükşehir Belediyesi bürokratları, ekiplerden bilgi aldı. Çınarcık Barajı projesinin Bursa’nın su tarihinde dönüm noktası olacağını söyleyen BUSKİ Genel Müdürü Gülenç, “Proje, günlük 300 bin metreküp kapasiteli içme suyu arıtma tesisi, 96 kilometrelik içme suyu hattı, 26 bin metreküp hacimli 4 adet içme suyu deposu olmak üzere devasa bir büyüklükten meydana geliyor. Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde barajdan, Nilüfer ve Mustafakemalpaşa’nın 18 mahallesine su vermeye başladık. Nasreddin Hoca Bulvarı’ndaki asfalt kaplama çalışması da suyu kente ulaştıracak iletim hattı imalatı sürecinin bir parçasını oluşturuyor” diye konuştu.

Dünya’da küresel iklim değişikliğinin etkileri her geçen gün hissediliyor. Bursa’da ise  barajlarda rekor seviyeye ulaşan doluluk oranları yüzleri güldürdü. Özellikle 2023’ün sonbahar aylarından itibaren yağışlarda gözlenen istikrarlı tablo, içme suyu barajı havzalarını besleyerek güzel bir sonucu da beraberinde getirdi. Bursa’nın içme suyu ihtiyacının yüzde 85 oranında karşılandığı Doğancı ve Nilüfer barajlarındaki doluluk oranları artmaya devam ediyor.

Su seviyeleri yükseldi

Son yapılan günlük ölçümleme raporlarına göre Doğancı Barajı’ndaki doluluk oranı yüzde 89, Nilüfer Barajı’ndaki doluluk seviyesi ise yüzde 100 seviyesine ulaştı. Doğancı Barajı’ndaki son su seviyesi bilgilerine göre geçtiğimiz ay Şubat 2024 tarihinde yüzde 4 seviyelerinde seyrederken, Nilüfer Barajı’nda da yüzde 4 seviyesinde artış görüldü.  Geçen yıla göre ise Doğancı Barajı’ndaki su seviyesi yaklaşık 4 (dört) kat artarken Nilüfer Barajı ise geçen yıl sıfır noktasında iken bu yıl yüzde 100 seviyesine ulaştı. Nilüfer Barajı’nın dolmasıyla birlikte taşan sudan Doğancı Barajı da nasibini aldı. Bu doğrultuda, barajın alt havzasında bulunan Doğancı Barajı’na su salınımı gerçekleşti.

“Tasarrufu elden bırakmayalım”

Barajlardaki doluluk oranlarının rahatlatıcı seviyelerde olmasının, beraberinde rehaveti getirmemesi uyarısında bulunan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, tasarrufun elden bırakılmaması ve aynı titizlikte su kullanımına devam edilmesi çağrısında bulundu.

İçme suyu hatlarındaki iyileştirme ve yenileme çalışmalarının yıllar içerisinde hız kazanmasıyla, 1995’de yüzde 65’lerde olan sudaki kayıp kaçak oranının, 2023 sonunda merkezde yüzde 20’nin altına düşürüldüğüne dikkat çeken Başkan Aktaş, kayıp kaçakla yapılan etkin mücadele sayesinde, 29 yılda, 3 (üç) barajlık su tasarrufu sağlandığını ifade etti.

Bu durumun, hem mali kaynak israfının, hem de su israfının önlenmesine çarpıcı örnek oluşturduğuna işaret eden Başkan Aktaş, vatandaşların da su tasarrufu yoluyla, milli ekonomiye katkı sağlayabileceklerini sözlerine ekledi.

Bursa Büyükşehir Belediyesi, kuraklık dönemlerinde devreye aldığı kuyu sularındaki kaliteyi daha da artırmak amacıyla Demirtaş’a da yaklaşık 400 bin nüfusa hizmet verecek paket içme suyu arıtma tesisi kazandırıyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesi, dünyanın en önemli gündem maddesi haline gelen kuraklığa karşı Bursa’yı daha dirençli hale getirmek amacıyla yatırımlarını hız kesmeden sürdürüyor. Doğancı ve Nilüfer Barajları ile pınar kaynaklarından sağlanan içme suyunu en verimli şekilde kullanıp, kayıp kaçakla mücadelede yüzde 20 seviyesi ile Türkiye’de lider durumda olan Büyükşehir Belediyesi, kuraklık tehdidi öngörüsüyle bugüne kadar açılan 155 derin kuyu sayesinde Bursalıları 1 gün bile susuz bırakmadı. Zorunlu hallerde devreye alınan kuyu sularındaki bulanıklığın ortadan kaldırılması için daha önce Vakıf Mahallesi’ne paket içme suyu arıtma tesisi kazandıran Büyükşehir Belediyesi, benzer bir tesisi Demirtaş’ta hayata geçiriyor. İnşaatı hızla devam eden Osmangazi Demirtaş Paket İçme Suyu Arıtma Tesisi günlük 52 bin metreküp kapasiteye sahip olacak. Doğanevler ve İsmetiye mahallerindeki yaklaşık 400 bin nüfusa hizmet verecek tesiste, ham sudaki bulanıklığın giderilmesi için 18 adet filtre tankını ihtiva eden filtre binası, ham su ve temiz suyu toplayan 2 bin 500 metreküp kapasiteli depo bulunacak.

Ocak sonunda tamamlanacak

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, beraberindeki Sakarya, Dumlupınar, Cumhuriyet, Barbaros, İsmetiye, Alaşar, Doğanevler, Yıldızevler ve Altınova Mahalle Muhtarları ile birlikte devam eden inşaatı yerinde inceledi. BUSKİ Genel Müdürü Güngör Gülenç’ten çalışma hakkında bilgi alan Başkan Aktaş, Bursa’nın su ihtiyacının yüzde 90’ının Doğancı ve Nilüfer barajlarından, yüzde 10’unun ise Uludağ pınar kaynaklarından karşılandığını, ihtiyaç halinde kuyulardan da takviye yaptıklarını hatırlattı. Bursa’nın su ihtiyacını karşılama noktasında can suyu olacak Çınarcık İçme Suyu Projemiz Ekim 2025’te tamamlandığında Bursa’nın 2060 yılına kadar su sıkıntısı olmayacak inşallah. Bu arada Demirtaş’ın 6 mahallesi başta olmak üzere dönem dönem suyun kalitesiyle alakalı ciddi sıkıntılar görülüyordu. Onu bertaraf etmek adına önemli bir çalışmayı hayata geçiriyoruz. Bölgedeki derin su kuyularından çıkan suların kalitesinin arttırılması amacıyla inşa ettiğimiz tesisimizi inşallah ocak sonunda bitmiş olacağız. Şuan itibariyle nüfusu 100 binlerde olup, her geçen gün gelişen Demirtaş mahallelerimizi daha kaliteli su ile buluşturmuş olacağız. Bölgenin her alandaki ihtiyaçlarını giderme noktasında çanla başla çalışıyoruz” diye konuştu.

Bursa’nın içme suyu ihtiyacının yüzde 85’ini karşılayan Doğancı ve Nilüfer barajlarındaki doluluğun, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50 civarında daha fazla olması yüreklere su serpiyor. Normal koşullarda su rezervinin yıl sonuna kadar ihtiyacı karşılayacak seviyede olduğunu belirten Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, ancak rehavete kapılmadan tasarrufa devam edilmesi konusunda tüm vatandaşları uyardı.

Büyükşehir Belediyesi’nin altyapı yatırımlarıyla yüzde 20’ler seviyesine inen içme suyundaki kayıp kaçak oranıyla Türkiye’ye örnek olan Bursa’da, mevcut su rezerviyle 2023 yılının içme suyu anlamında sorunsuz tamamlanması hedefleniyor. Kentin içme suyu ihtiyacını karşılayan Doğancı Barajı’nda geçen yıl bu dönemde yüzde 32 olan doluluk bu yıl yüzde 49, Nilüfer Barajı’nda ise geçen yıl yüzde 49 olan doluluk bu yıl yüzde 65 olarak ölçüldü. Doluluk oranlarının geçen yıla göre yüzde 50 civarında fazla olması umut verirken, Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, yılı sonuna kadar Bursa’da su temini konusunda endişe yaşanma ihtimalini çok düşük olarak gördüklerini vurguladı.

Tasarruf şart

Sonbahar yağışları ve yaklaşan kış mevsimi koşulları dikkate alındığında, barajlardaki su seviyelerinin daha da yükselmesinin beklendiğini ifade eden Başkan Aktaş, “Doluluk oranları, bu yıl içerisinde Bursa’yı bekleyen herhangi bir susuzluk tehlikesinin yaşanma ihtimalinin zayıf olduğuna işaret ediyor. Şu an itibarıyla normal koşullarda toplam su rezervimiz, içme suyu ihtiyacımızı yıl sonuna kadar karşılayacak düzeyde. Ancak barajlardaki su seviyelerinin yeterli miktarlarda olmasına rağmen,  su tasarrufunu elden bırakmayalım” dedi.

Türkiye’nin önemli kış ve doğa turizm merkezlerinden Uludağ’da, sezonun kapanmasına rağmen kar yağışı devam ediyor. Nisan ayının son günlerinde yağan sürpriz kar zirveyi tekrar beyaza bürürken, yağışın bugün ve yarın da devam etmesi bekleniyor. Son bir aydır yağmur ve zirveye kar yağışı sonrası barajlardaki doluluk oranları da yüzleri güldürdü. Doğancı Barajı yüzde 78, Nilüfer Barajı ise yüzde 53 doluluk oranına ulaştı.

Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin altyapı yatırımlarıyla Bursa’da 28 yılda 3 barajlık su tasarrufu sağlandı. Bundan 28 yıl önce baraj suyunun sadece yüzde 35’ini abonelerine ulaştırabilen BUSKİ, güçlü altyapı sayesinde bugün baraj suyunun yüzde 80’ini Bursalılara sunuyor. Eğer kayıp kaçakla böylesi etkin mücadele edilmeseydi, mevcut 2 baraja ilave olarak 3 baraja daha ihtiyaç duyulacaktı.

Bursa’da kuraklığın pik yaptığı 2019 yılında bile Bursalıları hiç susuz bırakmayan Büyükşehir Belediyesi, Nisan yağmurlarıyla rahat bir nefes aldı. İki ay öncesine kadar suyun dip yaptığı Doğancı’da su seviyesi yüzde 60’a, Nilüfer Barajı’nda da 32’ye ulaştı. BUSKİ’nin Bursalıları susuz bırakmamasının formülü ise içme suyu hatlarının sürekli iyileştirilmesi. BUSKİ tarafından 1989-2022 yılları arasında toplam 12 bin 234 kilometre içme suyu hattı imalatı gerçekleştirildi. Yani son 33 yılda imalatı yapılan içme suyu boruları, uç uca eklendiğinde Bursa – Paris arası mesafenin 4 katını bile aşıyor.

Büyük tasarruf

Halen 1 milyon 500 bine yakın aboneye sağlıklı içme suyunu ulaştıran BUSKİ, 1995 yılında baraj suyunun ancak yüzde 35’ini vatandaşlara ulaştırabiliyordu. Barajdan çıkan suyun yüzde 65’i ise içme suyu hatlarının yetersizliği nedeniyle kayıp-kaçak olarak kayıtlara geçiriyordu. Son 28 yılda yapılan altyapı yatırımları ile merkez ilçelerde içme suyundaki kayıp oranı yüzde 20’ler seviyesine indi ve BUSKİ, kayıp kaçakların önlenmesinde Türkiye birincisi oldu. Eğer kayıp kaçakla böylesi etkin mücadele edilmeseydi, mevcut 2 baraja ilave olarak 3 baraja daha ihtiyaç duyulacaktı. Bir başka değişle yenilenen altyapıyla birlikte 28 yılda 3 barajlık su tasarrufu sağlanmış oldu.

Rehavete kapılmak yok

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün Standart Yağış İndeksi Metodu ve Normalin Yüzdesi Metodu’na göre hazırlanan 2023 Ocak ayı meteorolojik kuraklık haritasında Bursa’nın da olağanüstü kuraklık tehlikesi altında gösterildiğini hatırlattı. Şubat ayında Nilüfer Barajı’nın dip yaptığını, Doğancı Barajındaki seviyenin de yüzde 24’e kadar düştüğünü dile getiren Başkan Aktaş, “Çok şükür nisan yağmurları imdadımıza yetişti. Yağışlar devam ediyor ve bir süre daha devam edecek gibi. Doğancı’da seviye yüzde 60’a ulaştı. Kar sularının da erimesiyle seviyenin daha da yükselmesini bekliyoruz. İnşallah bu yazı da sorunsuz bir şekilde geçirmeyi hedefliyoruz. Ancak bu tablo rehavete yol açmamalı. İsraf etmeme ve tasarruflu kullanım noktasında her bir birey özerine düşeni yapmalı” dedi.

Uludağ başta olmak üzere baraj havzalara yağan kar ve yağmur, barajların doluluk oranlarını artırdı.

Dünya Su Günü’nde, kuruyan Nilüfer Barajı’nda yapılan basın açıklamasında, sağlıklı ve ulaşılabilir suyun önemine dikkat çekildi.

Son yıllarda giderek etkisini gösteren iklim değişikliği, kuraklık ve vahşi su kullanımı, doğa ve canlı yaşamı için en temel gereksinimlerinden biri olan suyun ve su kaynaklarının yok olmasının en önemli etkenlerinden biri haline geldi. Bursa’daki meslek odaları, sivil toplum örgütleri ile sendika temsilcileri Dünya Su Günü’nde, su kaynaklarına yönelik yapılan yanlış uygulamalara dikkat çekerek, su kaynaklarının korunmasını bir kez daha gündeme getirmek için ortak bir basın açıklaması yaptı. Bursa’nın önemli ancak kurumaya yüz tutmuş su kaynaklarından biri olan Nilüfer Barajı’nda yapılan basın açıklamasına, Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, Nilüfer Kent Konseyi Başkanı Neslihan Binbaş ile Genel Sekreter Emre Karagöz, TMMOB Kimya Mühendisleri Odası Başkanı Erkan Tekin Mutlu, Bursa Tabip Odası Başkanı Tufan Kumaş, Doğader Başkanı Sedat Güler, Tarım Orkam Sen Bursa Şube Başkanı Fikret Gizir, Bursa Barosu Yönetim Kurulu Üyesi İsmail İşel, Türkiye Ormancılar Derneği Bursa Temsilcisi Cemal Türeyen ile çevreciler katıldı.

Günümüzde yaklaşık 1 milyar 600 milyon insanın temiz suya ulaşmasında ciddi sorunlar yaşadığını belirten Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, su kaynaklarının korunması, tarımda vahşi sulamanın önüne geçilmesi ve sanayide kontrollü kullanımın yapılması gerektiğine dikkat çekti. Başkan Erdem, “Temiz su kaynaklarımızdan biri olan Nilüfer Barajı, risk altında. Sanayi ve tarım alanında suyun kontrollü kullanımının çok daha önemli olduğu bir dönemdeyiz. Vatandaşlarımızın sadece musluktan akan suyun kontrolünü sağlaması yetmez, birçok alanda yapmamız gereken çalışmalar olduğunu biliyoruz. İklim değişikliğinin de buna ne denli etkisinin olduğu ortada. İklim krizinin dünyaya ve suya olan etkisinin hatırlatılması, karbon salınımının azaltılmasına yönelik birçok çalışmanın yapılması gerekiyor” diye konuştu.

TMMOB Kimya Mühendisleri Odası Başkanı Erkan Tekin Mutlu da, TMMOB Bursa İl Koordinasyon Kurulu, Bursa Barosu, TTB Bursa, Tabip Odası, Doğader, Ekoder, Tarım Orkam Sen ve Türkiye Ormancılar Derneği’nin ortak bildirisini okudu. Canlı yaşamının odak merkezi, doğa ve insanlığın en temel gereksinimlerinden biri olan suyun azalmakta olduğu ve sağlıklı suya erişimin her geçen gün daha da zorlaştığının vurgulandığı bildiride, iklim değişikliğinin, vahşi tüketimin ve su varlıklarının kirletilmesinin aynı şekilde devam etmesi halinde, yakın gelecekte Türkiye’nin su fakiri bir ülke geleceğine dikkat çekildi.

Bildiride şu ifadelere de yer verildi: “Türkiye, tatlı su zengini bir ülke değildir. Kişi başına ortalama bin 500 metreküp ile su azlığı yaşayan bir ülkedir. Nehirlerin, göllerin, sulak alanların endüstriyel, evsel, tarımsal atıklarla kirletildiği, HES’lerce doğadan koparıldığı, kurutularak yok edildiği, yeraltı ve yer üstü sularının sanayi tarafından sömürüldüğü, deşarj ya da derin deşarjlarla kirletildiği hatta bir çok firma tarafından ticarileştirilerek satıldığı gerçeklerine bir de İklim değişikliğini eklersek, ülkemizin hali hiç de iç açıcı değildir. Su kıtlığının işaretlerini her yerde görmek mümkündür. Yeraltı sularının seviyeleri hızla düşmekte, göller küçülmekte, sulak alanlar yok olmaktadır. Bugün burada, yani su seviyesinin tehlike boyutunun da aşağısında olan barajlarımızdan biri olan Nilüfer Barajı’nda bu açıklamaları yapıyor olmamız, kuraklığın fıtrat ya da kader olmadığını, doğal bir süreç olmadığını vurgulamak içindir.”

Bursa’da suya dair yapılan yanlış uygulamaların acilen durdurulması gerektiğinin belirtildiği açıklamada, Bursalılar’ın evlerinde kullandıkları musluklarından akan su tüketimine dikkat çekmeden önce, suyu kirleterek ve hoyratça kullanarak kuraklığa neden olanlara dikkat çekilmesi gerektiği vurgulandı. Yapılan ortak açıklamada, “Bursa’da suya dair yapılan yanlış uygulamalar acilen durdurulmalıdır. Bursa’nın yaşam kaynaklarından alınarak şişelenen sular kentimizin su döngüsünü bozmakta ve kuraklığa sebep olmaktadır. Tarım alanlarına doğru yayılan imar planları ve sanayi alanları su kaynaklarımızı hem kirletmekte hem de yok etmektedir. Siyasiler ve karar vericiler, fabrikalara kontrolsüz ve denetimsizce su sağlarken yurttaşlara sağlıklı ve ulaşılabilir su sağlamak konusunda sessiz ve etkisiz kalmaktadır. Yaşam için zorunlu olan, ekolojik sistemin bir parçası olan su, asla sadece bir enerji kaynağı veya ticari bir mal olarak görülmemeli, sürdürülebilir bir su varlıkları yönetimi ile korunmalı, savunulmalı ve doğru kullanılmalıdır. Temiz suya erişimin, sağlık ve tarım politikalarında da bir karşılığı olmalıdır. Temiz suya erişemeyen nesillerin, hastalıklarla, sağlık alanındaki maliyetlerle karşı karşıya geleceği, tarımın vahşi sulamalarla yapılmaması gerektiği, ekosistemdeki diğer canlıların da temiz suya ihtiyaç duyduğu unutulmamalıdır” ifadelerine yer verildi.

Bursa’nın içme suyunun en önemli kısmını karşılayan yıllık 40 milyon metreküp kapasiteli Doğancı Barajı’nın doluluk oranı yüzde 1 seviyelerinden 35’e kadar yükseldi. Bugün itibarıyla yağış olmazsa Bursa’nın sadece 45 günlük suyu kaldı.

Bursa’nın 45 günlük suyu kaldı!

Son dönemlerde mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklık nedeniyle Bursa‘da kuraklık alarma sebep oldu. Son iki gündür devam eden sağanak yağış ve Uludağ’a yağan kar ile birlikte içme suyunu karşılayan en önemli barajlarından biri olan 40 milyon metreküp kapasiteli Doğancı Barajı’nın doluluk oranı, yüzde 35’e kadar ulaştı. Nilüfer Barajı’nın ise doluluk oranı yüzde 5 seviyelerinde. Yağışların olmadığı takdirde Bursalıların 45 günlük suyunun kaldığını belirten yetkililer, vatandaşlardan sağduyulu olmasını istedi.

Barajların doluluk oranları ise drone ile havadan görüntülendi.

 

 

Kaynak: bursadabugün.com

Son yılların en kurak kışını yaşayan Bursa’da, hafta sonu etkili olan yağmur ve kar yağışı Bursalıları sevindirdi.