TMMOB Mimarlar Odası Bursa Şubesi’nin de paydaşlığında düzenlenen, ‘Türkiye’nin Deprem Gerçeği: 17 Ağustos Depreminin 25. Yılında Marmara Bölgesinde Mimarlık, Planlama ve Afet Yönetimi Sempozyumu’ yapıldı.

İstanbul’da gerçekleştirilen sempozyuma Mimarlar Odası Bursa Şubesi Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek ve Yönetim Kurulu Üyeleri ile Bursa Şubesi üyeleri geniş bir heyet ile iştirak etti.

Mimarlar Odası’nın Balıkesir, Bursa, Çanakkale, İstanbul Büyükkent, Kocaeli ile Sakarya Şubeleri tarafından birlikte organize edilen ve konusunda uzman akademisyenlerin konuşmacı olarak katıldığı sempozyumda ‘Deprem Gerçeğimiz: Büyük Kentler, Artan Riskler’, ‘1999 Marmara Depremlerinden 2023 Kahramanmaraş Depremlerine Mevcut Yapıların Deprem Riski, Önceliklendirme ve Risk Azaltılması’, ‘Mimarlar Odası Perspektifinden İstanbul’un 17 Ağustos’tan Günümüze Deprem Hazırlığını Değerlendirmek’, ‘Kültür Varlıklarının Depreme Hazırlanması’, ‘Depremler ve Mimari Miras’, ‘Mekansal Planlamanın Gündemi ve Deprem Tehlikesi Altında Sıkışan Kentler’, ‘Dayanıklı ve Sağlıklı Kentler İçin Planlama’ konuları ele alınırken, düzenlenen forumda da ’17 Ağustos’tan 6 Şubat Depremlerine Türkiye’nin Mimarlık, Planlama ve Afet Deneyimi’ tartışıldı.

Alanında uzman Jeofizik/Jeoloji Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği, Şehir Bölge ve Planlama ile Mimarlık disiplinlerinden pek çok uzmanın konuşmacı olarak yer aldığı etkinlik sonunda kamu ve toplum yararı doğrultusunda sahip olduğumuz mesleki uzmanlık ve toplumsal sorumluluklarımız kapsamında; sağlıklı ve güvenli kentleşme ve yaşam çevrelerinin oluşturulması, afetlere karşı sağlam yapılı çevre üretiminin sağlanması, kültürel, tarihî ve mimari mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılması amacına katkı vermesi temennisiyle hazırlanan sonuç bildirgesi kamuoyuna sunuldu.

Mimarlar Odası Bursa Şubesi yönetimi Bursa Teknik Üniversitesi’ni (BTÜ) ziyaret etti.

Mimarlar Odası Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek, Şube İkinci Başkanı Rahmi Dede ve Yönetim Kurulu Üyesi F. Elçin Ergin, Bursa Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar’ a nezaket ziyareti gerçekleştirdiler.

BTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Beyhan Bayhan, Mimarlık Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Sinem Tapkı ve Dr. Öğr. Üyesi Tuba Sarı’nın eşlik ettiği görüşmede, genel olarak mimarlık eğitimi, İMEP Staj Programı, karşılıklı yapılan ve bundan sonra yapılabilecek ortak çalışmalar üzerine değerlendirmelerde bulunuldu.

TMMOB Mimarlar Odası Bursa Şubesi, Japonya Yurtdışı İnşaat Şirketleri Derneği Genel Sekreteri Yüksek Mimar ve İnşaat Mühendisi Yoshinori Moriwaki’yi ağırladı.

Mimarlar Odası Bursa Şubesi tarafından düzenlenen ‘Deprem Üzerinden İki Ülke- Japonya ve Türkiye’ konulu seminerde ‘Depreme Hazır Mıyız?’ başlıklı sunumunda deprem konusunda Türkiye ile Japonya arasında karşılaştırmalar yapan Moriwaki, “Deprem hazırlıklarını ve depremden korunmanın yollarını çözecek olanlar bu ülkede yaşayanlar olarak sizlersiniz ve sizin kararlılığınızdır” dedi.

Seminerin açılışında konuşan ve Japonya Yurtdışı İnşaat Şirketleri Derneği Genel Sekreteri ve Deprem Uzmanı Yüksek Mimar, İnşaat Mühendisi Yoshinori Moriwaki’yi ağırlamaktan memnun olduklarını söyleyen TMMOB Mimarlar Odası Bursa Şubesi Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek, “Mimarlar Odası Bursa Şubesi olarak depremi gündemde tutmaya ve bu bağlamda çalışmaya devam edeceğiz. Depremin her an yaşanabileceğini ve kaçışın olmadığını biliyoruz, dolayısıyla kent ve ülke olarak hazırlıklı olmak durumundayız. Toplumsal farkındalığın gelişmesinin yanı sıra Bursa’yı dirençli kent haline getirmek üzere yapılacakların içinde ve aynı zamanda takibinde olacağız” dedi.

Seminerde, Japonya ve Türkiye’nin iki deprem ülkesi olduğunu söyleyen Japonya Yurtdışı İnşaat Şirketleri Derneği Genel Sekreteri Yüksek Mimar ve İnşaat Mühendisi Yoshinori Moriwaki, “Türkiye’de 21 milyonu aşan yapı stokunun yüzde 50’si kaçak. Japonya’da inşaatın denetimi diye bir mekanizma yok, çünkü herkes işlerini iyi yapıyor ve bu nedenle denetime gerek duyulmuyor. Japonya’da mimarlar ve mühendisler mezuniyet sonrası 2 yıl çalışıp ulusal düzeyde yapılan sınavdan yüz üzerinden 100 tam puan aldıktan sonra mimar ve mühendis olup imza atabilirler” şeklinde konuştu.

Sıfır bütçe ile basit afet yönetimi konusunda ipuçları veren Yoshinori Moriwaki, evde su depolama, muhafaza edilmesi kolay gıda maddelerinin bolca stoklanması, mobilyaları düzenlemek, mevcut düzeni gözden geçirme, acil durumda aileniz ve arkadaşlarınız ile toplanma yeri belirleme önerilerinde de bulundu.

Artvinli Sanayici ve İş İnsanları Derneği (ARSİYAD) yönetimi,  deprem felaketini ve çözüm önerilerini masaya yatırdı.

Deprem felaketinden sonra harekete geçerek yardımları organize eden ARSİYAD, depremdeki yıkımların nedenleri ve yapılabilecekleri gündemine alarak, farkındalığı arttıracak çalışmalarına da devam ediyor.

Bu kapsamda ‘Depremle Yaşamak’ temasında bir hibrit seminere imza attı.  ARSİYAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcı İnşaat Mühendisi Mehmet Emin Tansi’nin moderatörlüğünü üstlendiği seminerin konuşmacı konukları ise İnşaat Yüksek Mühendisi Oktay Altun, Mimarlar Odası geçmiş dönem Bursa Şube Başkanı Mimar Nizamettin Kaya ve 911 Arama Kurtarma Dernek Başkanı Ali İhsan Gülcan oldu. ARSİYAD Başkanı Gürsel Durmuş ve Danışma Kurulu Başkanı Bahadır Celal Manasoğlu ile ARSİYAD yönetim kurulu üyelerinin de hazır bulunduğu seminere çok sayıda üye ise zoom üzerinden katılım sağladı.

Deprem bölgesinde yaşananlar, yapıların yıkılma nedenleri ile depreme karşı konut dönüşümlerinin ele alındığı seminerin açılış konuşmasını yapan ARSİYAD Başkanı Gürsel Durmuş, üyelerin ilk andan itibaren yardım yapmak için gönüllü olduklarını ve yaraları ellerinden geldiği kadarıyla sarmaya çalıştıklarını ifade etti. Her yıl geleneksel olarak organize edilen iftar yemeklerinin bu yıl depremzedelerle birlikte yapmayı planladıklarını da belirten Başkan Durmuş, “Deprem kuşağındaki ülkemiz vatandaşlarına güvenli bir yaşamı sunacak güçtedir. Deprem gerçeğiyle beraber yaşamayı ve gerekli önlemleri alma bilincine sahip olmalıyız. Bu akşam da tüm bunları konuşacağız. Katılan herkese teşekkür ediyorum” dedi.

“YAPI ÜRETİM SÜRECİNDE SORUNLAR VAR”

Yapı üretim sürecinde sorunlar olduğunun altını çizen Mimarlar Odası geçmiş dönem Bursa Şube Başkanı Mimar Nizamettin Kaya da, yapıların uluslararası standartlara uygun hale getirmesinin önemine değinerek, “Ülkemizi depreme karşı güvenli hale getirmeliyiz peki bunu nasıl yapacağız? Yönetmeliklerimiz çok iyi fakat bir yerlerde eksikliğimiz var. Nitelikli yapılar için yapı üretim sürecinin yeniden gözden geçirmemiz lazım. Uluslararası standartlara uygun hale getirmeliyiz. Uluslararası standartlarda mıyız?  Yapı üretiminde yasal bir mevzuat var. Bir de planlama süreci var. Bu süreçte herhangi birinin doğru yapılmaması zaten yapının depreme karşı dayanıksız hale gelmesine neden olabiliyor.  Bizde yapı üretiminde müteahhitlik çok önemlidir. Dünyada müteahhit sadece yatırımcı kısmındadır uygulama kısmında yer almaz. Çevremizde yaşanan nitelik düşüklüğünün sebeplerinden biri budur. Hiçbir ülkede bu kadar kolay yapılan bir meslek yok. Kurumsallaşmış bir yapımız yok. Mimar ve mühendislik eğitimindeki kalite çok düştü. Dünyanın hiçbir yerinde yeni mezun birine sınırsız imza yetkisi verilmiyor ama bizde yeni mezun her şeye imza atabiliyor. Bu mesleklerin öğrenilmesi ve deneyimlerin edinilmesi yıllarca sürüyor. Bununla ilgili bir yasaya ihtiyacımız var” diye konuştu.

“YAPI DENETİMLİ BİNALAR YIKILMADI”

Yapı denetimden geçmiş binaların aslında yıkılmadığına dikkat çeken İnşaat Yüksek Mühendisi Oktay Altun ise “Yıkılan binalara baktığımızda depremin yüzeye yakın geçtiği yerler yıkım fazla olmuş. Yapı denetimli 152 bin konutun 292 tanesi yıkılmış ama yıkılan binaların içinde kolon kesilenler, betonarme sistemine zarar verilen binalarda var. Yandaki binaların üstüne düşmesi, yanını darbelemesi gibi nedenlerle de sıkıntı yaşayan ve bu nedenlerle yıkılan binalarda bu sayının içinde. Diğer yandan yıkılan binaların zemin, mühendislik ve mesafeleri olarak sıralayabiliriz bu nedenleri.  Bunlardan önce de bu işlerde çalışan kalfaların, işçilerin daha fazla bilinçlendirilmesi lazım. 11 ilde 13 bin 969 tane deprem meydana geldi. Burada 3 tane 6 üzeri, 2 tane de 7 üzeri depremimiz var. Bu depremler yüzeye yakın oldu gerçekten büyük depremler olduğunu bilmek lazım. Tarım arazilerine yapılan binalarımız var. Tüm bunlardan vazgeçilmesi lazım” diye konuştu.

“AFETLERİN SONRASINDA İNSANLARIN YÜZDE 5’İNİ CANLI KURTARABİLİYORUZ”

Deprem ve afetler öncesi hazırlıkların çok önemli olduğunu bu nedenle de arama kurtarma gönüllüleri arasında yer almanın gerekliliğine vurgu yapan 911 Arama Kurtarma Derneği Başkanı Ali İhsan Gülcan da şöyle konuştu, “Herkes bir kazazede adayı. Afetlerde bizim başımıza her şey gelebilir.  O nedenle önleyici faaliyetlere daha fazla ağırlık vermeliyiz. Bu önlemleri alırsak zararları minimize ederiz. İş bize geldiğinde yani deprem sonrasına, afet sonrasına kaldıysa ne yazık ki kurtarma şansımız zorlaşıyor. Enkaz altında kalan insanların yalnızca yüzde 5’ini canlı kurtarabiliyoruz. Bundan önce ne yapılması gerekiyorsa onu yapmalıyız. Bilimsellik içinde hareket edersek belki bize ihtiyaç kalmayacak”

‘Depremle Yaşamak’ temasıyla düzenlenen bilgilendirme toplantısı katılımcıların sorularının cevaplandırılmasıyla sona erdi.

TMMOB Mimarlar Odası Bursa Şubesi, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi, Bursa Barosu ve Doğayı Çevreyi Koruma Derneği (DOĞADER)  tarafından Cargill davalarının geldiği son süreçle ilgili ortak basın açıklaması düzenledi.

BAOB ortak salonda gerçekleştirilen basın açıklamasına; TMMOB Mimarlar Odası Bursa Şubesi Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Dr. Fevzi Çakmak, Bursa Baro Başkanı Metin Öztosun, DOĞADER Üyesi Murat Demir ve Bursa Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyon Üyesi Erol Çiçek katıldı.

Cargill davaları sürecinde yeni bir aşamaya gelindiği belirtilen açıklamada, dava konusu edilen Cargill’e ait 3 adet ruhsatın, hukuki dayanağı kalmadığı gerekçesiyle iptal edildiği ve mevcut tesislerin de hiçbir hukuki dayanağının kalmadığı ifade edildi.

Bursa Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyon Üyesi Erol Çiçek tarafından okunan ortak basın açıklamasının tamamı şöyle:

“1997 yılında başlayan ve 26 yıldır devam Cargill davaları süreci yeni bir aşamaya geldi. 1/25.000 ölçekli İznik Gölü Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali üzerine, dava konusu edilen Cargill’e ait 3 adet ruhsat, hukuki dayanağı kalmadığı gerekçesiyle iptal edilmiştir. Bu durumda mevcut tesislerin de hiçbir hukuki dayanağı kalmamıştır.

Bursa Valiliği ve Orhangazi Belediyesi’nden verilen yapı kullanım, çalışma izin ve ruhsatlarının iptaliyle hukuki dayanağı kalmayan tesisin mühürlenerek çalışmasının durdurulması ve yıkılması talep edilmiştir.

AİHM Cargill kararında, sürecin tamamının hukuka aykırı olduğunu, yargı kararlarının uygulanmadığını, bunun da hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu tespitini yapmıştır. Bu karar sonrası Cargill süreci Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından “yoğunlaştırılmış izleme”ye alınmıştır. Uzun dönemde Türkiye’nin kararları uygulamamakta ısrarcı olduğu kanaatine varılırsa, meselenin bir “ihlal” prosedürü altında tekrar AİHM önüne getirilmesi mümkün olabilecektir.

Küresel ısınma, biyoçeşitlilk kaybı, toprak ve su kirliliği ile su kıtlığı, gıda güvenliğimizi de tehdit ederken, DSİ verilerine göre Cargill, yılda 1.458.000 ton (m3) su kullanmaktadır. Bu suyu 120 ila 155 metre derinlikli kuyularla, stratejik yeraltı sularından çekmektedir.

Dünyanın ve ülkemizin küresel iklim krizini yaşadığı ve krizin daha da şiddetlenmesinin beklendiği, ülke genelinde su krizinin yaşandığı bir dönemde, stratejik yeraltı su kaynaklarımız üstelik bedavaya bu çok uluslu şirketin sömürüsüne teslim edilemez.

On yıllardır süren böyle bir süreçten sonra bile, Türk Milleti’nin egemenliğinin bir kısmını kullanan yargı kararlarını yıllardır uygulamayarak; Anayasayı ve Türk Milleti’nin egemenlik yetkisini ihlal eden kişiler ve kamu kurumlarını, bir kez daha hukuka ve insan haklarına saygılı davranmaya çağırıyoruz. Takdir yüce Türk Milleti’nin ve onun egemenlik hakkının bir kısmını kullanan Türk Yargısı’nındır.”