Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, canlı yayında gündeme dair açıklamalarda bulundu. Bakan Tunç, 2 Temmuz’da sona erecek olan yüzde 25’lik kira tavan zam oranı uygulamasının devam edip etmeyeceğiyle ilgili de konuştu.

Bakan Tunç’un konuyla ilgili ifadeleri şöyle: “Önceliğimiz enflasyon hedefinin tutturulması. Pandeminin etkisi, depremin etkisi, diğer etkenler ekonomimizi olumsuz etkileyen hususlar. Tüm dünya etkilendi. Meclis böyle bir tedbiri düşündü haklı olarak. Bunun uzatılıp uzatılmayacağı o gün belirlenecek. O günkü şartlar geldiğinde meclisimizin vereceği karardır. Ev sahibi ve kiracı arasında arabulucu sistemini başlattık. Bu konudaki tartışmaları bir nebze aşağı çektik.”

Kaynak: bursadabugün.com

Konut sahiplerini yakından ilgilendiren emlak vergisinde süreç 1 Mart itibarıyla başlıyor. Özellikle son dönemde kamuoyunda kira geliri elde edenlere ilişkin vergilendirme süreci çok konuşulmuştu. Ancak konut sahibi olan kişiler de emlak vergisi ödüyor. Peki emlak vergisi nasıl belirleniyor, emekliler de vergi ödüyor mu, kimler vergiden muaf? Yeni emekli olanlar da vergi ödüyor mu?

‘2 EŞİT TAKSİTLE ÖDENİYOR’

Milliyet’in haberine göre; konuyla ilgili tüm merak edilenleri Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, Özelmacıklı’nın konuşması şu şekilde:

“Emlak vergisi birinci taksiti mart, nisan ve mayıs aylarında, ikinci taksiti kasım ayında olmak üzere iki eşit taksitte ödenebilmektedir. 2024 yılı emlak ve çevre temizlik vergisi 1. taksit ödemeleri için verilen süre 31 Mayıs Cuma günü sona eriyor.

ÖDEMELER NEREYE YAPILIYOR?

Emlak vergisi, gayrimenkulün kayıtlı olduğu ilgili belediyeye ödeniyor ve belediyelerin ödeme yöntemlerinin yanı sıra bazı belediyeler için e-Devlet üzerinden de ödeme yapılabiliyor.

ÖDEME GECİKİRSE CEZASI VAR MI?

Emlak vergisinin zamanında ödenmemesi durumunda, geciken taksit tutarı için ödemenin geciktiği her ay için %2,5 olarak uygulanıyor. Emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi 2024 yılı için geçen seneye göre yüzde 29,23 oranında artırıldı. Artış yeniden değerleme oranının yarısı oranında yapıldı.

EMLAK VERGİSİ NASIL BELİRLENİYOR?

Emlak vergilerinde bina vergisinin oranı meskenlerde binde 1, diğer binalarda binde 2, arazide binde 1 ve arsalarda binde 3’tür. Bina, arsa ve arazilere ilişkin vergi oranları büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yüzde 100 artırımlı uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Emlak vergisine esas değerler aslında 4 yılda bir belirleniyor. En son 2022 yılında belirlenmişti. Emlak vergisinin matrahını takdir komisyonları belirliyor. Vergi matrahını etkileyen arsa ve arazi birim metrekare değerlerini bu komisyon belirliyor.

‘GERÇEK DEĞER İLE RAYİÇ DEĞER ARASI FARK AÇILDI’

Bunun üzerine de bina inşaat maliyeti ilave ediliyor. Yapının kalorifer, asansör gibi durumları değeri etkiyor. Lakin özellikle son dönemde gerçek değer ile belediye rayiç değeri arasındaki fark gittikçe açıldı. Birçok bölgede dairelerde gerçek değer ile rayiç değer farkı 5 katın üzerinde.

‘EYT’LİLER MUAFİYET DURUMUNU ARAŞTIRMALI’

Özellikle son dönemde EYT ile emekli olan 1.6 milyon vatandaşın muafiyet durumlarını da araştırması gerekiyor.

EMEKLİLER İÇİN VERGİ İSTİSNASI ŞARTI NE?

Türkiye’de brüt yüzölçümü 200 metrekareyi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan emekliler için emlak vergisi muafiyet bulunuyor. Bu hüküm tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanıyor.

EMEKLİLER HARİÇ KİMLER VERGİ ÖDEMİYOR?

Muafiyet sadece emekliler için de değil. Brüt yüzölçümü 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olan veya tek meskenin intifa hakkına sahip bulunan engelliler, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup 18 yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul, yetim, ölüm ve maluliyet aylığından ibaret bulunanlar, gaziler, şehitlerin dul ve yetimleri, İndirimli bina vergisi uygulamasından yararlanabilmektedir.

Yeni inşa edilen bina veya binaların vergisi, arsasının (veya arsa payının) vergisinden az olamaz. Bu hüküm binaların inşalarının sona erdiği yılı takip eden bütçe yılından itibaren dört yıl uygulanır.

HEM KENDİ HEM EŞİ EMEKLİ OLAN VERGİ ÖDER Mİ?

Burada her kişi ayrı olmak üzere değerlendirilir. Lakin adına kayıtlı başka bir yeri varsa, devremülkü varsa faydalanamaz. Ailede 2 emeklinin iki konutu varsa ve iki kişinin de ayrı ayrı adlarına kayıtlı ise vergiden muaftırlar.

Burada vergi kişi bazlı kontrol edilmektedir. Hatta bu nedenle bile bazen ev alanlar bunu düşünerek evi olmayan eşinin adına alır.

YENİ EMEKLİ OLANLAR DA MUAF MI?

Yıl içinde emekli olup maaş almaya başlayanlar diğer şartları taşıyorsa bir sonraki yıl için müracaat ederek vergi ödemezler. Daha önce ödeyenlerin muafiyet kapsamına girmesi için emlak vergisinden muaf olmaya dair belediyelerin tahakkuk servisine dilekçe verilmesi gerekiyor. Yoksa adına borç yazmaya devam edebilir. Belediye kişinin emekli olup olmadığını, tek taşınmazı olup olmadığı tek tek kontrol etmiyor.

Hatta bu dilekçe verilse bile belediyeler tapu sistemine bağlanıp kişi adına başka bir taşınmaz olup olmadığını kontrol edebiliyor.”

Kaynak: bursadabugün.com

Konut kiralarına ilişkin vergilendirme süreci 1 Mart itibarıyla başlıyor. Konut kira potansiyeline sahip dairelerin bir bölümünün ise akrabalar tarafından ücretsiz bir şekilde kullanıldığı biliniyor. Peki kişilerin akrabalarına ücretsiz oturmaları için tahsis ettikleri evler için vergilendirme nasıl yapılıyor? Konuyla ilgili tüm detayları Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı anlattı.

Özelmacıklı’nın konuşması şu şekilde:

SÜREÇ 1 MART’TA BAŞLIYOR!

“2023 yılına ait kira gelir vergisi beyannameleri 1 Mart tarihi itibarıyla verilmeye başlayacak. Bu sene için 31 Mart’ın hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle 1 Nisan 2024 tarihine kadar hazır beyan sisteminden beyanname verilebiliyor.

Hazır beyan sistemi kira gelirleri dışında diğer kazançların da verilebileceği Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından beyannamelerin hazırlanmasına kolaylık sağlanan internet ortamında da mükelleflerin onayına ve kullanımına sokulan kolay bir sistemdir.

BEYANNAME İÇİN NEREYE BAŞVURULUYOR?

Burada mükellefler sisteme Gelir İdaresi Başkanlığı’nın gib.gov.tr adresinden girerek e-Devlet şifreleri ile giriş yaparak bu sistem aracılığı ile beyannamelerini veriyor olacaklar.

Beyannameler verilirken Gelir İdaresi Başkanlığı’nın merkezi nüfus idaresi sistemi, tapu, banka, PTT, elektrik, su, doğalgaz gibi şirketleri üzerinden edinilen bilgiler kullanılıyor. Eksik ve hatalar varsa bu sistem üzerinden düzeltilebiliyor.

ÖDEMELER NASIL YAPILIYOR?

Sistem üzerinden verilen beyannamelerin anlaşmalı bankalar üzerinden kredi kartı ile ödenme imkanı var. İlk taksitler 1 Nisan tarihine kadar damga vergisi ile beraber ödenecek. İkinci taksitler için son ödeme tarihi 31 Temmuz 2024 tarihi olacak.

Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre iş yeri ve konut kiralama işlemlerine ilişkin yapılacak tahsilat ve ödemelerin banka veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle yapılması gerekiyor.

KİMLER VERGİ VERMEK ZORUNDA?

-Konutlarda her bir konut için aylık 500 TL ve üzerinde haftalık, günlük veya benzeri şekilde kısa süreli konut kiralamalarında ise tutara bakılmaksızın kira geliri elde edenlerin,

-İşyerlerinde, miktar sınırlaması olmaksızın iş yerini kiraya verenler ile kiracıların,

-Kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerini banka ve benzeri finans kurumları veya posta idareleri aracılığıyla gerçekleştirmeleri ve bu kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenen belgelerle bu ödemeleri tevsik etmeleri zorunluluğu bulunmaktadır.

ÖDEME YAPILMAZSA CEZASI VAR MI?

Söz konusu zorunluluklara uymayanlara her bir işlem için Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355’inci maddesinin o yıl için belirlenen miktarından az olmamak üzere işleme konu tutarın %5’i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir.

‘BİRİNCİ DERECE AKRABALARA VERİLEN EVLER İÇİN VERGİLENDİRME YOK’

Taşınmazların ücretsiz olarak verilmesinin bazı şartları var. Bir kişi sahip olduğu taşınmazı bazı kişilere ücretsiz kullandırabiliyor. Kişi kendi mal sahibi olduğu yeri anne ve babasına ücretsiz verebilir. Birinci derece akrabaları kapsamında büyük anne ve büyük baba, kardeş, torunlar, çocuklara verilen evler için gelir vergisi verilmiyor.

‘GÖREVLİLERİN ÜCRETSİZ KALDIĞI EVLER İÇİN DE VERGİ VERİLMİYOR’

Hatta bazı yazlık evler, müstakil evlerde bekçi, güvenlik görevlisi orada yaşayabiliyor ve oranın korunması için ikamet ediyorlar. Bu kişilerin de ücretsiz olarak kalması mümkün. Bu kişiler için de gelir vergisi verilmesi gerekmiyor.

HANGİ AKRABALARA VERİLEN EVLER İÇİN VERGİ VERİLMELİ?

Bunun dışında Gelir İdaresi Başkanlığı ‘bir gayrimenkulde bu kişiler dışında oturanlar varsa kira geliri varmışçasına vergi tahsil edilmelidir’ diyor. Teyze, hala, amca, dayı, yeğen, kayınvalide, kayınpeder gibi akrabalar yani birinci dereceden yakını olmayan akrabalar için bir vergilendirme söz konusu.

‘EMSAL KİRA UYGULAMASI ESAS ALINIYOR’

Milliyet’in haberine göre, birinci derece akrabaların dışında ücretsiz tahsis edilen yerler için emsal kira uygulaması esas alınıyor. Emsal kira uygulaması kiraya verilen bir gayrimenkulün kirası çok düşükse veya kira alınmıyor deniyorsa burada herhangi bir vergi kaybı yaşanmaması açısından dikkate alınan bir değerdir.

Bir yerin kira bedeli en az emsal kira bedeli kadar olur deniyor. Emsal kira ne demek? Mahkemenin tespit ettiği özel bir değer yoksa her yıl belediyeye verdiğimiz beyanlar çerçevesinde taşınmazlar için oluşan bir rayiç değer var. Bu emlak vergisinde de esas alınan bir değerdir. Rayiç değer çerçevesinde emlak vergi değerinin yıllık bazda yüzde 5’i olarak dikkate alınıyor.

Bir taşınmazın belediyedeki rayici 1 milyon TL olarak gözüküyorsa bunun yüzde 5’i yani 50 bin TL minimum kira getirmesi beklenir. Bu çerçevede aslında birinci derece yakını haricinde bir akrabalık varsa ve istisnaya girmiyorsa beyanname verilerek bunun gelir vergisinin ödenmesi gerekiyor.”

Kaynak: bursadabugün.com

Milliyet’in haberine göre, TCMB enflasyon raporunda konut kiralarını düşürecek bazı önerilerde bulundu. Öneriler arasında kiralık konut arzının planlanarak artırılması, devlet destekli kiralık sosyal konut sistemi, Sermaye Piyasası Kurulu’na bağlı şirketlerle kurumsal kiralama, hisseli kiracılık uygulaması ve konut sayısına göre kademeli vergilendirme ve boş konut vergisi de var.

‘FİYATLAR YAŞAM KOŞULLARINI ETKİLEDİ’

Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı konuyla ilgili detayları anlattı. Özelmacıklı konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“TCMB enflasyon raporunu açıkladı. Rapora göre genel anlamda Türkiye’de 2020 yılı sonrasında konut fiyatlarında kayda değer artışın olduğu gözlendi. Konut piyasasının 2023 yılında depremden sonra önemi daha da arttı. Gerek konut fiyatlarındaki artış gerek kira fiyatlarındaki artış yaşam ve talep koşullarını etkiledi.

Konut piyasasının yüksek enflasyon ortamında yoğun bir şekilde yatırım aracı olarak görüldüğünü unutmamak gerekiyor. 2023 yılında konut fiyat endeksinin zirve yaptığı dönemler gördük. Yüzde 80’i aşan oranlara çıkmıştı.

‘KİRA VE SATILIK FİYATLAR YÜKSEK SEVİYEDE’

Kira piyasası ile alakalı artan kiralar yüzde 25 sınırlaması çerçevesinde sınırlandırılmış olsa da tüketici fiyatlarında önemli etkiler oluşturdu. Enflasyon oranının üstünde yenilenen kira kontratlar artış gösterdi. Satılık fiyatları da yüksek bir seviyede.

KİRA TAKİP SİSTEMİ HAKKINDA

TCMB tarafından konut piyasasının sağlığı açısından arzın önemli bir şekilde dengeli tutulmasına temas ediliyor. Önemli konu başlıklarından biri ise e-Devlet üzerinden kira takip sisteminin kurulmasıdır. Burada Tapu, Kadastro Genel Müdürlüğü’nün çalışması var. Konut kira piyasasındaki değişim, hareketlerinin gözlemlenebilmesi, sürecin kiracı ve mal sahipliği açısından değerlendirmelerin doğru yapılması için e-devlet sistemine aktarılması planlanıyor.

DEVLET DESTEKLİ SOSYAL KONUT GELİŞTİRİLMESİ HAKKINDA

Devlet destekli kiralık sosyal konut sisteminin geliştirilmesi önceden beri öneri olarak geliyordu. Hollanda ve İtalya’da bazı modeller var. Devletin ürettiği konutları satmayarak sosyal konut kapsamında ihtiyaç sahiplerine kiraya verebilmesi ve konut piyasasının istikrar sağlanması hedefleniyor.

Modellerden bir diğeri ise kiralama amaçlı konut üretim sürecine özel sektörü de dahil etmektir. Özel sektördeki amaç ne? Özel sektör çeşitli desteklerle kiralanabilir gayrimenkuller üretsin isteniyor. Bunlar özel sektör tarafından inşa edilecek, edildikten sonra sermaye piyasası araçları ile bu şirketlerin portföyleri halka açılabilecek. Kişiler gayrimenkul alamasa bile hissesini alarak bireysel yatırımcıların konut piyasalarındaki dengesiz dalgalanmalardan korunması sağlanıyor.

HİSSELİ KİRACILIK UYGULAMASI NEDİR?

Bir diğer başlık ise hisseli kiracılık uygulamasıdır. Büyükşehir merkezlerinde birikimi olan ancak bunun tamamı ile ev alamayan, mevcut durumda kredi çekemeyen kişilerin taşınmazın bir miktarına hissedar olmasıdır. Parasını toparladıkça da daha fazla hisseyi satın alması modeli diyebiliriz.

Londra’da ilk defa konut sahibi olacaklar için böyle bir model işletiliyor. ‘Shared ownership‘ adı verilen programa ilk konutların en az yüzde 25’i satın alınabiliyor. İlerleyen zamanda evin geri kalan hissesini satın alabiliyorlar.

Bir diğer başlık da konut piyasasının verimli çalışmasıdır. Yakın zamanda çok sayıda kiracıya tebligat gönderildiğini görüyoruz. Emlak vergilendirmelerinde esas rayiç değer tespitlerinde çeşitli düzenlemelerin yapılması öneriliyor diyebiliriz.

KADEMELİ VERGİLENDİRME NASIL UYGULANACAK?

Sahibi olunan konut sayısına göre kademeli vergilendirme belli ülkelerde uygulanıyor. Fransa’da emlak vergisinin daha fazla ödenmesine ilişkin bazı örnekler var. ‘Türkiye’de kademenin ne şekilde olacağı? Mülkiyet hakkını ne kadar kısıtlayacağı?’ tartışma konusu olacaktır. ‘Kademeli vergilendirme emlak vergisi ile mi olacak, gelir vergisi dilimlerinde başka bir unsur mu düşünülecek?’ bu kapsamda bakmak lazım.

BOŞ KONUTLARIN VERGİLENDİRİLMESİ HAKKINDA

Ağustos ayından itibaren konutlardaki kriterin daha da kısıtlanması nedeniyle konuta erişim zorlaştı, faizlerin artması ile birlikte ipotekli konut satışı durma seviyesinde.

Boş konutla ilgili amaçlanan şudur: Boş kalan yerler boş tutulmasın. Mal sahipleri açısından kiralara sınırlama getirilmişken, bunların sadece boş olması nedeniyle ekonomiye kazandırılması çok sağlıklı olamayabilir. En çok dikkat çeken başlık ilk kez konut sahibi olacaklara getirilecek mortgage modelleri diyebiliriz.

EŞİK ÜCRETE ENDEKSLİ KONUT KREDİSİ TAVSİYESİ

Tavsiyelerden bir diğeri de uzun vadeli eşik bir ücrete endeksli ve değişken faizli konut kredisi modelinin geliştirilmesine yöneliktir. Sürdürülebilir mortage sisteminin Türkiye’de önemli bir ihtiyaç olduğunu görüyoruz. Genel olarak gayrimenkul fiyatlarındaki artışlar yaşam koşullarını etkileyerek dolaylı yollarla enflasyona etki ediyor. Konut piyasasında fiyat istikrarı ve piyasanın sağlığı açısından arzın sürdürülebilir olması önemli başlıklardır.

Sadece yurt dışı örnekler değil, ülkemizin ihtiyaç duyduğu kentsel dönüşüm başta olmak üzere birçok konu da var. Umarız ki gayrimenkul piyasasında sürdürülebilir bir geliştirme modeli önümüzdeki dönemlerde mümkün olur.”

Kaynak: bursadabugün.com

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçtiğimiz haftalarda kira gelirlerinin mart ayında doğru beyan edilmesini sağlamak amacıyla gayrimenkul sahiplerinin mercek altına alındığını belirmişti. Bakan Şimşek kira geliri elde edebilme potansiyeline sahip yaklaşık 4,5 milyon konutun analiz edildiğini, kiralık olarak kullanıldığı tespit edilen adreslerde fiili tespitler yapılacağını söylemişti.

Bu kapsamda kiracılara vergi dairesi tarafından bir görüşme yapılması için tebligatlar gönderildi. Gönderilen yazıda ‘kira ödemesi ile ilgili olarak görüşülmek istendiği’ belirtildi. Kiracılardan görüşmeye gelmeden önce kira sözleşmesi, banka ödeme dekontu, mevcut ise emlakçı bilgileri istendi.

Peki kiracılar görüşmeye gitmek zorunda mı? Eksik bilgi beyan edilirse bir cezası var mı? Uygulama ile amaçlanan nedir? Konuyla ilgili Arabulucu Avukat Umut Metin ve Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, açıklamalarda bulundu.

Arabulucu Avukat Umut Metin’in açıklamaları şu şekilde: “Şu an Türkiye genelinde tüm illerde konutlara yönelik olarak elde edilen kira gelirinin doğru beyan edilip edilmediği konusunda bir çalışma yapılıyor. Görüşmeye davet yazıları gönderilerek belki de banka üzerinden görülen ödemelerin eksik veya fazla beyan edildiğinin fark edilmesine rağmen bu işin aslını öğrenmek için kiracıların da iznine başvurulabiliyor.

Burada vergi dairesi tarafından yapılmak istenen şey yanlış bir adım atmamak, çünkü burada vergi kaybının 1 katı kadar ceza uygulanabiliyor. Doğru, dürüst beyanda bulunulmasını teşvik için vatandaşlar görüşmeye çağrılıyor.

GÖRÜŞMEYE GİTMEK GEREKLİ Mİ?

Görüşmeye gitmek gerekir mi? Burada bir zorunluluk yok. Ancak gitmesi kendi faydasına olur, kiracı gitmeden de yazılı beyanda bulunabilir. Tavsiyem bu tür bir davete icap etmenin ihtiyaç olduğu yönündedir. Kira beyanlarında bir eksiklik olmuş olabilir. Muvazaalı kira sözleşmeleri olabilir. Önemli olan vatandaşın, vergi dairesi aracılığı ile kendisine yaptığı bildirime karşı icap ederek görüşmeye gitmesi, vergisel beyanında eksiklikler varsa bunu doğru hale getirmesidir.

NE AMAÇLANIYOR?

Cezalandırıcı bir yöntemden ziyade vergilendirmeyi tam sağlayabilecek bilgiye erişim isteniyor. Siz o görüşmeye gitmezseniz vergisel sorununuz çözmüş olmazsınız. Vatandaş kiracı da olsa görüşmeye icap edip gerçek kira bedelini ifade etmelidir.

Doğru kira sözleşmesinin ibrazı önemli olacaktır. Sistem şu yaklaşımda değil: ‘Biz yanlış beyanda bulunan kiracıları mülk sahiplerini bulalım, hepsini cezalandıralım’ yaklaşımı yok. Yapılmak istenen ülke genelinde kira gelirlerine ilişkin doğru beyanda bulunma kültürünü disipline etmektir.

Kamunun kaynağa ihtiyaç duyduğu bu dönemde vatandaşın vergisel yükümlülüklerini yerine getirmesi için dürüst davranması gerekiyor. Şimdi vergi dairesi kendi görevi itibarıyla kendisine karşı doğru beyanda bulunulması için görüşmeler icap ettiriyor. ”

Özelmacıklı’nın konuşması şu şekilde:

“Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yaptığı açıklamalar piyasada sonuç bulmaya başladı. Tapu ve nüfus verilerinin incelenmesi sonucunda kira geliri elde etme potansiyeli olan yaklaşık 4.5 milyon konutun analiz edileceği söylenmişti.

Milliyet’in haberine göre, kiralık olarak kullandığı tespit edilen adreslerde de tespitler yapılması planlanmıştı. Şimdi birçok kiracıya kiralarla alakalı yazılar geliyor. Bu yazılar özellikle Maliye Bakanlığı’nın vergi dairelerinde Denetim Grup Müdürlükleri’nden gönderiliyor. Denetim Grup Müdürlükleri’nden gönderilen yazılarda görüşme mektubu çerçevesinde kira ödemenizle ilgili olarak ‘şu adreslerde, şu belgelerle bulunun’ şekli ile kiracılar görüşmeye davet ediliyor.

İSTENİLEN BELGELER NE?

İstenilen evraklarda taraflar arasında yapılmış kira sözleşmeleri, banka ödeme dekontları, IBAN bilgileri talep edilen bilgiler diyebiliriz. Bu kiracılardan talep edilen belgelerdir. Görüşmelere kiracıların gelmesi bekleniyor.

İstatistiklere baktığımızda 7 milyona yakın kiracının bulunduğunu görüyoruz. Gelir ve yaşam koşulları araştırma sonuçlarına göre 2022 yılında konutun mülkiyet durumu incelendiğinde hanehalkının yüzde 27’ye yakın bir kısmının kiracı olduğu görülüyor. Bu noktada 7 milyona yakın kiracı içerisinde beyanname veren sayısı oldukça az.

2024 yılı Ocak ayında Gelir İdaresi Başkanlığı‘nın verilerine göre ülkemizdeki gayrimenkul sermaye iradı sayısı 2 milyon 223 bin seviyesinde. Bu açıdan baktığımızda yaklaşık 4.5 milyona yakın mükellefin beyanı verilmiyor gözüküyor.

‘GEÇMİŞ DÖNEMLERE AİT EK VERGİ TAHSİLATINA NEDEN OLACAK’

Önemli bir kısımda gelir vergisinin beyan edilmediğini görüyoruz. Denetimlerde çok önemli bir rol oynayacak, gerek istisnadan faydalanılamamasına gerekse de geçmiş dönemlere ait ek vergi tahsilat yapılmasına neden olacak diyebiliriz.

KİRACILAR GÖRÜŞMEYE GİTMEK ZORUNDA MI?

Tebligat eline ulaşan kiracılar aslında ödedikleri kira bedellerini kira açıklaması yazmadan da olsa gidip beyan etmekle yükümlüdürler. Burada bilgi ve belge saklamak doğru bir süreç değildir. Görüşmelere katılarak istenilen bilgi ve belgeleri ibraz etmek zorundalar.

Vergi incelemesinden maksat ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve bunların tahsilini sağlamak olarak özetleyebiliriz. Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan araştırmalarda herhangi bir inceleme ya da denetimden dolayı vergi incelemesi gereği ortaya çıkabilir.

NE TÜR CEZALAR VERİLEBİLİR?

Defter ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde vergi matrahları takdir edilebilir. Burada bir hesap hareketi vb üzerinden takdirde bulunabilir. Vergi Usul Kanunu’na göre özel usulsüzlük cezası kesilebilir.

‘TÜM KİRALAR BANKADAN YATIRILMALI’

İşyeri ve konut kiralamalarına ilişkin yapılacak tahsilat ödemelerinin banka veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle ibraz edilmesi gelir vergisi genel tebliğine göre zorunlu. Konutlarda 500 TL ve üzeri kısa vadeli kiralamalarda tutara bakılmaksızın tüm kiraların banka üzerinden yatırılması gerekiyor. İş yerlerinde miktar sınırlaması olmadan kiraların bankadan yatması gerekiyor. Yatırılan paralar havale olabilir, kredi kartı vb olabilir. Bu belgelerin ibrazı internet şubelerinden ve benzerinden alınabilir.

‘KİRACILARA USULSÜZLÜK CEZASI KESİLEBİLİR’

Kiracının kiralarını bu şekilde yatırmaması her bir işlem için Vergi Usul Kanunu’nun 355’inci maddesinin o yıl için belirlenen miktardan az olmamak üzere işleme konu tutarın yüzde 5’i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir. 10 bin TL kirası olan bir yerin kirasını bankadan yatırmağı için kiracılara burada yüzde 5 yani 500 lira ceza kesilebilir.”

Kaynak: bursadabugün.com