Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneği (BUSİAD), Bursa Uludağ Üniversitesi ve Bursa Felsefe Kulübü’nün paydaşlığıyla düzenlenen Açık Kapı Toplantıları/Felsefe Söyleşileri 2024-2025 döneminin ikinci toplantısında, Immanuel Kant’ın 300. doğum yıldönümü nedeniyle “Kant’ta güzel ile yücenin estetiği” konuşuldu.

Moderatörlüğünü Bursa Uludağ Üniversitesi Felsefe Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Metin Becermen’in üstlendiği söyleşide Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çetin Türkyılmaz, “Gündelik yaşamın ötesine geçemediğin sürece , taştan, ottan, kuştan farkın olamaz” dedi.

Doç. Dr. Türkyılmaz, konuşmasında genel olarak Kant’ın düşüncesi ve eserleri hakkında bilgi verdikten sonra güzel ve yüce yaklaşımına değindi.

Beğeni yargılarının duyumsamaya dayalı öznel olduğunu kaydeden Doç. Dr. Türkyılmaz, güzel kavramında ise nesnelliğin olduğunu söyledi. “Kant’a göre bir şeye güzel demek için her türlü ilgi ve çıkardan kendimizi azad etmemiz gerekir. Sadece kendimizi karşımızdaki nesneyi seyretmeye bırakmamız gerekir. Kendi ilgimiz ve çıkarımızın ötesine geçmemiz gerekiyor” diye konuşan Türkyılmaz, şöyle devam etti:

“Güzel uyumlu bir birlik sunar. Ama sadece güzel nesneler yok doğada. Bir de yücelik duygusu uyandıran nesneler var. Dağların dorukları gibi. Anlama kapasitemizi aşar bunlar. Bir büyüklük var. Böylece estetiğin iki yönü var. Bir yanda güzel uyumlu nesneler, diğer yanda uyumlu olarak kavrayamadığımız yüce nesneler.

Gündelik yaşamın ötesine geçemediğin sürece, taştan, ottan, kuştan farkın olamaz. Bir tek insan sanat yapma ihtiyacı duyar. Bizi büyük kılan şey kendi sorumluluğumuzu ve sınırlılığımızı gösteren şeydir. O yüceliği kavrayabilmemizdir.

Güzelden hoşlanma ve yüceden duyulan titreme insan olarak bizi kendimize getiriyor.  Hem doğanın kendisinde hem sanat yapısında, güzellik de var yücelik de var.”

Soruları da yanıtlayan Doç. Dr. Türkyılmaz ve Prof. Dr. Becermen’e söyleşi sonunda, “ÇEK Kır Çiçekleri Okusun Diye” kampanyasına adlarına yapılan bağışın sertifikası, BUSİAD Yüksek Danışma Kurulu Başkanı Ergun Hadi Türkay ve BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Buğra Küçükkayalar tarafından sunuldu.

Hümanizmi içine en iyi sindirmiş, şiirleriyle, gazelleriyle en iyi anlatmış, bencillikten, kişisel ihtiraslardan uzak, sevgi, insaniyet, hoşgörü gibi günümüzde çok ihtiyaç duyduğumuz kavramların anlaşılması adına ömrünü adamış şairlerden olan Mevlana Celallettin Rumi konuşuluyor bu hafta Bursa’da…

Hayra, güzele, iyiye gitmenin, insanın kendisini ıslah etmesinin adı aslında Mevlana…

Yaşarken bir tarikat kurmayan Mevlana’nın ölümünden sonra yaygınlaşmıştır Mevlevilik… Mevlana’nın görüşlerini, kişiliği kötü huylardan temizleyip, ruhu arındırıp, olgunluk ve kemale erme yolu olarak tanımlanan tasavvufunu yayma cemiyetidir.

Oldum olası bu tarikat mevzularına irite olsam da, uzak dursam da Mevlana’nın felsefesine karşı duramam elbette… İnsan denen, kendini çok üstün zanneden yaratığın; şu ahir ömürlerde, her maddi şeyin boş olduğunu anlayıp tüm kötülüklerden arınmasını kim istemez ki, her yüzyıl birkaç Mevlana gelse keşke dünyaya…

Niye bunları anlatıyorum, niye Bursa Mevlana’yı konuşuyor bu hafta biliyor musunuz?

Çünkü Bursa Büyükşehir Belediyesi ve Başkan Alinur Aktaş marifetiyle 1615 yılında Cünûnî Ahmed Dede tarafından kurulan, 1925 yılında yasayla kapatıldıktan sonra bir süre farklı amaçlarla kullanıp, kaderine terkedilen ve türbe dışındaki bölümleri yok olan Bursa Mevlevihanesi ve Müzesi hizmete açıldı. Manevi boyutu elbette çok önemli ama 4 asırlık binadan söz ediyoruz. En güzeli de yapının ilk günkü özgün kimliğiyle yeniden ayağa kaldırılması… ‘Semahane’, ‘Türbe, Meydan-ı Şerif ve Matbah-ı Şerif’ ve ‘Dedegan Hücreleri ve Selamlık’ olmak üzere 3 bölümden oluşuyor. Yapının özelliklerini, güzelliğini, mistik dokusunu anlatmakla olmaz gidip gezmeniz, görmeniz lazım…

Biraz araştırınca 30 tanesi ülkemizin farklı şehirlerinde, 14 tane de farklı ülkelerde olduğunu öğrendiğim Mevlevihanelerin bir tanesinin de 98 yıl aradan sonra Bursa’da hayata geçirilmesi şehrimiz açısından büyük kazanç oldu. İnanç ve tarih turizmine meraklı ziyaretçilerin akınına uğrayacağı şimdiden aşikar…

Hanlar Bölgesinin gün yüzüne çıkarılması, Zindankapı gibi projelerden sonra Bursa Mevlevihanesi ve Müzesi de Başkan Aktaş’ın imza projelerinden biri oldu.

Dahası Mevlana’nın en temel felsefesinin hümanizm olduğunu, dünya hayatının geçici ve fani yaşamdaki maddeciliğin insan ilişkilerinde en zararlı unsur olarak gördüğünü, bu düşünceyi savunduğunu düşünürsek bu görüşün Bursa’da da tekrar hatırlanacak olmasını da önemsiyorum. Zira o kadar uzaklaştık ki bu maneviyattan… O kadar çok rant baronu dolaşıyor ki artık aramızda..!

Mevlevilik tarikatında “Postnişin” adı verilen kişiler var. Açılışa katılanlar arasında onlar da vardı. Mevlana’nın KAMİL olmak felsefesinin temsilcileri olarak yaşam sürüyorlar. Kâmil kişilerin, kâmil olmayı öğretmesinin ancak bir yaşam tarzı haline getirdiklerinde mümkün olduğuna inanlardanım.

Ama anladım ki kamil olmak zor, zorun da ötesi, imkansıza yakın bir durum…

Neden mi?

Açılışta beklenenden fazla ziyaretçi gelmesi, halkın konuk sandalyelerini doldurması sonucunda biraz sıkıntı yaşandı. Gazeteciler için ayrılan yerde “gösterilen yere” oturtulmamıza rağmen iki kez kaldırılmak istendik, postnişinler için yer vermemiz istendi. Sonra Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar da katıldı, kendisine uzatılan sandalyeye oturmasıyla “Postnişin” olduğunu söyleyen birkaç hanım tarafından “Ama o başkan” söylemine rağmen kaldırılması bir oldu. Nezaketle kalktı, yer verdi. Hangisi daha kâmil bilemedim…

Yani söyleyeceğim o ki; “insan” olmak zor zanaat…

Nilüfer Belediyesi’nin başlattığı yeni söyleşi dizisi “Toplanamayan Toplum” atölyesine katılan Murat Erşen, ilk oturumda, klasik ve modern siyaset felsefesinde toplumun kuruluşu ile büyük düşünürlerin bu konudaki teorilerine değindi.

Çeşitli disiplinlerde düzenlediği atölyelerle, katılımcılara kendilerini geliştirme fırsatı sunan Nilüfer Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, yeni bir söyleşi dizisi başlattı. Felsefeci, çevirmen ve editör Murat Erşen’in katılımıyla düzenlenen “Toplanamayan Toplum” atölyelerinde toplum ve ortaklık kavramlarına, farklı pencerelerden bakılıyor.

Misi’deki Edebiyat Müzesi’nde düzenlenen Toplanamayan Toplum atölyesinin ilk oturumunda, “Klasik ve modern siyaset felsefesinde toplumun kuruluşu”, büyük düşünürlerin bu konudaki teorileri üzerinden bir yandan gevşeyen bağları, öte yandan sertleşen sınırlarıyla toplum ve ortaklık meselesi ele alındı.

Klasik siyaset felsefesinin; insanın, toplumsal bir varlık olduğu kabulüyle işe başladığını söyleyen Murat Erşen, modern siyaset felsefesinin ise toplumsal sözleşme teorilerine yoğunlaştığını belirtti. Erşen, “Tüketim toplumu ve sosyal medya ile birlikte herkesin, kendi işletmecisi ve bir ürün haline geldiği, neo-liberalizm, sağcılık ve popülizmin yükselişe geçtiği yeni toplumsal aşamada ortaklığı kuranın ne olduğunu, ortak bir şeyleri olmayanların bir arada durabilme ihtimallerini gözden geçirmek, en önemli problemlerden biri olarak görünüyor” dedi.
Murat Erşen, Toplanamayan Toplum atölyelerinde “İnsan toplumsal bir varlık mıdır?”. “Bir topluluğun ya da ortaklığın temelinde ne yatar?”, “Ortak bir şeyleri olmayanlar bir arada durabilir mi?”, “Tüketim ve gösteri çağında toplumlar ne haldedir?” sorularına büyük düşünürlerden alıntılar yaparak cevap arayacaklarını söyledi.

Toplanamayan Toplum atölyesinin 8 Nisan’da gerçekleşecek ikinci oturumunda “Ortak bir şeyleri olmayanların ortaklığı”, 15 Nisan tarihindeki son oturumunda da “Kontrol ve disiplin toplumu, tüketim toplumu, gösteri toplumu, enformatik, şeffaf, yorgun toplum” başlıkları konu edilecek.

Atölyelere katılmak isteyenler nilufermuze@nilufer.bel.tr adresine kayıt yaptırabilir, (224) 486 62 74 numaralı telefondan da bilgi alabilir.

Siyasette, felsefede, psikolojide, sağlıkta, hukukta ve  kapı eşiği gibi kavaramlar..

Siyasette varılan son eşik:

İnsanların ‘DUYUSAL EŞİĞİNİ’ çok etkiler duruma geldi.

…

`Hiç kimse zenginliğine güvenmemelidir, gün gelir yoksullaşır ve fakir kimseye muhtaç olur` anlamında kullanılan bir söz vardır.

Siyasette varılan son nokta budur.

Tüm partiler şu anda birbirlerine muhtaç olduğu kesin görülüyor.

Yirmi bir yıllık dönemde:

-2002 seçimlerine “Tek başına iş başına”,

– 2007’de “Durmak yok, yola devam”,

– 2011’de “Türkiye hazır, hedef 2023”,

– 2015’te ‘Tek başına, iş başına’,

– 2018’te “Vakit Türkiye vakti”,

– 14 Mayıs’ta 2023’de “Türkiye Yüzyılı”diyerek yola çıkmayı ‘UMUT’ eder durumda olan

   bir iktidar var.

Peki, muhalefet durumunda neler var:

-“ Bugün maalesef insanların vicdansızca fakirleştirildiği, kutuplaştırıldığı, devletimizin

    ise şuursuzca güçsüzleştirildiği ucube bir dönem var”,

– “Bir tarafta kadınlara şiddeti, tacizi, tecavüzü, ölümü reva görenler var”,

-“Ekonomiden eğitime hemen her alanda ülkemizi krizler yumağına sokan beceriksizlik  abideleri var”,

-“ Milletimizi, ayın yarısına bile gelmeden, eriyen maaşlar ile, açlığa, yokluğa ve

    çaresizliğe, mahkûm edenler var”,

– Depremin olduğu ilk günden beri; 11 Büyükşehir Belediyemizin de; nasıl canla başla

   çalıştığını, nasıl yardıma koştuğunu, nasıl kucak açtığını en iyi, deprem bölgesindeki

   insanlarımız biliyor.” Açıklamaları varken:

İktidarın ekonomiden eğitime, sağlıktan dış politikaya, hukuktan çevreye dek karnesindeki kırıklar ortadayken, yaşadığımız son depremler ve sel de karnesine yeni kırıklar eşiğinde..

Muhalefet; parçalı görüntüsünün yarattığı soru işaretleri yanında, iktidar karşıtı geniş cephenin kerhen de olsa desteğini alarak seçimleri asılma eşiğinde..

Maalesef, bu seçimlerde yüzde 0.1 bile çok önemli olduğundan partiler ve adaylar, son güne kadar açıktan veya kapalı kapılar ardında, desteklerini artırmak için pazarlık yapacaklar.