Bursa’da daha önce haritalarda yer almayan 95 kilometre uzunluğunda Kayapa-Yenişehir Fayı keşfedildi. Yeni keşfedilen fayın 7,3 büyüklüğünde bir deprem üretebileceği belirtiliyor.

Erzincan İliç’te 9 işçinin toprak altında kaldığı maden faciasının yankıları sürerken madenin aktif fay hattının üzerinde yer aldığı ve bu fayın raporlarda gösterilmediği ortaya çıktı. Jeolog Prof. Dr. Okan Tüysüz, Anagold Madencilik’e ait Çöpler Madeni’ndeki tehlikeye dikkat çekerek “Bu fayın uzunluğu 35 kilometredir. 35 kilometrelik bir fay da aşağı yukarı 6,5 büyüklüğünde bir deprem yaratır” açıklamasında bulundu.

Konya’nın Kulu ilçesinde 4.8 büyüklüğünde meydana gelen depremin ardından Naci Görür’den dikkat çeken bir açıklama geldi. Görür, ”Yakınlarda aynı bölgede aynı büyüklükte deprem Çandır- Selçuklu’da olmuştu. Bugünkü deprem muhtemelen Eskişehir Fay Zonunun devamında oluştu” dedi.

AFAD, merkez üssü Konya – Kulu olan 4.8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldiğini duyurdu. Deprem nedeniyle olumsuz bir durum yaşanmazken, Prof. Dr. Naci Görür, dikkat çeken bir fay hattı açıklaması yaptı.

“YAKIN ZAMANDA AYNI BÜYÜKLÜKTE YİNE OLMUŞTU”

Görür, “Konya, Kulu- Tavşancalı’da 5,1 deprem oldu. Yakınlarda aynı bölgede aynı büyüklükte deprem Çandır- Selçuklu’da olmuştu. Bugünkü deprem muhtemelen Eskişehir Fay Zonu’nun devamında oluştu (Esat vd 2016), sevgiyle” ifadelerini kullandı.

Kaynak: sondakika.com

Japon deprem uzmanı Yüksek İnşaat Mühendisi Yoshinori Moriwaki, olası Marmara depremiyle ilgili yaptığı uyarıda, zemini iyi olmayan yerleri saydı. Moriwaki, “İstanbul depremi çok yakın derken, hemen yarın olabilir. Bir sene içinde olabilir, on sene içinde olabilir. Ama insan hazır olmalı” dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki, fay kırıkları ve hatları üzerinde yapılaşmaya izin verilmeyeceğini, sıvılaşma olan alanlarda da yapılaşmanın bir daha olmayacağını ve dere yataklarında, uygun olmayan zeminlerde yapı yasağı getirileceğini açıkladı. Özhaseki, mühendislik ve yapım işlerinde sıfır toleransa geçileceğini belirtti.

Nilüfer Belediyesi’nin dijital içerik yayına konuk olan Japon Deprem Uzmanı ve Yüksek Mimar Yoshinori Moriwaki, Bursa’dan geçen fay hatlarını yorumladı.

Nilüfer Stüdyo’da çekimleri yapılan ve Yankı İçöz’ün sunduğu “Benim Nilüferim” programına konuk olan Yüksek Mimar Yoshinori Moriwaki Bursa ve Marmara Bölgesi’nin hareketli fay hatları ile ilgili bilgiler verdi. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın kuzey kolunun 1999 depreminde Gölcük’e kadar kırıldığını belirten Moriwaki, “Marmara Denizi içerisinde Yalova ve Silivri arasında İstanbul’un 20 km açıklarında kırılmayan fay hatları var. Buraların kırılmasını bekliyoruz. 1999 depreminden sonra boğaz köprülerine güçlendirme yaptık. O süreçte yaptığımız risk analizlerine göre adaların güneyinde kalan bölge olarak tahmin ediyoruz. Bir diğer nokta olarak adaların güneyindeki fayın devamı olan Silivri açıklarını söyleyebiliriz. Bu fay hatları bir bölümünü kırarsa 6.8 ama birkaç tane fay hattını beraber ya da tamamını kırarsa daha yüksek şiddette deprem olabilir” ifadelerini kullandı.

1999 depreminde İstanbul’da Avcılar’ın zeminden kaynaklı olarak fazla etkilendiğini belirten Yoshinori Moriwaki, “Zeytinburnu, Küçükçekmece, Büyükçekmece gibi yerlerde sıkıntılar yaşanabilir. Güneyde Bursa tarafına baktığımızda yumuşak zeminli yerlerde sıkıntı bekleyebiliriz” dedi.

Marmara Denizi’nde beklenen depremin tsunami oluşturabileceğine de dikkat çeken Yoshinori Moriwaki, “En kötü senaryoya göre 3 metre yüksekliğinde tsunami beklenebilir. 50 santimetre yüksekliğindeki bir tsunami bile insanın yüzmesini imkansız hale getirir. Dolayısı ile tsunami uyarısının ardından yüksek noktalara çıkmak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın kuzey ve güney olmak üzere iki kolunun bulunduğunu belirten Moriwaki, “Güney kolu tam Bursa’nın altından geçiyor. İznik’ten geçen bir fay hattı var. Ama bana göre bundan önce İnegöl’den Bursa’ya kadar uzanan fay hattında bir hareketlilik bekleyebiliriz. Burada meydana gelen depremin üzerinden 150 sene geçmiş durumda. Sonra Bandırma’nın batısında kalan fay hatlarına bakacak olursak 250 sene boyunca kırmadığı noktalar var. İnegöl’den Bursa’ya uzanan fayın ardından Uluabat fayı, ardından da Bandırma’nın batısındaki fayın kırılabileceğini düşünüyorum” şeklinde konuştu.

Japonya ile Türkiye’deki deprem yönetmeliğinin 2018 yılında aynı seviyeye geldiğini ifade eden Yoshinori Moriwaki,”2018 yılından önceki yönetmelikte zemin iyileştirildikten sonra binayı inşa etmek gerekiyordu. Ama bu uygulanmıyordu. Şimdiki yönetmelikte zemin kötüyse iyileştikten sonra binayı inşa edebiliyorsunuz. Kahramanmaraş ve Hatay’da biz bunu gördük. Bina iyi ama zemin kötüydü. Yıkımlar için önemli etkisi oldu. Türkiye’de yapı denetimler beton dökerken numune alıyor, demir dökülürken numune alıyor. Betonun ve demirin kalitesi kontrol ediliyor. Ama o inşaatta kullanılan demirin çapı kaç ya da kaç tane demir kullanıldığının kontrolü yok. Bunların yasal düzenleme ile güvence altına alınması gerekiyor” diye konuştu.

Nilüfer Belediyesi’nin konuğu olan Jeoloji Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Okan Tüysüz, Bursa ve Nilüfer’in diri faylara sahip olduğunu ifade ederek, her an 7 ve üzeri deprem üretme potansiyeli olduğunu söyledi.

Olası bir Marmara depremine hazırlıksız yakalanmamak için çeşitli çalışmalar yürüten Nilüfer Belediyesi, bu çalışmalar kapsamında Jeoloji Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Okan Tüysüz’ü ağırladı. Nilüfer Barış Meclisi Salonu’nda düzenlenen toplantıya katılan Prof. Dr. Okan Tüysüz, ‘Türkiye’nin depremleri’ konulu bir sunum yaptı.

Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem ve idari müdürler ile uzman personelin katıldığı toplantıda Prof. Dr. Tüysüz, Türkiye, Bursa ve Nilüfer’in depremselliği üzerine bilgi verdi. Türkiye’nin yıllardır büyük depremlere maruz kaldığını ve diri kuşak üzerinde olduğunu hatırlatan Tüysüz, “Depremlerin önceden belirlenmesi mümkün değil. Hiçbir deprem karakteristik olarak birbirine benzemez. Türkiye, 20 milyon yıldır Arap yarımadasının üzerine gelmesine maruz kalıyor. Ayrıca Girit üzerinden Afrika kıtası ülkemizi kendine doğru çekiyor. Türkiye bir yandan itilip bir yandan çekilerek fay hatlarının batıya kaymasına yol açıyor. Türkiye’de 485 tane diri fay var. Türkiye en büyük Erzincan’da 7,9 deprem yaşamış. Son 100 yılda 20 tane, 7 üzeri deprem gerçekleşmiş. Maalesef Türkiye’de deprem olmaya devam edecek. Bu sebeple gereken dersleri çıkartarak önlemler almamız şart. Yoksa daha çok can yanar” dedi.

6 Şubat’ta yaşanan depremlerin olma yakınlığının ender karşılaşılan bir durum olduğunu ifade eden Tüysüz, “Bu büyük deprem kötü zemin koşulu ve dayanıksız yapı stokları sonucu afete yol açtı. Depremin etkisi açıklanan değerin çok üzerinde oldu. Bölgede stres farklı taraflara kaydı. Bingöl çevresi, Kadirli -Adana, Samandağ-Kıbrıs arasını takip ediyoruz. Deprem gerçeğinden kaçamayız ama önlem alarak zarardan korunabiliriz” diye konuştu.

Bursa ve Nilüfer’in depremselliğine de değinen Okan Tüysüz, Bursa’nın diri faya sahip illerden biri olduğunu vurguladı. Bursa’da 1855 yılından buyana büyük deprem yaşanmadığına dikkati çeken Tüysüz, “Kuzey Marmara’daki fay sisteminde 7,2 ila 7,6, Güney’deki Bursa’nın içinden geçen sistemde de 7 üzerinde deprem üretme potansiyeli var. Bursa’da uzun yıllardır yıkıcı deprem olmamış. Depremlerin geleceği fayların geçmişinden belli olur. Nilüfer’deki fayın 3 parçalı olduğunu görüyoruz. Ne kadar deprem üreteceğini net olarak söyleyemeyiz” şeklinde konuştu.

Üç büyük fay hattı bulunan Türkiye’nin birkaç ili hariç her kent merkezinde deprem riski bulunuyor. yer bilimci (jeolog) Prof. Dr. Okan Tüysüz, zemini zayıf bir ilde meydana gelecek orta büyüklükteki bir depremin bile, binalara katbekat artarak yansıyacağını söyledi. Tüysüz, “Bursa çevresi fayları çok parçalı ve her parçanın kendine has karakteristikleri var” dedi.

Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlerin ardından Türkiye’nin birçok noktasında irili, ufaklı depremler meydana geldi.

Karar’ın haberine göre, İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü ve Maden Fakültesi’nde öğretim üyesi yer bilimci (jeolog) Prof. Dr. Okan Tüysüz, sosyal medya hesabından, Doğu Anadolu Fay Hattı’na yakın olan Bursa’nın deprem tarihçesine, gelecekteki deprem olasılığına ve zemininin niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bursa‘da 1417, 1674, 1851, 1855 (iki tane), 1858, 1860, 1862, 1871, 1872, 1876, 1878, 1881, 1884, 1887 ve 1897 yıllarında farklı bölgelerde depremler olduğunu ve bunların en büyüğünün 1855 depremleri olduğunu anlatan Prof. Dr. Okan Tüysüz şöyle devam etti:

BURSA’DA DEPREM OLUR MU?

Bursa çevresi fayları çok parçalı ve her parçanın kendine has karakteristikleri var. Bu nedenle Bursa’nın gelecekteki deprem olasılığını tanımlamak oldukça zor.

Depremden çok etkilenmiş bir il olmasına rağmen gerek fay gerekse sıvılaşabilir zemin üzerinde yapılaşma olanca hızıyla sürüyor. Halbuki olası Marmara depreminin Bursa’yı da etkileyeceği biliniyor.

Bursa’nın zayıf zemini orta büyüklükte bir depremi bile büyüterek binalara iletecektir. Tarihsel depremler, Bursa ve yakın civarlarındaki büyük depremlerin tekrarlanma aralığının 180 – 260 yıl olduğunu göstermektedir.

BURSA’DA DEPREM RİSKİ VAR MI?

Bursalı Gökmenzade Hacı Çelebi 1855 Bursa depremlerini ele aldığı İşaretnüma adlı çalışmasında bilimsel veriler ve unsurlar içeren ilk deprem tarihini yazmıştır. Kendisi Kandilli Rasathanesi’ni kuran Fatin Gökmen’in babasıdır.

Ona göre deprem nedeniyle Uludağ’dan kayalar düşmüş, yerler yarılmış, Kükürtlü Hamamı yanındaki Hatice Sultan Türbesi civarı ile Bademlibahçenin üst tarafında ve Kara Mustafa Hamamı civarında yerden sıcak sular kaynamıştır.

Bu depremin 7 den büyük olduğu tahmin edilmektedir. Deprem sırasında yıkılan sobalar devrilmiş, şehrin dört yerinde büyük yangınlar çıkmıştır. Yazar depremde, “Bursa’nın işi bitti” diye yazmaktadır. Depremi izleyen artçılar 40 gün sürmüştür.

Kaynak: bursadabugün.com

Deprem ile birlikte büyükşehirlerdeki yapı stoku ve yeni yerleşim tarzı gündemde. Depremden önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tavsiye ettiği yatay mimari ve konutlaşma ise köy hayatı ile kolayca gerçekleştirilebilir. Ancak köylerde yeniden hayat kurmak, yeni bina yapmak için bürokraside bir tıkanıklık yaşanıyor. 2021 yılında çıkartılan köy sınırları yönetmeliği, yerel teşkilatlar tarafından köy yeni sınırları oluşturulmadığı için uygulamaya alınamadı.

Öncelikle 30 büyükşehir statüsünde olan vilayetimizde, ilçe belediyeleri kırsal mahalleler (köy) yeni imar planları hazırlayamadı. Dolayısıyla bu alanlarda vatandaşın kolayca, kendi arsasına yapabileceği mesken imalatları bıçak gibi kesildi. Nüfusu 750 bin altında olan normal vilayetlerde ise Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2021 yılında çıkarttığı köy sınırları yönetmeliği, yerel teşkilatlar tarafından köy yeni sınırları oluşturulmadığı için uygulamaya alınamadı.

Kahramanmaraş depremlerinden sonra 11 ilde yüz binlerce konutun kullanılamaz hale gelmesi ve Kuzey Marmara Fay Hattında meydana gelebilecek depremde İstanbul, Kocaeli ve Bursa gibi 3 büyük metropolün tehdit altında olması, köylerdeki 2-3 katlı binaların inşaatını yeniden gündeme getirdi. Şehir plancıları, mimarlar ve inşaat mühendisleri, ivedilikle köy içi yerleşimin planlı ve pratik bir şekilde harekete geçirilmesi konusunda hemfikirler. Şehir plancıları, büyükşehire bağlı ilçe belediyelerinde tereddüt oluşturan zeytinlik, tarım alanı, mera gibi yerlerde inşaat yapılamaması gibi tereddütlerin bakanlığın genel bir yaklaşımı ile köy içi imar planı çalışmasında engel olmaktan net bir şekilde çıkartılmasını istiyorlar. 2021 yılında çıkartılan köy sınırları yönetmeliğinde, köyün cami, muhtarlık gibi merkezi hizmet alanları merkez kabul edilerek 300 metre yarı çapında oluşturulacak köy mücavir alanı sınırlarının Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüklerince fiziken oluşturulması isteniyor.

“Köye dönüş cazip hale getirilmeli”

Bursa‘da faaliyet gösteren Sözüneri Mimarlık Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Sözüneri, büyükşehirlerde sanayi göçü sebebiyle yaşanan çarpık ve çürük yapılaşmanın, köylerde yapılacak kaliteli yatay mimariye uygun binalarla kısa sürede dönüştürülmeye başlanabileceğini söyledi. Birçok ilçe belediyesinin zeytinlik, mera gibi plan notundaki engeller sebebiyle köy içi imar planlarını oluşturamadıklarına da dikkat çeken Hasan Sözüneri, “Bu unsurların durumu hızlıca netleştirilecek bir yönetmelikten sonra şehir plancıları saha taraması ile kısa sürede yeni imar planlarını 2-3 katlı binalardan oluşturabilirler. Şehrin yakınında, ancak yatay mimariye uygun birçok alan metropol şehirlerde mevcuttur. Ayrıca bu köy içindeki değerli tarım topraklarının yine aynı köyde değerlendirilmesi, köyde su ve elektrik fiyatlarının maliyetine verilmesi, uzun bir süre emlak vergisinden muaf olmaları gibi cazip düzenlemelerle, köylerde yaşamaya teşvik sağlanmalıdır. Yol, elektrik, doğalgaz şebekesi gibi altyapı yatırımları için köy içi alanlar öncelik verilmelidir” dedi.

Büyükşehirlerde yaşayanların çoğunun köyde yeri var

Türkiye’de büyükşehirlerde yaşayanların büyük kısmının Anadolu’da bir köyde evi, arsası, tarlası olması da bu hızlı dönüşümde sağlam bir gerekçe teşkil ediyor. Yeni açılan yollar ve köprüler vasıtası ile birçok metropolden, köylere ulaşma süreleri de azaldı. İstanbul’dan 3 saatte Çanakkale, Kırklareli, Edirne, Tekirdağ, Düzce, Sakarya, Bolu gibi Anadolu vilayetlerine ulaşmak mümkün hale geldi. Bu şehirlerdeki düzenlemeler, emekli, tarım üretimine katılabilecek nüfusun sağlam binalarda, yeni köy evlerinde ikamet etmelerine de destek olabilecek. Devletin gençlere yönelik evini yapmak üzere oluşturacağı arsalar ve yeni evlerde metropollerin etrafında gelişen şehirlere ağırlık verilerek hızlıca yapılabilir.

Kaynak: bursadabugün.com

Bilim Akademisi Üyesi Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, Marmara bölgesinde beklenen olası büyük depreme ilişkin açıklamalarda bulundu. Görür, Marmara Denizi’nde depremin olması beklenen bölgeyi değerlendirdi.

Prof. Dr. Derin Orhon ile birlikte tv100’de ekrana gelen “Sesimi Duyan Var Mı?” programına katılan Prof. Dr. Naci Görür, Marmara Denizi’nde beklenen depremle ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Görür, “Kahramanmaraş‘ta ve Gaziantep’te büyük depremler oldu. Bu büyük depremler Türkiye’yi 7 metreye yakın bir şekilde güneye doğru hareket ettirdi. Hareket eden bizim Anadolu levhası. Hareket ettiği sınır ise Doğu Anadolu fayı. Böyle büyük bir hareket söz konusu olursa o levhanın içinde olan irili ufaklı fayların özellikle sınır faylara da herhangi bir şekilde enerji transfer etmek suretiyle oradaki stres alanında önemli değişikliklere neden olur” dedi.

Görür şöyle devam etti:

“Bir anlamda Doğu Anadolu Fayı’nın bulunduğu alanın dengesi bozuldu. Bu Anadolu levhasının içerisindeki irili ufaklı faylarda da elbette ki denge bulmak için kimi deprem üretmeye başlayacaktır.

Özellikle Sivas, Kayseri, Bingöl arası ve Adana yöresi hatta Kıbrıs’ta irili ufaklı depremler olursa sürpriz olmayacaktır ama ‘Şu tarihte, şu kadar büyüklüğünde deprem olacak’ diyemiyoruz. Kayseri’de fazla deprem görüyorsanız bu Kahramanmaraş depreminin sonucudur.”

“MARMARA’NIN KUZEYİNDE DEPREM BEKLİYORUZ”

Marmara Bölgesi’nde özellikle denizin içerisinde deprem beklediklerini ifade eden Naci Görür, “Marmara Bölgesi’nin kuzeyinde denizin içerisinde bir deprem bekliyoruz. İstanbul etkilenecek diye beklesek de güney kolunda da stres birikiyor ve güney kolda kimi parçalar var ki en son depremlerini 1800’lü yıllarda yapmıştır. Marmara Bölgesi’nin özellikle batısında Silivri ile Tekirdağ arasında olan yerlerde 4.0 büyüklüğünde veya 4.0 büyüklüğünün altında sık sık depremler olur.

Bunlar bir anlamda tektonik faylara bağlı depremler değildir. O bölgede denizin dibinden yani arzın içinden önemli miktarda gaz çıkışları olur. Marmara’da olan her deprem de Kuzey Anadolu Fayı’nın içerisindedir.

Güney kolda Bursa, Balıkesir, Çanakkale bölgelerinde depremler olur, onlar ise Kuzey Anadolu Fayı’nın güney koluyla ilgilidir. Marmara depremi tek bir ili değil o bölgeyi de etkileyecektir. Yani bölge Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzey kolundan çok uzak bir bölge değil” dedi.

Kaynak: bursadabugün.com