Bakanlık ekiplerince Ankara, İstanbul, Adana, Mersin, Bursa, Antalya, Konya, İzmir, Kocaeli ve Kayseri’deki marketlerde eş zamanlı fahiş fiyat ve etiket denetimi yapıldı.

Ekipler, özellikle temel gıda ve temel ihtiyaç ürünlerine yönelik etiketleri inceledi. Denetimlerde, ürünlerde fahiş fiyat olup olmadığına, ürünün etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark bulunup bulunmadığına, etiketlerdeki ürün fiyatının son değişim tarihi ile önceki fiyatı gibi bilgilere bakıldı.

Meyve ve sebze reyonunda da ürünlerin menşei ve geliş fiyat bilgisi Hal Kayıt Sistemi (HKS) üzerinden kontrol edildi.

Ankara Ticaret İl Müdür Vekili Elif Tan, Ankara’da bir markette gerçekleştirilen denetimin ardından yaptığı açıklamada, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında fiyat etiketi ve haksız fiyat artışlarıyla ilgili denetim yaptıklarını söyledi.

Marketlerde özellikle fiyat etiketlerini incelediklerini aktaran Tan, “Etiketlerde, malın birim fiyatı, satış fiyatı ve üretildiği yer gibi unsurların olup olmadığına, ayrıca ürünün raf ve kasa fiyatının uyumuna bakıyoruz. Ayrıca fahiş fiyat artışları ile ilgili denetimlerimiz de var.” dedi.

Tan, resen ve şikayet üzerine denetim yaptıklarını belirterek, sözlerine şöyle devam etti:

“Cumhurbaşkanımızın gösterdiği ‘Türkiye Yüzyılı’ hedefinin temel taşlarından ‘Ticaret Yüzyılı’ hedefleri doğrultusunda Ticaret Bakanlığı olarak ramazan ayı öncesinde fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden tüketicileri korumak ve fiyat etiketlerinde yer verilen yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetinin önüne geçebilmek için yaygın ve yoğun denetimlere devam ediyoruz.”

Büyük gıda toptancıları da denetlendi

İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe ve beraberindeki ekip de Kağıthane’de bulunan bazı marketlerde denetim gerçekleştirdi.

Ramazan ayı öncesinde ürün fiyatlarını kontrol ettiklerini ifade eden Menteşe, “Yaklaşık üç haftadır İstanbul’daki büyük gıda toptancılarını denetliyoruz. Oradaki ürünleri inceledik. Perakendede de temel gıda maddeleri başta olmak üzere ramazan ayında yoğun tüketilecek ürünlere yönelik hem etiket hem fahiş fiyat denetimi yapıyoruz.” dedi.

Menteşe, kontroller esnasında ürünün fiyat değişim tarihi ile şu an ki satış fiyatına da dikkat ettiklerine işaret ederek, “Son 2-3 ay içerisindeki fiyat hareketleri ve bugünkü fiyat hareketlerini karşılaştırıp, burada bir anormallik gördüğümüzde Bakanlığımızdaki Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna gönderiyoruz. Orada da bu firmaya farklı tutarlarda idari para cezaları uygulanıyor. Şu anda 150 yeni denetmen arkadaşımız İstanbul’a geldi. Ramazana kadar eğitimleri devam edecek. Ramazan ayı öncesinde başlattığımız bu denetimlere, ramazan ayı boyunca da yoğun şekilde devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Vatandaşların alışveriş yaparken etiket üzerindeki fiyat değişim tarihine bakmasını tavsiye eden Menteşe, herhangi bir olumsuz durumla karşılaşanların e-Devlet ve “Alo 175 Tüketici Danışma Hattı” üzerinden kendilerine şikayette bulunabileceklerini bildirdi.

Denetimler aralıksız sürüyor

Mersin Ticaret İl Müdürü Ferhat Sümer de kent genelinde market denetimlerinin aralıksız sürdüğünü söyledi. Tespit ve inceleme sonuçlarının tutanakla kayıt altına alındığını aktaran Sümer, “Fiyat etiketlerinde yer verilen göstermelik, aldatıcı ve yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetiyle mücadelemize devam ediyoruz. Hem masada hem de sahada, yaklaşan ramazan ayı öncesi gerçekleştirdiğimiz yoğun denetimlerimiz sürüyor.” ifadelerini kullandı.

Adana Ticaret İl Müdürü Hüseyin Gödelek de denetimlerin ardından yaptığı açıklamada, “Bakanlığımızın 81 ilde eş zamanlı başlatmış olduğu haksız fiyat artışı ve fiyat etiketi denetimlerimizi gerçekleştiriyoruz. Bu amaçla raflarda fiyat etiketi bulunup bulunmadığı, ürünün raftaki ve kasadaki fiyatında herhangi bir uyumsuzluk olup olmadığı konusunda incelemelerde bulunuyoruz.” dedi.

Kayseri Ticaret İl Müdür Vekili Gazi Dinçaslan, gerçekleştirdikleri denetime ilişkin değerlendirmede bulunarak, “Bir taraftan haksız fiyat artışları diğer taraftan da fiyat etiketlerinde yer verilen yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetleriyle etkin mücadelemize devam ediyoruz.” diye konuştu.

Bursa Ticaret İl Müdürü İsmail Aslanlar, ramazan ayı öncesi denetimlerin sıklaştırıldığını belirterek, “Cumhurbaşkanımızın gösterdiği ‘Türkiye Yüzyılı’ hedefinin temel taşlarından ‘Ticaretin Yüzyılı’ hedefleri doğrultusunda fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden vatandaşlarımızı korunmak için etkin mücadelemizi sürdürüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Konya Ticaret İl Müdürü Mustafa Çağlayan ve il müdürlüğü ekipleri de Konya’nın Selçuklu ilçesindeki marketlerde denetimde bulundu. Çağlayan, yaklaşan ramazan ayı öncesinde denetimleri yoğunlaştırdıklarını, tüm kentte denetim çalışmaları yaptıklarını söyledi.

Antalya Ticaret İl Müdürü Halil Özşahan da fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden vatandaşları korumak için çaba gösterdiklerini dile getirerek, marketlerdeki reyonları tek tek gezerek fiyatları incelediklerini aktardı. Özşahan, denetimlerde bir usulsüzlük tespit edilmesi halinde ceza uyguladıklarını kaydetti.

“Asla geçit verilmeyecek”

Kocaeli Ticaret İl Müdürü Veysi Uzunkaya, tüketicilerin, tacirin ve esnafın korunması maksadıyla ülke genelinde Ticaret Bakanı Ömer Bolat, il genelinde de Vali Seddar Yavuz’un talimatları doğrultusunda fiyat etiketi, haksız fiyat artışı, kasa ve raf fiyatı arasındaki farkların denetlenmesine yönelik çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

Denetimlerin devam edeceğini ifade eden Uzunkaya, “Özellikle yaklaşan ramazan ayında hem gıda toptancıları hem marketler üzerinde yoğun denetimimiz devam edecektir. Bu denetimlerimiz sadece tüketicimizin korunmasına yönelik değil, dürüst, basiretli tacirlerimizin de haklarını korumaya yönelik olacaktır. Denetimler kimseye zarar vermek için değil, tam tersine tacirimiz, esnafımız ve tüketicimizin haklarını belli ölçülerde korumaya yöneliktir. Bu anlamda haksız fiyat artışlarına ya da fahiş fiyata yeltenecek tacirimize ve esnafımıza asla geçit verilmeyeceğini buradan ilan etmek istiyoruz.” diye konuştu.

İzmir’de de Alsancak semtindeki bir zincir marketin şubesini denetleyen ekipler, fahiş fiyat, satıştan kaçınma, etiket ve kasa arasında fiyat farkı olup olmadığına yönelik incelemelerde bulundu. İzmir Ticaret İl Müdürlüğü yetkilileri, günde en az 5 ekiple kent genelinde 50-60 işletmede denetim yaptıklarına işaret etti. Denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda işletmelere idari para cezası uygulandığı bildirildi.

Kaynak: bursadabugün.com

Yeni yılın gelmesiyle birlikte marketlerde etiket değişimleri hızlandı. Pek çok gıda ve temel ihtiyaç ürünlerinde fiyat artışları dikkat çekiyor. Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu fiyatı en çok artan ürünleri milliyet.com.tr’ye açıkladı. Fiyatı 220 liradan300 liraya çıkan bir ürün dikkat çekti.

‘ETİKETLER HER HAFTA DEĞİŞİYOR’

Milliyet’in haberine göre, Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu’nun açıklamaları şu şekilde: “Bakliyat, tuvalet kağıdı, deterjan gibi temel gıda ve temel ihtiyaç ürünlerinde, süt ürünleri, et fiyatları gibi ürünlerde aşırı fiyat artışı ile karşılaştık. Geçmişten bugüne kadar biz fiyat artışlarını sebep olarak dolardaki artış ve akaryakıt fiyatlarının gösterildiğine tanık olurduk. Ne var ki artık tüketicinin fiyat algısını bozacak şekilde her ay bazı ürünlerde her hafta etiketlerdeki fiyatlar yükselince dar ve sabit gelirli tüketicilerin büyük tepkisini çekiyor.

‘SÖYLENTİSİ BİLE FİYATLARI YÜKSELTTİ’

Asgari ücret söylentisi başladığı 2023 yılı Aralık ayında etiketlerde kıpırdanma başladı, asgari ücret rakamı aralık ayının ikinci yarısında açıklandığında fiyatlar yine yükseldi. Daha sonra emekli aylıklarının revize edileceği ve memur emeklilerine verilen zam oranına yükseltileceği söylendi, fiyatlar tekrar arttı. 2 Ocak tarihinde bazı temel gıda ve ihtiyaç ürünlerindeki fiyatlar yükseldi.

İŞTE EN ÇOK YÜKSELEN ÜRÜNLER

Fiyat artışının en çok görüldüğü noktalar market raflarındaki bakliyat, sebze meyve, süt ürünleri, tuvalet kağıdı, temizlik malzemeleri gibi temel ihtiyaç ürünlerinde oldu.

‘YÜZDE 40 ARTIŞLAR GÖRÜLDÜ’

Benim tespitime göre marketlerde yüzde 20 ile yüzde 40 arasında artışlar görüldü. Bugün kutu sütü 30 liradan 40 liraya çıkardılar. İlginç bir husus daha tüketicilerin dikkatini çekti.

‘YAZAR KASALARDA FİYATLAR DEĞİŞTİRİLİYOR’

Bazı büyük zincir marketler fiyatları yükselttiği halde küçük bakkal, yerel market gibi satış noktalarında fiyatlar daha düşük seyrediyordu. Bunu araştırdığımızda ilginç bir sonuçla karşılaştık. Zincir marketler çok daha büyük partiler halinde alım yaptıklarından en dip seviyelerde temin ettikleri ürünleri depolarında ve raflarında dururken üreticiden veya toptancıdan gelen fiyat artacağına dair ihbarı alır almaz yazar kasalarda fiyatlar değiştiriliyor. Ancak küçük satış noktaları stokları bitene kadar eski fiyattan satışı sürdürüyorlar.

‘FİYATI 220 LİRADAN 300 LİRAYA ÇIKTI’

32’li 3 katlı tuvalet kağıdı 300 liraya kadar çıktı, bu daha önceden 220 lira civarındaydı. Bunun yanı sıra 12’li 3 katlı markalı kağıt havlu 120-150 bandında satılırken şu anda 200-220 lira gibi fiyatlardan etiketlendiğini görüyoruz.

‘380 LİRANIN ÜZERİNDE SATILIYOR’

Zeytin 200-380 liranın üzerinde satılıyor. En ucuz zeytin şu anda 200 lira. Önceki fiyatlar 150-220 lira bandındaydı.

‘SERA ÜRÜNLERİNDE ARTIŞ YÜZDE 60’I BULUYOR’

Özellikle sebze ve meyvedeki fiyat artışları sera ürünlerinde dikkat çekici kadar yüksek. Bu artış oranı yüzde 40 ile yüzde 60’ı bulabiliyor. Bunlar sebze ve meyve olduğu için fiyatlar haftalık belirleniyor. Üretimin satış noktasına ulaştırılana kadar bazı meyve ve sebzelerde fiyatın 5 kat, 8 kat arttığına tanık olabiliyoruz.

‘SİVRİ BİBERİN KİLOSU 100 TL’

Sivri biberin ocak ayı sonundaki fiyatı 100 lirayken, daha önceki fiyatı 60 liraydı.

ÜRETİCİ İLE MARKET ARASINDA FİYAT FARKI EN YÜKSEK OLAN ÜRÜN HANGİSİ?

Dalında 3 lira, 5 lira olan mandalinalar 38 liradan satılıyor.

İŞTE STOKÇULARI ORTAYA ÇIKARACAK FORMÜL

Çözüm önerisi olarak yeni hal yasasının raftan indirilip perakende yasası ile paralel ilgili tarafların görüşleri de alınarak bir an evvel kanunlaştırılması ve yürürlüğe girmesinin yanı sıra perakende yasasına yapılacak bir ekleme ile temel gıda ve temel ihtiyaç ürünlerinin paketli satılması halinde paketin üzerine tavsiye edilen satış fiyatının yazılması yararlı olacaktır.

Böylelikle 2020 yılında paketlendiği ambalajın üzerindeki paketlenme tarihinde belli olan toz şekeri 2023 yılı sonlarına doğru piyasaya sürenin onu kaç paradan satmak üzere aldığını tüketicinin öğrenme imkanı olacak. Stokçular ortaya çıkaraktır.

‘HAPİS CEZASI GETİRİLMELİ’

Ayrıca tüketicilerin fiyat algısını bozan sıklıkla ürün ve hizmetlere zam yapan firmalar ile ilgili Ticaret Bakanlığı bünyesinde Haksız Fiyat Artışı Değerlendirme Kurulu oluşturuldu. Perakende yasasında yapılacak değişikliklerle fahiş fiyat uygulayanlara ifşa, kapatma ve hapis cezası getirilmelidir. Tekrarlaması halinde ticaretten mene kadar da giden bir yaptırım sürecinin etkili olacağını düşünüyoruz.

TÜKETİCİLER NE YAPMALI?

Tüketiciler Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na şikayette bulunabilirler. Kurul cezaları uyguluyor fakat bu cezalar caydırmıyor.

Ben diyorum ki ifşa etsinler böylelikle tüketiciler kimin kendilerini aldattığını ve haksız fiyat artışı yaptığını öğrenecek bunları takibe alıp haksız fiyat artışı yaptıklarında Ticaret Bakanlığı’na şikayetini iletecek. Tüketiciler en büyük güçleri olan tüketmeme kartını ortaya sürebilecek yani o satıcıdan alışverişi kesecektir.

Kaynak: bursadabugün.com