CHP Bursa Milletvekili ve Parti Meclisi Üyesi Orhan Sarıbal, Meclis’te düzenlediği basın toplantısında Türkiye’de hukuksuzluğun ve ekonomik çöküşün sistematik hale getirildiğini belirterek, “İktidar uygulamaya koyduğu politikaların hukuki zeminlerini de oluşturmaya çalışıyor. Bir ülkede adalet yoksa o ülkede geçim de olmaz, ekonomi de düzelmez. Artık ekmek aslanın ağzında değil midesinde, bıçak eti de kemiği de geçti. Eskiden kıt kanaat geçinmek diye bir şey vardı, şimdi kıtlık var. Çünkü demokrasi yoksa adalet yoksa, geçim de olmaz, ekonomi de düzelmez. Emeğin karşılığı verilmez, halk yoksulluğa mahkum edilir” dedi.

SİBER SÜPER DİKTATÖRLÜK

Milletvekili Orhan Sarıbal, iktidarın hukuk sistemini tamamen kendi çıkarlarına uygun hale getirdiğini vurguladı. TBMM Genel Kurulu’nda 14 maddesi kabul edilen Siber Güvenlik Kanunu teklifine de tepki gösteren Sarıbal, kanunun basın özgürlüğünü, özel hayatın gizliliğini ve demokratik hakları hedef aldığını belirtti. Kanunla birlikte, AKP’li Cumhurbaşkanı tarafından atanacak bir yetkilinin mahkeme kararı olmaksızın ilgili kurum ve kuruluşları denetleyebileceğini söyleyen Sarıbal, “Bu düzenleme, hukukun üstünlüğünü tamamen ortadan kaldırarak süper diktatörlüğe geçişin aracı haline getiriliyor” ifadelerini kullandı.

EKONOMİK KRİZİN SEBEBİ TEK ADAM REJİMİ

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin getirdiği merkeziyetçi yapının, ekonomik göstergelerde olumsuzluklara yol açarken, denetim mekanizmalarının etkisiz hale geldiğini belirten Sarıbal, “Tek Adam” rejiminin Türkiye’yi ekonomik çıkmaza sürüklediğini rakamlarla anlattı: “Enflasyonun yükselmesi, alım gücünü ciddi şekilde düşürdü. Asgari ücret ve sabit gelirli kesimler için reel gelir kaybı yaşandı. Ekonomik kriz ve yüksek işsizlik, gelir dağılımındaki adaletsizliği derinleştirdi. Aradan geçen 7 yılda açlık sınırı 14 kat, yardıma muhtaç hane sayısı 2.5 kat arttı. 252 bin 348 çocuğun ailesi, çocuklarının en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz duruma geldi. Enflasyon, 2018’de yüzde 20.30’ken, yüzde 39.05 oldu. Türkiye’de en büyük banknot olan 200 TL ilk kullanılmaya başlandığında 125 dolar veya 4,8 gram altın alınabiliyordu. Günümüzde sadece 5,9 dolar alınabiliyor. Ücret, maaş ve aylıklara yapılan zamların önemli bir kısmı daha yılın ilk iki ayında eridi. TÜİK enflasyonu yüzde 31 düşük göstererek milyonlarca memur ve emeklinin maaş zammını bilinçli olarak engelledi. Bir de dalga geçer gibi, emekliye bayram ikramiyesini 1000 liralık artışla 4000 lira yaptılar. Emekli ikramiyesi asgari ücretin yüzde 18’ine gerilerken, Meclis’e sunulan teklifle Cumhurbaşkanı’nın maaşı TBMM Başkanı’nın maaşının yüzde 5 fazlasına endekslendi. Cumhurbaşkanı ödeneği 2025 bütçesinde toplam 2 milyon 856 milyon lira, 12 ay boyunca aylık 238 bin lira olarak belirlendi. Buna göre Cumhurbaşkanı maaşının yüzde 40’ı üzerinden hesaplanan emekli aylığı 95 bin 200 lira olurken kanun teklifinde yer alan maddeye göre Cumhurbaşkanının emekli maaşı 142 bin 456 TL’ye çıkacak. Kanun değişikliği sonrası 2025 yılı için Cumhurbaşkanı emekli aylığı yüzde 52,8 oranında artmış olacak” ifadelerini kullandı.

“İNSANLIK SUÇLARININ ZAMAN AŞIMI OLMAZ”

Milletvekili Sarıbal, açıklamada 12 Mart Gazi Katliamı’nın 30. yılında katledilenleri andı, “İnsanlığa karşı işlenmiş bir suçun, adaletin terazisinde tartılması gerekirken, iktidarın terazisinde ölçüldüğünü görüyoruz. Gazi Davası, tıpkı Sivas, Çorum ve Maraş Davaları gibi katliamı aklayan ve mağdurları suçlayan ve cezalandıran sürece dönüştü. Katliamlarda cezasızılık ilkesi bu toprakların asırladır değişmeyen zihniyetidir. Gazi inkar, imha ve devlet eliyle hukuk dışı yapılanmaların cinayeti ve katliamının en belirgin örneğidir. Gazi Katliamı, devletin başrol üstlendiği böyle bir katliamdır. Hedefinde Madımak’ta eksik kaldığı düşünülen Alevi katliamının devamı vardı. Sadece Alevi toplumunun değil, tüm toplumsal kesimlerin aslında vicdanı bu ülkede rahat değil. Toplum, devletin katliamlarla yüzleşmesini ve tüm sorumluların açığa çıkarmasını bekliyor. Ve hukuksuzluk bir kez normalleşirse, çürüme her yere yayılır” diye konuştu.

Sarıbal Suriye’de uluslararası hukukun açıkça tanımladığı bir insanlık suçunun işlendiğini belirterek, “Türkiye Suriye’de yaşananlara mezhepçilik çerçevesinden değil, insanlık ve vicdan penceresinden bakıp, katliamın durdurulması için Meclis nezdinde aktif rol almalıdır” ifadelerini kullandı.

CHP Bursa Milletvekili ve Parti Meclisi Üyesi Orhan Sarıbal, DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, ekoloji örgütleri, sendikalar ve meslek örgütlerinin bileşeni olduğu İklim Adaleti Koalisyonu ile birlikte TBMM’de düzenlediği ortak basın toplantısında İklim Kanunu teklifine tepki gösterdi. Milletvekili Sarıbal, İklim Kanunu teklifinin doğayı koruma amacı taşımadığını, aksine sermayeye yeni rant alanları açan ve ekolojik yıkımı derinleştiren bir düzenleme olduğunu belirterek, doğaya karşı işlenen suçlara karşı ağır yaptırımlar getiren bir Ekokırım Yasası çıkarılmadan çevreyi korumanın mümkün olmayacağını vurguladı. Sarıbal, “Kim olursa olsun, doğaya, tarıma, çevreye ne yapamayacağını ve buna aykırı hareket ettiğinde neyle karşılaşacağını bilmelidir. Suçu işledikten sonra ‘düzenleme yapalım, idare edelim’ anlayışıyla bir yere varamayız” dedi.

“BU KANUN, DOĞA VE İNSAN YERİNE SERMAYEYİ KORUYOR”

İklim Kanunu teklifinin, halkın ve doğanın ihtiyaçlarını göz ardı ettiğini belirten Sarıbal, şu noktalara dikkati çekti: “Kanunda fosil yakıtların kaldırılmasına dair hiçbir madde bulunmuyor. Ormanların kesilmesini yasaklayan düzenlemeler yer almıyor. Maden tahsislerini durduracak bir karar bulunmuyor. Su kaynaklarının verimli kullanımı için bütçe ayrılmıyor. Buna karşılık teklifte, ‘yeşil büyüme’, ‘sürdürülebilir kalkınma’ ve ‘2053 sıfır emisyon hedefi’ gibi kavramlarla sermayenin ihtiyaçları önceleniyor. Bu süslü lafların arkasında, doğanın ve emeğin piyasa koşullarına teslim edilmesi yatıyor. Doğayı ve toplumu önceleyen halkın İklim Kanunu için kömür ve fosil yakıtlardan çıkış için net bir plan hazırlanmalı. Ekolojik yıkıma neden olan madencilik, enerji ve sanayi politikaları gözden geçirilmeli. Kuraklık, sel ve yangın gibi iklim krizinin etkilerine karşı uyum politikaları geliştirilmeli. Doğal ekosistemleri koruyacak tarım politikaları oluşturulmalı. İklim suçlarına karşı denetim ve yaptırımlar getirilmelidir” diye konuştu.

Gaziantep’in Karkamış ve Nizip ilçelerinde tarım arazilerinin sulanması için yıllardır söz verilen Fırat Birecik Barajı’ndan gelecek su hala çiftçiye ulaşmazken, bölgenin ana sulama projelerinden biri olan P2 hattının tamamen sorunlu olduğunu belirten CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, “P2 hattı ve Barak Ovası’nın sulanması acil bir ihtiyaçtır. Kapalı sistem sulamaya geçilmeden, suyun tarlaya ulaşması sağlanmadan bölgedeki tarımın ayakta kalması mümkün değil” dedi.

CHP Bursa Milletvekili ve Parti Meclisi Üyesi Orhan Sarıbal, bölgede gerçekleştirdiği inceleme sonrasında, çiftçinin 20 yıldır su beklediğini ancak verilen sözlerin tutulmadığını söyledi. Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim bölgelerinden biri olan Barak Ovası’nda başta antep fıstığı ve zeytin olmak üzere birçok ürünün su yetersizliği nedeniyle verim kaybı yaşadığını belirten Sarıbal, “Antep fıstığı yıllık 750-800 metreküp suya ihtiyaç duyan, bölgenin lokomotif ürünü. Ancak bırakın yeterli sulamayı, çiftçi kuraklıkla baş başa bırakılmış durumda” dedi. Bölgeyi yıllar içinde defalarca ziyaret ettiğini hatırlatan Sarıbal, sulama kanallarının 20 yıldır tamamlanmadığını ve açık kanal sisteminin su kaybını artırarak tarımı bitme noktasına getirdiğini vurguladı, “Her dönemde siyasetçiler buraya gelip söz veriyor. 2007’de bölgeden seçilen bugünün Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’ten bugüne kadar aynı vaatler tekrarlandı. Ama gelinen noktada hala su yok” diye konuştu.

ÇİFTÇİLER YAĞMUR DUASINA ÇIKIYOR

Milletvekili Sarıbal, açık kanal sisteminin artık dünyada kullanılmadığını, kapalı sisteme geçilmesi gerektiğini belirterek, “Bu kanallardan gelen suyun sadece üçte biri kullanılabiliyor. Kayıplar, kaçaklar, buharlaşma nedeniyle suyun büyük kısmı boşa gidiyor. Çiftçi çaresizce su bekliyor, bazen de yağmur duasına çıkmaktan başka çare bulamıyor” dedi.

“P2 HATTI DERHAL SUYA KAVUŞTURULMALI”

Bölgenin ana sulama projelerinden biri olan P2 hattının tamamen sorunlu olduğunu belirten Sarıbal, “İktidar yetkilileri 2025’te bu kanallardan su verileceğini söylüyor ama ortada ne bir çalışma var ne de bir çaba. Çiftçinin suya şimdi ihtiyacı var, gelecek yıl değil” dedi.

Türkiye’de kuraklığın ve su krizinin tarımı giderek daha büyük bir çıkmaza soktuğunu vurgulayan Sarıbal, Tarım ve Orman Bakanlığı’nı ve Devlet Su İşleri’ni göreve çağırarak, “P2 hattı ve Barak Ovası’nın sulanması acil bir ihtiyaçtır. Kapalı sistem sulamaya geçilmeden, suyun tarlaya ulaşması sağlanmadan bölgedeki tarımın ayakta kalması mümkün değil” ifadelerini kullandı. Bölgedeki çiftçiler ise 20 yıldır süren belirsizliğin artık son bulmasını ve ürünlerini kurtaracak suyun derhal kendilerine ulaştırılmasını istiyor.

CHP Bursa Milletvekili ve Parti Meclisi Üyesi Orhan Sarıbal, Marmara Denizi’ni etkisi altına alan ve Ege’de de görülen müsilaj tehdidine karşı Meclis’te basın açıklaması yaptı. Milletvekili Sarıbal, sıcaklıkların artmasıyla birlikte müsilajın bütün Marmara’yı kaplama riskinin yükseldiğini vurgularken, kirliliğin başlıca nedenlerinden biri olarak Nilüfer Çayı’nı işaret etti. Bursa’dan Marmara Denizi’ne ulaşan Nilüfer Çayı’nın, yıllardır sanayi atıklarıyla kirletildiğini belirten Sarıbal, “Çay, kent merkezini geçtikten sonra adeta bir atık kanalına dönüşüyor. Kocasu ile birleştiği noktada suyun rengi siyaha yakın bir kahverengiye bürünüyor, çözünmüş oksijen seviyesi biyolojik yaşamı destekleyemeyecek düzeylere iniyor” dedi. Nilüfer Çayı’nın şu anda 4. sınıf su kalitesine sahip olduğunu, yani hiçbir kullanım amacı için uygun olmadığını vurgulayan Sarıbal, sanayi tesislerinin geceleri arıtılmamış atıkları çaya bıraktığını, tarım ilaçları ve gübre kalıntılarının da kirliliği artırdığını ifade etti. Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin Yeşil Çevre Kooperatifi, Karesi Tekstil, OSB, NOSAB, Martaş Yemek Sanayi, Minteks, Marmarabirlik ve Orhaneli Termik Santrali gibi birçok sanayi tesisinin Nilüfer Çayı’na atık bıraktığını tespit ettiğini kaydeden Sarıbal, “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı denetimleri artırılmalı, sanayi tesisleri sıfır sıvı deşarj sistemine geçmeli ve atık suların geri kazanımını sağlayacak ileri teknolojiye yatırım yapılmalıdır. Bu mali yükü yalnızca yerel yönetimlerin taşıması mümkün değil. Kanal İstanbul’a ayrılan 65 milyar dolar, Marmara Denizi’nin ve çevresindeki yaşamın kurtarılması için kullanılmalı” dedi. Marmara Denizi Eylem Planı’nın acilen devreye alınması gerektiğini belirten Sarıbal, “Atık sular ileri biyolojik arıtma sistemleriyle temizlenmeli, sanayi tesisleri sıkı denetlenmeli, Nilüfer Çayı, Gönen Çayı, Ergene Nehri’ne kontrolsüzce salınan atıklar derhal durdurulmalı. Bilim insanları ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte acil bir eylem planı hazırlanmazsa, Marmara Denizi geri dönülemez bir felakete sürüklenecek” diye konuştu.

MARMARA’DA EKOSİSTEM ÇÖKÜYOR, DEVLET SEYREDİYOR

Son günlerde Gemlik ve Mudanya kıyılarında yeniden ortaya çıkan müsilajın, ilkbaharda tüm Marmara’yı kaplama riski taşıdığını belirten Sarıbal, “Balıkçılık, turizm ve denizcilik sektörü büyük kayıplar yaşayacak. Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı’nın derdi, tezgahta ‘en iyi balığın nasıl seçileceğini’ tarif etmek. Yüzeyde müsilaj, dipte kirlilik, ortada ise ‘balığın gözleri parlaksa yiyin’ diyen bir devlet aklı var. Deniz çayırları fotosentez yapamıyor, pinalar suyu filtre edemiyor, mercanlar ve süngerler yok olma tehdidi altında. Eğer acil önlem alınmazsa Marmara bir ölü deniz haline gelecek” diyerek iktidarın kayıtsızlığına tepki gösterdi.

ZEYTİNYAĞI’NDA 300 TL BEKLENEN ALIM FİYATI 140 TL’YE DÜŞTÜ

Basın toplantısında zeytin alım fiyatlarını da değerlendiren Milletvekili Sarıbal, önceki yıla göre üretim masrafları yüzde 100 artarken, zeytinyağı alım fiyatlarının düşmesiyle üreticilerin zor durumda kaldığını söyledi.  Zeytinyağı üretiminin artması ve piyasada bir arz fazlalığının oluşmasının zeytinyağı fiyatlarını düşürdüğünü kaydeden Sarıbal, “Ağaç varlığındaki artış, doğal olarak üretim rakamlarına da yansıdı. 2001 yılında 600 bin ton olan zeytin üretimi, 2023’te 1.5 milyon tona yükseldi; 2024 yılında gerçekleşen yüzde 150’lik artış ile üretim miktarı 3 milyon 750 bin ton gibi rekor bir seviyeye ulaştı. Söz konusu üretimin 2 milyon 800 bin tonu yağa ayrıldı. Bu gelişme, Türkiye’nin dünyadaki zeytin ve zeytinyağı üretiminde önemli bir konuma gelmesini sağladı. TARİŞ’in 2024/2025 sezonu için açıkladığı zeytinyağı alım fiyatlarına göre, yemeklik zeytinyağı fiyatlarında geçen yıla oranla yüzde 20-30 arasında bir düşüş olduğu görülüyor. Üretici tarafından 300 lira olması beklenen zeytinyağı fiyatları TARİŞ tarafından daha düşük açıklanınca, tüccarlar üreticiden alım fiyatını 140 liraya kadar düşürdüler. Zeytinyağında dünya lideri olan İspanya üreticisine kilo başına 0,65 Euro, 24 TL prim desteği vererek üretimi teşvik ediyor. Türkiye’de ise zeytinyağı üreticisine litre başına verilen 1 liralık primin üreticiye hiçbir katkısı yok. Şirketlere milyarlarca lira teşvik sağlayan ve milyarlarca liralık vergi borçlarını silen hükümet zeytinyağı üreticilerine de destek olmalıdır. Eğer yeterli tedbirler alınmazsa, Türkiye sadece Avrupa’ya ucuz yağ tedarik eden bir ülke olarak kalmaya devam edecektir” ifadelerini kullandı.