Biliyorsunuz Bursa Çimento Fabrikasının yeni yatırımı, kapasite artışı, katı atık bertaraf izni gibi konular bir süredir Bursa gündemini meşgul ediyor. Konuyu bir bilene soralım dedik. Önce Kestel Belediye Başkanı Ferhat Erol’la konuşup fabrikaya cezalı ruhsat düzenlendiğini öğrendik.

Diğer iki önemli konuyu da firmanın genel müdürü Barbaros beyi arayarak öğrenmeye çalıştım.

Bu yazıda hiç teknik konulara girmeyip size sadece konuşmanın özetini anlatacak ve tarafsız olarak değerlendirmenize sunacağım.

Barbaros beye ilk sorumuz kapasite artışı idi. Ben 2022 yılında önceki genel Müdür Osman Nemli beyin davetlisi olarak yeni yapılan tesisi gezip görmüş biriyim ve az çok teknik bilgiye de sahiptim. Kapasite artışı olmayacak dedi. Ben denetleniyorum, bakanlık beni izliyor falan diye de ekledi.

Çimentonun ham maddesi klinker diye bir şey… Onun öğütülmesi, sonrasında alçı ile karıştırılması sonucu toz oluşumu meydana geliyor, pişirme safhasında ise zararlı gazların emisyonu gerçekleşiyor. İşte bu yüzden özellikle Kestelliler ve tüm Bursa fabrikanın kapasite arttırmasına karşı..! Zira zehir solunuyor..!

Tamam kapasite artışı olmayacak dedi ama katı atık yapma ve ÇED raporunuz var mı? Ruhsatı görebilecek miyiz?

Kendisi diğer gazeteciler gibi duyumla hareket etmediğim, aradığım için teşekkür etti önce…

Bütün izinlerin alındığını bir hafta on güne kadar yeni tesisin faaliyete geçileceğini söyledi.

Duyumla hareket eden bir gazeteci olmadığımı, o yüzden belge görmek istediğimi söylediğimde tavrı enteresanlaştı.

Dedi ki;

Benden bir belge isterken, o belgeyi istemeye hakkınız olup olmadığına bakacaksınız önce…!

Vay anamm… Sen neymişsin be Barbaros Bey…

Neymiş kamu görevlisi değilmişim. E ama kamu yararına görev yapıyorum bir gazeteci olarak…

O belgeleri ona veren kurumlardan isteyecekmişim…

Zaten yakın zamanda basın toplantısı yapacakmış, orada herkesi bilgilendirecekmiş…

Peki dedim, ikna edilmemiş bir gazeteci olarak sizden istediğim belgeleri basın toplantısında gösterecek misiniz?

Hayır dedi.

Ve ekledi: Benim sizi ikna etmek gibi bir görevim olduğunu da düşünmüyorum.

Aklımda kırk tilki dolaşıyor şu an: Bu özgüven nereden geliyor?

Hiçbir şey bilmiyorsam ÇED RAPORU olmadığını biliyorum. Nasıl açacaksın bir hafta sonra o tesisi..?

KİME GÜVENİYORSUN BARBAROS BEY…?

Şimdilik konuşulan dedikoduları yazmayacağım, ama sıra ona da gelecek…

Demek ki duyumla yazı yazmak sizin gibilere revaymış..!

Marmara Kimya Sanayi fabrikasının Gemlik tesisinde gerçekleştirmek istediği Derin Deniz Deşarjı ve kapasite artışı için Gemlik Kent Konseyi öncülüğünde Bursa Kent Konseyi, Bursa Barosu, Bursa Kimyacılar Odası, Doğader ile birlikte Gemlik’te bulunan sivil toplum kuruluşları, siyasi partilerin ilçe teşkilatları ve belediye meclis üyeleri ile basın toplantısı gerçekleştirildi.

“Kimya fabrikalarının Gemlik Körfezi’nden gitme vakti gelmedi mi?”

Toplantıda ilk olarak programa ev sahipliği yapan Gemlik Kent Konseyi Başkanı Sedat Akkuş söz aldı. Akkuş, “Bugün burada 2020 yılından beri Gemlik Kent Konseyi ve Gemlik Belediyesi’nin akademik odalar ve STK’lar ile birlikte yürüttüğü MKS firmasının derin deniz deşarjı ve kapasite artışı ile ilgili yetkili kurumlardan konunun detaylarını öğrenmek adına toplanmış bulunuyoruz. Gemlik Körfezi her geçen gün çok daha kötü bir noktaya doğru ilerliyor. Çok değil, bir kaç yıl önce Marmara Denizi’nin müsilaj problemi ile karşı karşıya kaldığını unutmamamız gerektiğini düşünüyorum. Derin deniz deşarjı ve kapasite artışı ile müsilaj probleminin ortaya çıkma olasılığının ne kadar yüksek olduğunu bilirkişi raporları ortaya koymuş durumda. Bugün yapılmak istenen kapasite artışı da bunu tetikleyici bir faaliyet olarak gerçekleşecek. Belli ki, Marmara Kimya Sanayi fabrikası yatırım ve kapasite artışlarına devam edecek. Ama bizim de Gemlik Kent Konseyi olarak Gemlik Körfezi’nin, geleceğimizin kirletilmesine müsaade etmeyeceğimizi bilmesi gerektiğinin altını çizmek istiyorum.” dedi.

Gemlik’in depremselliğine dikkat çeken Akkuş, “Gerek körfezin kirliliği, gerek balık popülasyonunun azlığı, gerekse ilçemizin depremselliği göz önüne alındığında, MKS kuruluşunun Güney Anadolu fay hattına paralel ve çok yakın olduğu ilçemiz için büyük risk oluşturduğu ortadadır. Şimdi kimse bizi yanlış anlamasın. İlçemizde yüzlerce sanayi kuruluşu var. Hiçbiri ile de böyle bir problem yaşamadık. Ama kimyevi madde üreten sanayi kuruluşlarının, deprem gerçeği göz önünde bulundurulduğunda körfezden gitme vakitlerinin gelmiş olduğunu düşünüyorum.” diye konuştu.

“Biz MKS firmasını geçmişte tır parklarında yaptığı ÇED toplantılarından biliriz”

İkinci olarak söz alan Bursa Barosu Yönetim Kurulu Üyesi İsmail İşcem şöyle konuştu:

“Marmara Denizi’nde sahile konumlanmış bir tesisten söz ediyoruz. Bu tesis sürekli bir şekilde gelişiyor ve bunu da fütursuzca yapıyor. 12 bin ton olan kapasitesini bugün 50 bin tona çıkartmak istiyor ve bunun için de valilikten ÇED raporuna gerek yoktur kararı aldılar. Bunun bir benzerini bir kaç ay önce Orhangazi’de gördük. Hektaş firmasına üre tesisi kurmak için ÇED raporuna gerek yoktur kararı aldılar. Hızlı bir reaksiyon gelince, halk bu işin karşısında akademik odalar ile beraber durunca, valilik de ÇED başvurusunu durdurdu ve red etti. Biz de bu konuyu mahkemeye taşıyacağız. 2022 yılında derin deniz deşarjı konusunu da o dönemin Belediye Başkanı Mehmet Uğur Sertaslan ve akademik odalar ile beraber yargıya taşıdık. Bilirkişi raporları çok açık, bizim ile beraberdi ama mahkeme davayı kabul etmedi. Biz de istinafa, bir üst mahkemeye taşıdık. Geçmişte bu firma ÇED toplantılarını tır kooperatiflerinde yapmış ve toplantı ilanlarını Bursa gazetelerine vermiş ve kimsenin haberi olmamıştı.”

“Üç dönemdir başkanlık yapıyorum, üç dönemdir MKS problemi ile uğraşıyoruz”

Bursa Kimya Mühendisleri Odası Başkanı Erkan Tekin Mutlu ve Yönetim Kurulu Sekreteri Vedat Sezer teknik konulara değindi. Mutlu, “Üç dönemdir başkanlık yapıyorum, üç dönemdir MKS’nin problemleri ile uğraşıyoruz. Onlar vazgeçmiyor ama biz de vazgeçmeyeceğiz. Çünkü bizim söylemlerimizi bilim destekliyor. Bizim teknik olarak itiraz ettiğimiz, ÇED raporunun blok diyagramlarının hiç birinde ağırlıkça yüzde yok. Kimyanın en temel noktası; giren madde nedir, çıkan madde nedir? Ama baktığımızda bu rakamlar sunulan raporda maalesef yok. Firma kapasiteyi 12 bin tondan 50 bin tona çıkartacağım diyor ama blok diyagramlara bakıyorsunuz, giren çıkan maddelerin miktarları belli değil. Bileşenlerin ağırlıkça yüzdesi paylaşılmamış. Kilogram saat akış hızları hiçbir diyagramda belirtilmemiş. Aynı şekilde, akış sıcaklıkları da belirtilmemiş. Akımın entalpisinden, ürünlerin yoğunluğundan, basınçtan, reaksiyon verimliliğinden hiç bir şekilde bahsedilmemiş. Bu parametreler verilmeden de nasıl bir ÇED raporu düzenlenmiş, biz bir anlam veremedik. Marmara Denizi’nin oksijen seviyesi her geçen gün düşüyor. Derin deniz deşarjı sırasında kullanılacak kimyasallar ile de seviye iyice düşecek ve musilaj gibi bir çok problem tekrar gün yüzüne çıkacak.” şeklinde konuştu.

 “Gemlik halkının haklı mücadelesinin yanındayız”

Bursa Kent Konseyi Başkanı Dr. Ertuğrul Aksoy yürütme kurulu adına söz aldı. Aksoy şöyle konuştu:

“Geçmişten beri Gemlik Körfezi’ndeki olumsuzluklar ile mücadele etmek adına hep buradaydık. Bugün de Bursa Kent Konseyi, Genel Sekreterimiz ve çalışma gruplarımız ile birlikte yine buradayız. Bir ziraat mühendisi olarak iki konunun altını çizmek istiyorum. Dünyanın en kıymetli zeytininin yetiştiği bir coğrafyada kurulan kimya tesisinin, raporlarda belirtmediği rakamlardan da bellidir ki, havamıza, suyumuza, toprağımıza zarar verecekler, ciddi bir kirlilik yaratacaklar. Bunu gizlemek için de en iyi bildikleri işi yapıyorlar ve  proje tanıtım dosyası ile, ‘ÇED gerekli değildir’ kararı ile bu işi geçiriyorlar. Uydu görüntülerinden bakıldığında, boğazdan giriş yapan akıntı, İmralı Adası’na çarpıp Gemlik Körfezi’ne doğru bir dönüş yapıyor. Bu da kirliliği hapseden bir yapıya dönüşüyor. Sadece bu husus bile, hem bu kapasite artışının hem de bundan sonra Gemlik’te hiçbir sanayi kuruluşunun yer almaması için yeterli bir sebeptir.”

 “Bursa Büyükşehir Belediye Başkanımız Mustafa Bozbey konunun yakın takipçisi”

Son olarak söz alan, Bursa’da çevre olayları dendiğinde ilk akla gelen isim Doğader Başkanı Murat Demir, “Tüm Gemlik’i ayağa kalkmaya davet ediyorum” dedi.

Marmara ile ilgili bilgiler veren Demir, “Marmara Bölgesi neredeyse Türkiye nüfusunun yarısına tekabül etmekte, Marmara sanayisi de Türkiye sanayisinin üçte ikisine tekabül etmekte ve bu nedenle de Marmara Denizi, Marmara’nın bir foseptiği haline gelmiştir. Marmara Denizi artık sanayinin ve evsel atıkların kirliliğini taşıyamaz bir noktadadır. Yerel yönetimlerin yetkilerini artık ‘Marmara Denizi’ni nasıl temizlerim?’ diyerek çalışmalara başlaması gerektiği yerde, biz güne, yeni sanayi kuruluşları ve onların kapasite artışları ile başlıyoruz. Geçmiş dönemde Mehmet Uğur Sertaslan hakikaten büyük bir özveri ile akademik odalar ve paydaşları ile güzel bir süreç yürüttü. Biz daha o süreçle mücadele ederken, MKS karşımıza bu sefer de ÇED raporundan muaf bir projeyle çıkıverdi. O yüzden bizler de Bursalılar olarak, Gemlikliler olarak bu sorunu tüm kamuoyuna duyurmamız gerekiyor. Çok geç kalmadan bu konuyu anlatan akademik odalar, sivil toplum kuruluşları ve yerel halk ile geniş katılımlı bir eylem yapmalıyız. Konu protesto edilmeli ve kamuoyuna güçlü bir şekilde duyurulmalıdır. Kent Konseyi Başkanımız ve yürütme kurulu ile birlikte, geçtiğimiz hafta Bursa Büyükşehir Belediye Başkanımız Mustafa Bozbey’i ziyaret ettiğimizde bu konuyu gündeme getirdik. Kendisi de Bursa Kent Konseyi aracılığıyla her türlü desteği vermemiz gerektiğini söyledi. Eğer biz güçlü bir eylem planı ortaya koyarsak, Marmara Belediyeler Birliği Başkanı Mustafa Bozbey konuyu oraya da taşıyacaktır.” diye konuşmasını tamamladı.