Uludağ Koleji’nin 5. sınıf öğrencileri, Fen Bilgisi dersinin biyoçeşitlilik ünitesini, Nilüfer Belediyesi Ürünlü Kent Bostanları’nda işledi. Onlarca farklı tür ve çeşitte bitki ve ürünü dalında inceleyen öğrenciler, tohum çeşitleri hakkında da bilgilendi.

Nilüfer Belediyesi’nin, bölge tarımına alternatif ürün çeşitlerini kazandırmak, yerel tohumları geleceğe aktarmak amacıyla ekolojik tarım koşullarına uygun ürün çeşit denemeleri yaptığı Ürünlü Kent Bostanları, ana sınıfından üniversite düzeyine kadar çok sayıda öğrencinin de görerek öğrenme alanı haline geldi.  Ürünlü Kent Bostanları’nı ziyaret eden öğrenciler, yapılan çalışmaları yerinde görerek, doğru tarım uygulamalarını öğrenme imkânı buluyor. Ürünlü Kent Bostanları, son olarak Uludağ Koleji öğrencilerini ağırladı. Öğretmenleriyle birlikte bostana gelen 5. sınıf öğrencileri, Fen Bilgisi dersinin biyoçeşitlilik ünitesini Nilüfer Belediyesi Ürünlü Kent Bostanları’nda uygulamalı olarak işledi. Onlarca tür ve çeşitte ürünün yetiştirildiği bostanı Nilüfer Belediyesi Kırsal Alan Koordinatörü Arca Atay eşliğinde gezen 80 öğrenci, bitki türlerini dalında inceledi. Türkiye’nin, sahip olduğu 3 bini endemik olmak üzere 10 bine yakın bitki türü ile biyoçeşitlilik konusunda dünyanın en zengin ülkelerinden biri olduğu bilgisini öğrencilere aktaran Arca Atay, biyoçeşitliliği olumsuz etkileyen faktörler, biyoçeşitliliğin korunması ve artırılmasına yönelik yapılması gerekenleri de paylaştı. Bostandaki “Tohum Kütüphanesi”nde tohum çeşitleri hakkında bilgi sahibi olan öğrenciler, “Kompost Evi”nde de gıda ve bitki artıklarından elde edilen kompostun üretim aşamalarını gördü.

Fadıllı Mahallesi’nin Uluabat Gölü kıyısında bir araya gelen Nilüfer İklim Sözcüleri, bölgenin biyoçeşitliliği ve leylek popülasyonu hakkında önemli bilgiler edindi. Çevrede gözlem yapan İklim Sözcüleri, leyleklerim yaşam alanlarını da inceleme imkânı buldu.

Nilüfer’in iklim dostu bir kent olması hedefi ve iklim kriziyle mücadeleye dikkat çekmek amacıyla çocuk ve gençlerin oluşturduğu “Nilüfer İklim Sözcüleri” grubu, bu konuda farkındalığı artıracak ve toplumsal bilinci yükseltecek çalışmalarını sürdürüyor.

Daha önce Gölyazı ve Akçalar Mahallesi’nde saha çalışması yapan İklim Sözcüleri, bu defa Fadıllı Mahallesi’nde Uluabat Gölü kıyısında bir araya geldi. Nilüfer Belediyesi ve Nilüfer Kent Konseyi’nin 22 Mayıs Dünya Biyoçeşitlilik Günü’nde düzenlediği etkinlikte İklim Sözcüleri, bölgenin biyoçeşitliliği, ekosistemi ve leylek popülasyonu hakkında detaylı bilgiler edindi.

22 okuldan 42 öğrencinin yer aldığı etkinlikte ilk olarak, göl kıyısında gözlem yapıldı. İklim Sözcüleri, ardından Sosyal İklim Derneği eğitmenleri eşliğinde oynadıkları “Hazine Avı” oyunuyla da öğrendiklerini pekiştirdi.

Fadıllı Mahallesi’ndeki doğal yaşam çeşitliliğinin korunması ve geliştirilmesine yönelik fikirlerini de paylaşan İklim Sözcüleri, bölgede her geçen yıl daha da artan leylek popülasyonu hakkında da bilinçlendi ve leyleklerin yaşam alanlarını gözlemleme imkânı buldu.

İklim Sözcüleri, iklim kriziyle mücadele, Nilüfer’deki ekosistem ve biyoçeşitliliğin korunması konusunda öğrendiklerini paylaşarak, toplumsal bilincin artmasında önemli bir rol üstlenmiş olacak.

Nilüfer Belediyesi’nin “Tohum Yaşamdır” diyerek bu yıl 8’incisini gerçekleştirdiği Tohum Takas etkinliğinde biberden fasulyeye, kabaktan domatese yaklaşık 120 çeşitten oluşan 55 bin paket tohum, gelecek kuşaklara aktarılmak üzere el değiştirdi.

Nilüfer Belediyesi’nin, Nilüfer Kent Konseyi ve Ekolojik Yaşam Derneği (EKODER) iş birliğiyle düzenlediği Tohum Takas etkinliği bu yıl da geniş katılımla gerçekleşti. Nilüfer Belediyesi’nin ata tohumlarına sahip çıkamaya ve bu tohumların gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik önemli çalışmalarından biri olan takas etkinliğinde on binlerce tohum, Anadolu’nun çeşitli yerlerinde toprakla buluşmak üzere el değiştirdi. İhsaniye Kapalı Pazar Alanı’ndaki Tohum Takas etkinliğine Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem ile eşi Zeynep Terzioğlu Erdem, Nilüfer Kent Konseyi Başkanı Neslihan Binbaş, EKODER Başkanı Arca Atay ile Bursa’nın yanı sıra çevre illerden çok sayıda vatandaş katıldı. Bulgaristan’ın Ardino Belediye Başkanı İzzet Şaban da, Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem ile birlikte tohum stantlarını gezerek etkinlik hakkında bilgi aldı.

Açılış konuşmasını yapan Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, Tohum Takas etkinliğine önem verdiklerini belirterek, tarımsal biyoçeşitliliğin güvencesi ata tohumlarını paylaşmak ve geleceğe aktarmak istediklerini vurguladı. Türkiye’nin bir çok il ve ilçesinden gelen tohum gönüllüleri, tohum grup ve dernekleri, çiftçiler ile vatandaşların katılımıyla tohum takas etkinliğinin çok güçlü bir yankı bulduğunu belirten Başkan Erdem, “Tohum yaşamdır diyoruz. Nilüfer Belediyesi olarak kendi ürettiklerimizden elde ettiğimiz bamyadan havuca, lahanadan fasulyeye 18 çeşit  tohumdan oluşan on binlerce paketi isteyen vatandaşlarımıza bugün ücretsiz dağıtacağız” diye konuştu.

Nilüfer Kent Konseyi, EKODER, Bornova, Gemlik, Karşıyaka belediyeleri ile İzmir, Eskişehir ve Tekirdağ Büyükşehir Belediyeleri  ile Ata Tohum Takas Derneği’nin de tohum takas etkinliğinde yerel tohumlarını paylaşacağını ifade eden Başkan Turgay Erdem, “Bugün, yaklaşık 55 bin paket tohumu, siz tohum gönüllülerine ulaştıracağız ki

sizler de bu tohumların  gelecek nesillere aktarılmasını sağlayın. Bu etkinlik aracılığıyla yüzlerce tohum çeşidi  Bursa’nın yanı sıra Anadolu’nun herhangi bir yerinde toprakla buluşmak için el değiştirecek. Böyle bir çabanın içinde bulunan herkese gönülden teşekkür ediyorum. Gelecek için bundan daha anlamlı bir katkı olabilir mi? Bütün bu çalışmalarda tek isteğimiz çabalarımızın sonuca ulaşması, tarımın gelişmesi. Bugünkü Tohum Takas etkinliğinde de dileriz ki tohumlar çoğalarak gelecek yıllarda daha çok kişiye ulaşır, ata tohumlarımız korunur” dedi.

Havaya, suya, toprağa ve tohuma sahip çıkılması gerektiğini vurgulayan Nilüfer Kent Konseyi Başkanı Neslihan Binbaş da, “Yaşadığımız büyük depremin ardından çok fazla yokluk ve yoksulluk gördük. Yaşadığımız şehre, toprağa, suya sahip çıkmanın önemini anladık. Biz, Nilüfer’de muhteşem bir coğrafyaya sahibiz. Çok verimli topraklarımız, nehirlerimiz, göllerimiz var. Bizim bunlara ve tohumlarımıza artık sahip çıkmamız gerekiyor” dedi.

Yerel ve yerelleşmiş tohumların önemine değinen EKODER Başkanı Arca Atay da, Nilüfer Belediyesi’nin bu alanda yaptığı çalışmalarla Türkiye’nin önde gelen belediyeleri arasına girdiğini söyledi. Yerel tohumların, adapte oldukları coğrafya ve iklimde geliştirdikleri direnç ile mevcut bitki hastalık ve zararlılarına karşı koruma mekanizması oluşturduklarını ifade eden Atay, “Dolayısıyla almış olduğunuz bu tohumları ekolojik koşullarda üretirseniz, bunlardan kimyasal kalıntısı olmayan, daha doğal, sağlıklı ve besin değeri yüksek ürünler elde edebilirsiniz. Buradan aldığınız tohumları, toprakla buluşturun. Bu sezonki üretimlerinizde kendi tohumlarınızı kendiniz alın, fazlasını konuya ilgili ve duyarlı akraba, arkadaş, komşularınızla paylaşın. Çünkü bu tohumlardan elde edilecek bitkiler yine aynı meyveleri vereceklerdir, evladiyeliktirler, Hibrit tohumlar gibi bir kerelik, bir senelik değillerdir” diye konuştu.

Konuşmaların ardından vatandaşlar, açılan stantlardan diledikleri tohumları ücretsiz bir şekilde aldı. Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem de Nilüfer Belediyesi ve Nilüfer Kent Konseyi standında vatandaşlara tohum dağıttı. 40’a yakın bitki türünden biber, domates, kabak, fasulye, mısır, patlıcan gibi 120 çeşitten oluşan yaklaşık 55 bin paket tohumun ücretsiz olarak dağıtıldığı etkinlikte, vatandaşlar da kendi üretimlerinden çoğalttıkları yerel tohumları takas etti.

Bursa’da, bitki ve hayvan popülasyonu açısından zengin olan ve ‘Ramsar Sözleşmesi ile korumaya alınan Uluabat Gölü’ndeki su çekilmesi, uydu görüntülerine yansıdı. Kayıkların geçtiği göl üzerindeki köprünün altı ise artık araç parkı alanı olarak kullanılıyor.

Bursa’da bulunan ve 136 kilometrekarelik alanıyla Türkiye’nin en büyük 9’uncu gölü olan Uluabat Gölü, birçok bitki ve hayvana ev sahipliği yapıyor. Plankton ve dip canlıları, sucul bitkiler, balık ve kuş popülasyonu açısından, Türkiye’nin en zengin göllerinden olan Uluabat Gölü, 1998’de dönemin Çevre Bakanlığı tarafından uluslararası öneme sahip sulak alan ilan edilerek, Ramsar Sözleşmesi ile koruma altına alındı. Ancak son yıllarda özellikle Marmara Bölgesi’nde etkili olan kuraklık nedeniyle, Uluabat Gölü’nde de su çekilmesi yaşanıyor.

KURAKLIĞINI SONUCU UYDU GÖRÜNTÜLERİNE YANSIDI

Tarımsal sulama, kuraklık ve iklim krizi nedeniyle gölde su seviyesinin düşmesine bağlı olarak yaşanan çekilme, uydu görüntülerine yansıdı. Balıkçı kayıklarının ve gölde gezinti yapmak isteyen yerli ve yabancı turistleri taşıyan motorların altından geçtiği, göl üzerine kurulu köprünün altı, artık araç park alanı olarak kullanılıyor.

“HARCADIĞIMIZ SUYU YERİNE KOYAMIYORUZ”

Özellikle Marmara Bölgesi’nin, geçen eylül ayından itibaren kurak bir dönem geçirdiğini belirten, Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Efsun Dindar, Son dönemlerde, kışı da ortaladığımız bu dönemlerde, maalesef beklenen yağışlardan daha azı yağdı. Önümüzde mart ayı var ama yine de beklentilerimizi karşılayacak düzeyde bir yağış düşecekmiş gibi gözükmüyor” dedi.

“SU KALİTESİ DE BOZULUYOR”

Durumun ciddiyetine dikkat çeken Dindar “Durum böyle olunca da bizim sulak alanlarımız, nehirlerimiz, göllerimiz, özellikle koruma altında olan Gölyazı gibi, Uluabat Gölü gibi kaynaklarımız, su çekilmeleriyle karşı karşıya kalıyor. Çünkü yağışlar gelmiyor ama bir taraftan da gölden su çekilmesi söz konusu olabiliyor. Tarımsal sulamanın hala devam etmesi veya kaçak çekimler gibi sebeplerden dolayı, su kütle dengesi bozuluyor. Aslında bir nevi, harcadığımızı yerine koyabilirsek, oradaki devamlılığı sağlayabiliriz ama biz harcadığımızı yerine koyamıyoruz. Yerine koyamadığımız gibi bir taraftan da çevresel kirliliğin baskısı altında, su kalitesinin de hızla bozulmaya devam ettiğini de görmüş oluyoruz” dedi.

“BİYOÇEŞİTLİLİK YOK OLMA TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA”

Göldeki su çekilmesinin artması halinde, biyoçeşitliliğin azalması, hatta yok olma tehlikesine karşı endişeli olduklarını belirten Doç. Dr. Efsun Dindar, şöyle konuştu: Biyoçeşitlilik anlamında da Uluabat Gölü özel bir bölge. Ramsar Sözleşmesi ile de uluslararası öneme haiz bir sulak alan. Burada su olmazsa, canlılık da olmaz. Uluabat Gölü’nün biz bilimsel anlamdaki verimliliğine, sığlığına da baktığımızda, maalesef çok hızlı su kalitesinin bozulma potansiyeli olduğunu görüyoruz. Çevresindeki sanayileşme, tarımsal faaliyetler, gübre kullanımının yanlış olması, gölden su çekimlerinin endüstriyel ya da tarımsal olarak olması durumunda, maalesef oradaki canlılık, ekolojik denge bozuluyor ve göldeki biyoçeşitlilik de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya geliyor. Bu da sulak alanlarımızı kaybetmemiz demek. Su kaynaklarımızı kaybetmemiz demek, ileriki günlerde, su kıtlığıyla karşı karşıya kalmamızı gösteriyor. Şu anda da mevcutta da barajlarımızdaki su seviyeleri de çok kritik seviyede. Su tasarrufu konusunda da ciddi uyarılarda bulunuyorlar. Gerekli önlemleri almazsak ve mevcuttaki su tüketimimizi azaltacak bir aksiyon planında bulunmazsak, önümüzdeki günlerde su kesintileriyle, susuzlukla baş edeceğiz. Gerek bitki, gerek hayvan, gerek gözle göremediğimiz canlıların oluşturduğu ekolojiyi maalesef kaybetmiş olacağız. Oranın bu şekilde susuzlukla kaderine terk edilmemiş olması gerekiyor” dedi.

“DENGENİN BOZULDUĞUNU ANLIYORUZ”

Sudaki dengeye dikkat çeken Doç. Dr. Dindar, “Bilimsel çalışmalarda yıllık olarak uydu görüntülerine baktığımızda, her yıl dengenin bozulduğunu görüyoruz. Çünkü yazlarımız her yıl daha sıcak olmaya başlıyor. Önümüzdeki yaz da beklenene göre oldukça sıcak olacağı yönünde. Bir taraftan aldığınız suyu geri koyamıyorsunuz, bir taraftan sıcaklıklarla birlikte buharlaşma da hızlı şekilde oluyor. Buharlaşmayla da hızlı bir şekilde su, ortamı terk ediyor. Gerekli önlemler alınmazsa, su bütçeleri anlamlı aksiyonlara dönüşmezse, ileride orayı da kuraklık ve maalesef Nilüfer Barajı’nda gördüğümüz görüntülere doğru giden bir seyir içerisinde görmemiz mümkün olabilir. Bu hiç istemediğimiz bir durumdur” diye konuştu.

ÇEKİLMENİN ANA SEBEPLERİNİ SIRALADI

Doç. Dr. Efsun Dindar, Uluabat Gölü’ndeki çekilmenin ana sebeplerini ise şöyle sıraladı: Başlıca maddeleri sıralayacak olursak, yaz sıcaklarının iklim kriziyle artması sonucu, daha sıcak havalara maruz kalıyoruz ve göldeki buharlaşma artıyor. Bir taraftan tarımsal ve endüstriyel kullanım için gölden su çekilmesi durumu söz konusu olabiliyor. Bir taraftan yağması gereken yağışlar yağmıyor. Sadece yağmur olarak değil, kar yağışları da bizim için çok önemli. Dolayısıyla biz harcadığımızı yerine koyamıyoruz ve koyamadığımız için de burada gitgide kuraklık ve su çekilmesiyle karşı karşıya kalıyoruz.