İnternet haber sitelerinin faaliyetlerini kolaylaştıran ve mesleki standartları yükselten düzenlemeler hayata geçirildi. Sektöre yönelik maddi yardım ve destek tutarlarında artış sağlandı. Basın derneklerine ve azınlık gazetelerine 1 milyon TL’lik kaynak ayrıldı.

Afyonkarahisar’da gerçekleştirilen Basın İlan Kurumu Genel Kurulu’nun 32. Dönem 5. Toplantısı sona erdi.

Yönetim Kurulu’nun Genel Kurul’a teklif olarak sunduğu ve gündeme alınan maddeler oy birliğiyle kabul edildi.

Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği’nde değişen maddeler

Genel Kurul tarafından 1 Nisan 2023 tarihinde yürürlüğe giren Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği’nin fiili satış şartları, süreli yayınların kadrosunda yer alabilecekler, internet haber sitesi bulunmayan yerlere ilişkin bekleme süreleri ve ziyaretçi trafikleriyle alakalı maddeleri başta olmak üzere 4, 18, 19, 20, 23, 35, 49, 51, 52, 53, 54, 56, 58, 61, 63, 65, 67, 68, 107, 111, 113, Geçici 4. ve Geçici 5. maddelerinde değişikliğe gidildi

İletişimde ‘yüksek lisans’ veya ‘doktora’ya pozitif ayrımcılık

Yönetmelikte fikir işçilerinin nitelik şartlarının düzenlendiği maddede değişikliğe gidilerek iletişim alanında ‘yüksek lisans’ veya ‘doktora’ programlarından mezun olanların doğrudan kadroda istihdam edilebilmesine olanak tanındı. Böylece beşeri sermayesi yüksek fikir işçilerinin kadroda yer almaları sağlanarak süreli yayınların daha kaliteli ve özgün içerikler üretmesi hedeflendi.

Köşe yazılarında ‘nitelik’ aranacak

Yönetmeliğin köşe yazarı istihdamını düzenleyen maddesine “toplumsal mevzular hakkında kendi görüş ve düşüncelerinin yer aldığı” ibaresi eklenerek herhangi bir toplumsal mevzuda fikir sunmayan, güncellikten ve günlük hayattan uzak ve alıntılardan oluşan yazıların ‘köşe yazısı’ olarak değerlendirilmeyeceği hüküm altına alındı.

Gazete ve internette ek göstergeye yeni düzenleme

Son yıllarda gazete satışlarında yaşanan düşüşle birlikte kâğıt, kalıp, mürekkep, film ve kimyasallar gibi sarf malzemelerin girdi maliyetleri göz önünde bulundurularak günlük fiili satış adedi 75 binin ve 100 binin üzerinde olan gazetelere daha fazla resmi ilan verilmesini düzenleyen ek gösterge şartları kabul edildi.

Bir diğer düzenlemeyle ek göstergeden yararlanmak için sahte trafik sağlayan internet haber sitelerinin önlenmesi amacıyla ek gösterge oranları düşürülürken ilan haberleştirme ek göstergesinin ise sadece Genel Kategori’de yer alan internet haber sitelerine verilmesi kararlaştırıldı.

3 ilde bekleme süresi 6 aya düşürüldü

Resmi ilan yayımlayan internet haber sitesi bulunmayan Bayburt, Çankırı ve Iğdır illerinde dijital yayıncılık sektörünün canlanması ve ilave istihdam oluşmasını sağlamak üzere bekleme süresi 24 ay yerine 6 ay olarak düzenlendi.

Ayrıca 1., 2., 3., 4. ve 5. Kategorilerde yer alan ve 6 aylık bekleme süresinin ardından resmi ilan yayımlama hakkı kazanmak isteyen internet haber sitelerinin gerçekleştirmeleri zorunlu kılınan 4 katı asgari tekil ziyaretçi sayısı 2 kata düşürülürken sayfa görüntüleme sayısı 2 kat olarak belirlendi.

Durdurma ve yeniden devam kararlarında gün şartı

İnternet haber siteleri hakkında asgari ziyaretçi ve trafik şartıyla ilgili durdurma ya da yeniden devam etme işlemlerinde; asgari ziyaretçi trafiklerini birbiri ardına en az 7 gün veya ay içerisinde fasılalı olarak en az 16 gün yerine getirip getirmediklerine bakılacak.

Ağır ihlal suçunu işleyenlere 2 yıl hak mahrumiyeti

Ziyaretçi trafiklerinde “ağır ihlal” suçundan resmi ilan yayımlama hakları düşürülen internet haber siteleri ve imtiyaz sahipleri 2 yıl içerisinde yeniden resmi ilan yayımlama talebinde bulunamayacak.

Haber sitelerinin devri ve alan adı değişikliğinde kolaylık

Yönetmelikte daha önce 2 yıl olarak belirlenen devir ve alan adı değişikliği süresi 1 yıla düşürüldü. Böylece mevzuata ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmekte zorlanan internet haber sitelerinin yayıncılık anlamında iyi işler yapan ancak resmi ilan havuzuna dahil olmamış internet haber sitelerine devredilmesi mümkün hale gelirken akılda kalması zor, yazımı uzun alan adlarının değiştirilmesi kolaylaştırıldı.

Borç para ve yardımlar artırıldı

Basın mensuplarına verilen faizsiz borç para miktarı 6 bin Türk Lirası’ndan 12 bin Türk Lirası’na; evlenen veya çocuğu olanlar için 9 bin 600 Türk Lirası’ndan 15 bin Türk Lirası’na yükseltildi. Geri ödemelerde taksit süresi 12 ay olarak belirlendi.

Geri ödemesiz muhtaçlık yardımı 4 bin Türk Lirası’ndan 6 bin Türk Lirası’na, ölüm yardımı ise 6 bin Türk Lirası’ndan 9 bin Türk Lirası’na çıkartıldı.

Basın derneklerine ve azınlık gazetelerine 1 milyon TL

Basın İlan Kurumu Genel Kurulu, 2024 yılı içerisinde basın derneklerine 700 bin Türk Lirası, Lozan Barış Antlaşması kapsamında azınlık statüsünde sayılan cemaat toplulukları tarafından ülkemizde yayınlanan gazetelere ise 300 bin Türk Lirası yardım yapılmasını kararlaştırdı.

Diğer taraftan süreli yayınlara verilen kredilerde uygulanacak yıllık faiz oranı 2024 yılı için yüzde 45 olarak belirlenirken ihtiyaç duyulması halinde faiz oranının yıl içerisinde revize edilebilmesine imkan tanındı.

Toplantı anısına hatıra ağacı dikildi

32. Dönem 5. Genel Kurul Toplantısının ardından Genel Kurul Üyeleri günün anısına düzenlenen ağaç dikim törenine katıldı. Afyonkarahisar Valisi Kübra Güran Yiğitbaşı, Genel Müdür Cavit Erkılınç ile üyeler dikilen ağaçlara can suyu verdi.

Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Cavit Erkılınç, saha gerçeklerinden kopmadan olanla olması gereken arasındaki hassas dengeyi gözeterek, nitelikli yayınların haklarını ve sektördeki istihdam olanaklarını koruyacaklarını söyledi.

Genel Kurul Üyelerini kurtuluşun ve büyük zaferin şehri Afyonkarahisar’a davet ederek ağırlayan Vali Kübra Güran Yiğitbaşı’na teşekkür eden Erkılınç, geçtiğimiz yıl 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet dileyerek, bölgedeki basın kuruluşlarına verilen ve halen devam eden destekleri anlattı.

Deprem bölgesine 133 milyon TL’lik destek

Ülkeyi derin üzüntüye boğan depremler sonrasında Basın İlan Kurumu Genel Kurulu’nun da desteğiyle bölgedeki 130 gazete ve 58 internet haber sitesinin faaliyetlerini kolaylaştıran, ayakta kalmalarını sağlayan bir dizi tedbir aldıklarını belirten Erkılınç, “Fiili satış başta olmak üzere zorunlu ödevlerin bir kısmından muaf tuttuğumuz veya kolaylık sağladığımız süreli yayınlarımıza, deprem gününden yıl sonuna kadar 133 milyon Türk Lirası tutarında resmi ilan ve reklam desteği verdik. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren kolaylaştırıcı tedbirleri Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ve Osmaniye illeri ile Gaziantep’in İslahiye ve Nurdağı ilçelerini kapsayacak şekilde 4 ay daha uzattık. Nisan ayındaki Yönetim Kurulumuzda bu konuyu etraflıca tekrar değerlendireceğiz” şeklinde konuştu.

“Sahadaki gerçeklerden kopmayacağız”

“Görevde bulunduğumuz süre zarfında saha gerçeklerinden kopmayacağımızı, olanla olması gereken arasındaki hassas dengeyi gözeteceğimizi, bunu yaparken de nitelikli yayınların haklarını ve sektördeki istihdam olanaklarını koruyacağımızı hep vurgulaya geldik” diyen Erkılınç, bu bağlamda Yönetim Kurulu’nun en önemli teklifinin Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği’nin bazı maddelerinin tadiline ilişkin olduğunu söyledi.

Genel Kurula sunulan tekliflerle alakalı bilgiler veren Erkılınç, iletişim alanının dışındaki fakültelerden mezun ancak bu alanda yüksek lisans veya doktora yapmış olanları fikir işçisi kadrosuna doğrudan dâhil etmeyi hedeflediklerini kaydederek, “Böylece eğitim seviyesi, beşeri sermayesi yüksek fikir işçilerinin gazetecilik yapmasını sağlayarak daha kaliteli ve özgün içerik üretilmesini arzuluyor, sahadaki ‘çalıştıracak personel bulamıyoruz’ söylemine de gerçekçi bir çözüm sunuyoruz” dedi.

Haber sitelerinin gayretleri ödüllendirilecek

Genel Müdür Erkılınç, ikamet şartı, köşe yazıları, bekleme süresi, internet haber sitelerinin devri ve alan adlarının değişikliğine dair Yönetim Kurulu tekliflerini şu şekilde özetledi:

“Genel Kategoride yer alan internet haber sitelerinin, Türkiye’nin herhangi bir ilinde ikamet eden 4 fikir işçisini kadroya almalarına imkân tanıyoruz. Köşe yazarı kavramının içini boşaltmaya yönelik, herhangi bir toplumsal mevzuda fikir sunmayan, güncellikten ve günlük hayattan uzak, neredeyse tamamı alıntılardan oluşan yazılara yönetmelikle ‘dur’ diyoruz.

Kadro ve haber sayıları yüksek olduğu için bekleme süresini 6 ay içinde tamamlamak isteyen internet haber sitelerinin gerçekleştirmeleri zorunlu kılınan 4 katı asgari tekil ziyaretçi sayısını 2 kata düşürüyor ve sayfa görüntüleme sayısını da 2 kat olarak belirliyoruz. Düzenlemelerle yaklaşık bir yıldır büyük emek harcadıklarını yakından gözlemlediğimiz internet haber sitelerimizin gayretlerini ödüllendirmeyi düşünüyoruz.”

Haber sitelerinin devrini ve alan adı değişikliğini kolaylaştıracak düzenleme

Resmi ilan yayımlama hakkını haiz veya bekleme süresinde internet haber sitesi bulunmayan Bayburt, Çankırı ve Iğdır illerinde dijital yayıncılık sektörünün canlanması ve ilave istihdam oluşmasını teminen bekleme süresinin 6 aya indirileceğini kaydeden Erkılınç, “Yine benzer gerekçelerle sahada nitelikli yayıncılık yapan, bulundukları illerde marka bilinirliği yüksek haber sitelerinin sisteme dâhil edilmesi arzusuyla resmi ilan yayımlama hakkı bulunan internet haber sitelerinin devredilmesi ya da alan adlarının değiştirilmesine dair 2 yıl olan kısıtlamayı 1 yıla çekiyoruz. Böylece resmi ilan yayımlama hakkı bulunan ancak yükümlülüklerini yerine getirmekte zorlanan internet haber siteleri ile yayıncılık anlamında iyi işler yapan fakat sisteme dâhil olmak isteyen internet haber sitelerinin güç birliği yapmasına imkan tanıyor; akılda kalması zor, yazımı uzun alan adlarının değiştirilmesinin önünü açıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Yardım ve destekler yeniden düzenliyor

Geçtiğimiz yıl gazeteci derneklerine ve azınlık gazetelerine yapılması planlanan 800 bin Türk Lirasının Genel Kurul Üyelerinin oylarıyla deprem bölgesindeki gazetelere aktarıldığını hatırlatan Erkılınç, bu yıl da fonlar arasında geçiş yapmak suretiyle gazeteci derneklerine 700 bin, azınlık gazetelerine ise 300 bin Türk Lirası maddi kaynak aktarımı yapılmasının Genel Kurulun oylarına sunulduğunu kaydetti.

Basın mensuplarına ve basın kuruluşlarına yapılan desteklerin artırılmasına yönelik teklifleri anlatan Erkılınç, basın mensuplarının talepleri doğrultusunda faizsiz borç para miktarının 12 bin Türk Lirası’na yükseltileceğini, gazete işletmelerine verilen kredi desteğinde ise faiz oranı değişikliğine gidileceğini belirtti.

“Haksız, akıldan ve izandan yoksun suçlamaları muhatap almıyoruz”

Bir gazeteciler cemiyetinin deprem bölgesindeki basın kuruluşlarının sorunları konusunda hazırladığı rapordaki isnatları değerlendiren Erkılınç, gazetelerin veya gazetecilerin, eleştiri içeren, sorunları gündeme getiren içerikler ürettiklerinde resmi ilan kesintisi ile karşı karşıya kaldıklarının ve resmi ilan verilmemekle tehdit edildiklerinin iddia edildiğini söyledi.

“Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde resmi ilanların dağıtımını gerçekleştiren tek merci vardır; o da Basın İlan Kurumu’dur. Dolayısıyla bu haksız, akıldan ve izandan yoksun suçlamaya, raporu muhatap aldığımdan değil, ancak sizleri ve kamuoyunu aydınlatmak adına maddeler halinde cevap vermek istiyorum” diyen Erkılınç, sözlerini şöyle tamamladı:

“Birincisi; 6 Şubat depremlerinden sonra bölgedeki yayınlarımıza yönelik hiçbir şekilde denetleme ve inceleme yapılmamıştır. İkincisi; deprem öncesinde gerçekleşen ve mutlak suretle yaptırım gerektiren 10 yayınımıza ait ihlal dosyalarının tamamı, 11 Temmuz 2023 tarihli Yönetim Kurulu kararıyla herhangi bir müeyyide uygulanmadan kaldırılmıştır. Üçüncüsü; işlemsiz kaldırılan dosyaların dışında, bölgedeki 29 yayınımızın ihlal dosyaları önce süresiz ötelenmiş, sonrasında ise gerçek manada depremden etkilenmeyen iki ilimizdeki 11 gazeteye işlem yapılmıştır. Kurumumuz hiçbir döneminde yaptırım heveslisi olmamış, müeyyide peşinde koşmamıştır. Buna en güzel örnek; depremden önceki 1 yıl içinde, bölgedeki 130 yayından 103’ünü, 109 kez yazılı ve sözlü şekilde hatalarını düzeltmeleri için iyi niyetle uyarmamızdır. Şimdi ben huzurlarınızda açık bir çağrıda bulunmak istiyorum. Hangi haber veya köşe yazısı üzerine resmi ilan verilmemekle tehdit edilen gazeteler veya gazeteciler kimlerdir bilmek istiyoruz. Öyle ya mesele resmi ilan olduğuna göre, bu tehdidi Kurumumuzdan birilerinin yapması gerekir, bu arkadaşımız veya arkadaşlarımız kimdir, öğrenmek istiyoruz. Kast edilen şayet resmi ilan değil de resmi reklam ise, aradaki farkı anlatmak ve bilgi eksikliklerini tamamlamak üzere bu raporu hazırlayanları Kurumumuza davet ediyoruz. Yaptıkları manipülasyona rağmen onları aydınlatmak isteriz.”

Şehitlerimiz, depremde kaybettiklerimiz ve Filistin için saygı duruşu

Genel Müdür Cavit Erkılınç’ın konuşmasının sonrasında Divan Başkanı Prof. Dr. Zakir Avşar’ın daveti üzerine Genel Kurul Üyeleri, terör saldırılarında şehit düşen güvenlik görevlilerimiz, 6 Şubat 2023 depremlerinde hayatını kaybeden vatandaşlarımız ile İsrail işgali altındaki Filistin’de hayatını kaybedenler için saygı duruşunda bulunarak İstiklal Marşı’nı okudu.

Basın İlan Kurumu’nun, gazete ve dergilere yönelik hükümler içeren Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği’nde değişiklikleri öngören yasa Resmi Gazete’de yayımlandı. Yönetmelik’teki değişiklik ile birlikte internet Haber siteleri, 1 Nisan 2023’ten itibaren BİK’e ait resmi ilan ve reklamları yayınlayabilecek.

Olağanüstü toplanan Basın İlan Kurumu Genel Kurulu, 1 Nisan’dan itibaren resmi ilan ve reklam yayımlayacak internet haber sitelerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen yönetmeliği kabul etti.

Basın İlan Kurumu (BİK) Genel Kurulu 31. Dönem Olağanüstü Toplantısı 31 üyenin katılımı ile Genel Müdürlük binasında gerçekleştirildi.

Genel Müdür Cavit Erkılınç, toplantı açılışında yaptığı konuşmada, 7418 Sayılı Kanunla süreli yayın sayılan internet haber sitelerine, resmi ilan ve reklam verilmesine ilişkin tüm süreci yürütme görevinin Basın İlan Kurumu’na verildiğini söyledi.

Eylül 2021’den itibaren titizlikle sürdürülen çalışmalarda, yasanın çıkarılması kadar bir diğer önemli aşamanın da ilgili mevzuatın hazırlanması olduğunu vurgulayan Erkılınç, Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği’nin geniş katılımlı müzakereler sonrasında hazırlandığını kaydetti. Erkılınç, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu Yönetmelik Hepimizin Yönetmeliği”

“Anadolu’yu karış karış gezdik. 820’nin üzerinde gazetenin temsilcisiyle bir araya geldik. Onlara çok açık bir şekilde haklarını koruyacağımızın sözünü verdik. Ardından TBMM’nin yolunu tutarak bizi doğrudan ilgilendiren maddelerin çıkması için yoğun girişimlerde bulunduk. Aynı zamanda Kurumumuz bünyesinde çalışma grubu ve mevzuat hazırlama gurubu oluşturduk. 20’ye yakın arkadaşımız iki ayı aşkın bir süre geceli gündüzlü çalıştı. Bu arada 756 gazetenin internet sitesi temsilcilerini dinledik. Sonra 20 yaygın gazetenin internet sitesi yöneticilerini Kurumumuzda ağırladık. Yoğun ziyaretçi trafiği alan internet haber sitelerinden yaklaşık 30 temsilci burada görüşlerini ifade etti. Sahanın nabzını tutan il müdürlerimizin üç ayrı toplantıda görüşlerini aldık; yazılı raporlarını değerlendirdik. Medyaya ilişkin çalışma yürüten iletişimci ve hukukçu akademisyenler ile meslek profesyoneli çalışanlarla toplantılar yaptık. Bunların arasında Genel Kurul üyelerimiz de var. Yetinmedik, 16 büyük ilimizdeki 32 internet sitesinden ziyaretçi sayıları, asgari kadro gibi temel kriterlere dair görüşlerini aldık. İstanbul merkezli büyük internet haber sitelerini, dijital reklam ajanslarını, medya planlama şirketlerini, dijital ölçümleme firmalarını ziyaret ettik. Meslek örgütleri başta olmak üzere birebir görüşmelerimiz oldu. Ulaşabildiğimiz herkese anket formu dağıttık, görüşlerini aldık. Gelen her yazılı çalışmayı komisyona havale ettik, sözlü olanları not ettik. Üzerimize düşeni yaptığımıza yürekten inanıyorum. Bu yönetmelik hepimizin yönetmeliği olsun istiyoruz.”

“Sınırsız İlan Pastası Diye Bir Şey Yok”

Sürecin başında yola çıkarken ne söylendiyse bugün de aynı şeyleri söylediklerinin altını çizen Erkılınç, dün “gazeteme dokunma” diyenlerin, bugün “internetime dokunma” dediğini aktardı.

“Düne kadar resmi olarak gazeteci sayılmayanlar veya mecraları haber platformu olarak görülmeyenler, bugün yönetmelik üzerinden bizleri itham yarışına girişiyor” diyen Erkılınç, gerçekten hak eden, kurumsallaşmış, istihdam sağlayan ve dolayısıyla gerçekten kamu görevi yapacak olan süreli yayınlara resmi ilan vermek niyetinde olduklarını ifade etti.

Erkılınç, “Dün satmayan gazetelere ilan vermekle suçlayanların yanına bugün tıklanmayan internet haber sitelerine ilan verme suçlaması eklensin istiyorlar. Üstelik sınırsız ilan pastası olmadığının bile farkında değiller” değerlendirmesinde bulundu.

Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği’nin birçok kez tadil edildiğini anımsatan Erkılınç, mükemmel bir yönetmelik hazırladığını iddia etmediklerini, ihtiyaç duyulması halinde bu yönetmelik için de değişikliklerin söz konusu olabileceğini sözlerine ekledi.

Başkanlık Divanının oluşturulmasının ardından sırasıyla Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği, Basın İlan Kurumu Yönetmeliği, Basın İlan Kurumu İlan Portalı Yönetmeliği, Resmi İlan ve Reklamların Elektronik Ortamda Alınıp Dağıtılmasına İlişkin Yönetmelik ile İnternet Haber Sitelerine İlişkin Resmi İlan Fiyat Tarifesinde değişiklik yapılmasını öngören Yönetim Kurulu tekliflerinin yer aldığı gündem onaya sunularak kabul edildi.

Daha sonra İlan İşleri, Hukuk İşleri ve Mali İşler Komisyonları, kabul edilen gündem maddeleri doğrultusunda çalışmalarına başladı.

Komisyonların çalışmalarını tamamlamasının ardından Genel Kurulun ikinci oturumuna geçildi. Komisyonların görüşleri alındıktan sonra oylanan Yönetim Kurulu teklifleri kabul edildi.

Kaynak: bik.gov.tr

Röportaj: Nezihe DOĞAN

‘Dezenformasyonla Mücadele Yasası’ ile İnternet Medyası mensuplarının ‘Gazeteci’ olarak tanınmasının önü açılmıştı. Beraberinde internet Haber Siteleri çalışanlarının ‘basın kartı’ alabileceği ve bu haktan her basın mensubunun yararlanabileceği ilan edilmişti. Konu ‘Basın İlan Kurumu Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği’ taslağı kısmına gelince işin rengi değişti. Taslakta şehirlerin nüfus oranları üzerinden belirlendiği ifade edilen 5 Kategori içerisinden 3. Kategori ’de yer verilen Bursa internet medyası için çok zor koşul ve zorunluluklar belirlendiği duyuruldu. 3’üncü kategoride yer alan yayın organları için 8 kişilik kadro, 20 bin günlük tekil tıklama, 60 bin görüntülenme ve 24 ay bekleme süresi şartı getirildi. Ancak ve ancak şartlar yerine getirildiği takdirde Basın İlan Kurumundan ilan hakkı kazanılabileceği gündeme bomba gibi düştü.

Akademik çevreler ‘Basın İlan Kurumu Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği’ taslağına nasıl bakıyor? ‘Yasa neydi, sonradan ne hale dönüştürüldü?’, ‘İnşaatçı medyalar mı inşa edilmeye çalışılıyor?’, ‘BİK taslağı yönetmeliğe dönüştüğünde sektörü neler bekliyor?’ İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı Duygu DUMANLI KÜRKÇÜ’ye sorduk.

Dezenformasyon Yasası Meclisten geçtiğindeki ilk izlenimler sektöre nasıl yansımıştı?

Medya sektörünün ve basın meslek örgütlerinin “sansür yasası” olarak nitelendirdiği Basın Kanunu ve Bazı Kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin yasa teklifi, bir haber veya sosyal medya paylaşımının “dezenformasyon” amaçlı olduğuna mahkemelerce karar verilmesi ve ifade özgürlüğünü sınırlayıcı olacağı düşüncesiyle eleştirilmişti. Diğer yandan haber sitelerinde çalışan gazetecilerin, Basın Yasası’na tabi olacak olması, gazetecilik özlük haklarına kavuşması olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmiştir.

13 Ocak’ta BİK Genel Kurulu’nda görüşülecek taslak yönetmeliğe göre internet haber sitelerinin ilan alabilmesi için getirilecek katı kurallar sektörü nasıl etkiler?

13 Ocak’ta Basın İlan Kurumu Genel Kurulu olağanüstü toplantısında sunulacak olan “Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği” taslağı haber sitelerinin kadro sayısının 4 ile 8 arasında, günlük haber sayısının 30-50 arasında, tekil ziyaretçi sayısının 3 bin ile 20 bin arasında, sayfa görüntüleme sayısının 9 bin ile 60 bin arasında olması, resmi ilan almak için bekleme süresinin ise 24 ay olması gibi hükümlerin, yerel haber sitelerinin yerine getiremeyeceği hükümler olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle ilgili hükümlerin yerel medya tarafından gerçekleştirilebilir seviyede revize edilmesi gerektiği kanaatindeyim.

İnşaatçı medyalar mı inşa edilmeye çalışılıyor? Bu durum mesleğimiz adına ne gibi sonuçlar doğurur?

13 Ocak’ta Basın İlan Kurumu Genel Kurulu olağanüstü toplantısında sunulacak olan “Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği” taslağında yer alan hükümleri sermayesi sınırlı olan yerel haber sitelerinin gerçekleştirebilmelerinin zorluğu göz önünde bulundurulduğunda sermaye sahibi olan kesim resmi ilanlardan yararlanabilecektir. Bu durum fikir işçisi olan gazetecilerin ve gazeteciler tarafından yayınlanan haber sitelerinin resmi ilanlardan mahrum kalarak yayın hayatlarına devam edebilme mücadelesini zorunlu kılacaktır.

Yönetmelik ile gücün, gazeteciler yerine sermaye odaklarına geçecek olması sonucu Türkiye internet haber sitesi mezarlığı oluşur diyebilir miyiz?

Gücün gazeteciler yerine sermaye odaklarına geçecek olması beraberinde birçok sorunu getirecektir. Bunlardan birisi de “Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği” taslağında yer alan hükümleri yerine getiremeyen birçok haber sitesinin önümüzdeki aylar kapatılması ve internet haber sitesi mezarlığının oluşması muhtemel görünmektedir.

İnternet haber sitelerine resmi ilan ve reklam yayınlama düzenlemesi için Basın İlan Kurumu’nun yetkili kılınmasını doğru buluyor musunuz?

Basılı gazetelerde olduğu gibi internet sitelerinde de resmi ilan ve reklam yayınlama düzenlemesi için Basın İlan Kurumu’nun yetkili kılınmasını doğru buluyorum. Ancak 13 Ocak tarihinde Basın İlan Kurumu Genel Kurulu olağanüstü toplantısında sunulacak taslak yönetmelikte yer alan hükümlerin yerel internet siteleri tarafından yerine getirilebilecek, gerçekçi olacak biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini düşünüyorum.

Bir internet haber sitesinde kıstaslar ne olmalıdır?

İnternet haber siteleri, vergi levhası, işyeri ruhsatlı firma adresi, künye ve iletişim bilgileri, server sağlayıcı firma bilgileri olmalıdır. Resmi ilan alabilmek için Basın İlan Kurumu’na başvuracak olan haber siteleri, Basın Savcılığı Mevkute Beyannamesi alındı belgesi, vergi levhası, SGK onaylı sigorta dökümleri, işyeri ruhsatlı kira sözleşmesi, server sağlayıcı şirket sözleşmesi, haber ajansı sözleşmesi, Google Analytics aylık raporu belgelerini temin etme zorunluluğu getirilmelidir. Resmi ilan alacak internet haber sitelerinde asgari basın iş koluna göre sigortalı çalışan sayısı, nüfusa oranla belirlenmelidir.

Yüksek miktarlarda sponsorlu paylaşımlarla belirli sayıda okunur bir site olmak kıstas mıdır?

Resmi ilan alabilmek için Basın İlan Kurumu’na başvuracak olan haber siteleri hükümleri yerine getirebilmek için ya yüksek miktarda sponsorlu paylaşımlarla ya da sansasyonel başlıklarla tık tuzağı haberciliği stratejileri ile tekil ziyaretçi sayılarını artırma, site trafiğini artırma vb. gibi yollara maalesef başvuracaklardır. Bu durumda maalesef habercilik etik ilkelerinden uzaklaşmayı beraberinde getirecektir. Bulvar gazeteciliği stratejilerinin uygulanması tabii ki gazeteciliğin etiği açısından kabul edilebilir bir durum değildir.

Günümüzde gazetede çalışan şoförlerin, mutfak görevlilerinin dahi gazeteci gibi gösterilerek 212’li yapılması hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

İnternet haber sitelerinde kadro sayısının 4 ile 8 arasında olma koşulunu resmi belgelerde sağlandı gösterebilmek amacıyla gazetecilik mesleği ile ilgisi olmayan (şoför, mutfak görevlisi, temizlik görevlisi vb. gibi) kişilerin gösterilmesi gazetecilik mesleğinin niteliğini düşürecektir.

İletişim Fakültesi mezunlarının adı yasada bile geçmezken, mezunları nasıl bir sektör beklemektedir?

İletişim Fakültesi ve özellikle de gazetecilik mezunlarının eğitim gördükleri alana ilişkin uzmanlıklarının güvence altına alınabilmesi için “Resmi İlan ve Reklam Yönetmeliği” taslağında kadro sayısına ilişkin kriterler getirilirken, ilgili kadroların eğitim düzeyine ilişkin olarak da İletişim Fakültesi mezunlarını kapsaması gerektiği kanaatindeyim. Bununla birlikte yeni iletişim teknolojilerinin getirdiği olanaklar gerçek anlamda gazetecilik mesleğini icra etmek için hem İletişim Fakültesi mezunlarına hem de Gazetecilik Bölümü mezunlarına yeni fırsatlar ve yeni iş alanları sunmaktadır.

Yazılı basın yönetmelik taslağı nasıl etkiler? Yazılı basının sonu mu geliyor?

Yazılı basının sonunun gelmesinden ziyade yazılı basının da biçim değiştirmesi durumu kendini gösterebilir. Gazetecilik ilk dönemlerinden itibaren sürekli olarak kendini yenileyen ve geliştiren bir alan oldu. Yazılı basın da buna uygun olacak şekilde kendini dönüştürecektir diye düşünüyorum.

Gençler daha çok haber sitelerinde mi yoksa yazılı basında mı çalışmayı hedefliyor?

Öğrencilerimiz yazılı basında da internet haber sitelerinde de ayrı ayrı çalışmak ve kendilerine farklı konularda deneyim kazandırmak istiyorlar. Yazılı basının ve internet haber sitelerinin birbirinden farklı olan iş süreçleri, öğrencilerimizin kariyerlerini çok yönlü bir şekilde ilerletebilmeleri adına oldukça önem taşıyor.

Bursa internet habercileri sus pus, ya başına gelecekleri bilmiyorlar, farkında değiller ya da umursamıyorlar.

Basın İlan Kurumu’nun taslak yönetmeliği onaylanırsa gazetecilik mesleği sermayeye teslim ediliyor. Günlerdir bunu yazıyorum. Müteahhit, holding, tekstilci, işadamı, inşaatçı, sıvacı patronunuz – sponsorunuz yoksa sizi gazeteci saymayacaklar diyorum. Herkes susuyor…!

Ulaşabildiğim birkaç il başkanından sizler adına görüş aldım, verdikleri destek için her birine teşekkür ederim. Ulaşamadıklarım dönüp görüş verirse elbette ki bu yazıya onları da eklerim.

AK Parti İl Başkanı Davut Gürkan’ın Basın İlan Kurumu Yönetmelik taslağı hakkındaki görüşü:

“Bu yasanın amacı sitesinde künyesi dahi olmayan merdiven altı yayınları kontrol altına almaktı. Biliyorsunuz ben de böyle mecraların mağdur ettiği biriyim. Açıklama yapılıyor, noktayı, virgülü değiştirerek asılsız haber yapılıyor ve bu üzerinize yapışıyor. Asgari müşterekler ne olmalı görüşlerle bize iletin, yukarıya iletelim.” (İlettim)

İYİ Parti İl Başkanı Selçuk Türkoğlu’nun Basın İlan Kurumu Yönetmeliği hakkındaki görüşü:

“Adaletsiz bir yaklaşımdır. İnternet haberciliğini de sermayeye peşkeş çekmektir.”

DEVA Partisi İl Başkanı Serkan Özgöz’ün Basın İlan Kurumu Yönetmeliği hakkındaki görüşü:

“20 yıldır yapılmayanı seçim arifesinde yapmaya çalışmak Türkiye’de kimsenin siyaset konuşmamasını, eleştirmesini istememektir. Yerel Medyanın da sesini kısmak istiyorlar. Yönetmelik adrese teslim hazırlanmıştır. 24 ay boyunca basının sesinin kısılması hedeflenmiştir. Deva Partisi olarak yönetmeliği reddediyoruz.”

Okumayanlar ve kaçıranlar için altta konuya dair sakıncaları ve çözüm önerilerini içeren yazımı ekliyorum. Gazeteci arkadaşlarım, feyz alın, mevzu bizim mevzumuz, sessiz kalmayın..!

Basın İlan Yönetmeliği böyle onaylanmamalı..!

Dezenformasyon Yasasının uzantısı olarak hazırlanan yönetmelikle ilgili iki yazı yazdım. Her iki yazıda çığlık niteliğindeydi, okuduysanız biliyorsunuzdur. Çünkü gerçek şu ki; sadece gazetecilik yaparak yaşamını sürdüren, uzun yıllardır internet haber sitesiyle halka gerçek bilgiyi ulaştırmaya ve bunu kıt kaynaklarla yaparak ayakta durmaya çalışan bizim gibi gazeteciler için bu taslak yönetmelik idam sehpası gibi…

13 Ocak’ta Basın İlan Kurumu Genel Kurulu olağanüstü toplantı yapacak ve bu yönetmelik görünen o ki mevcut haliyle onaylanacak.

3. kategori içinde bulunan Bursa’da 8 kişilik kadro, 20 bin günlük tekil tıklama, 60 bin görüntülenme ve 24 ay bekleme süresi şartı var. Bu şartlara haiz olarak süreklilik gösterebiliyorsanız 2 yıl sonra Basın İlan Kurumundan ilan hakkı kazanacaksınız.

Şartları Bursa’da sağlayabilecek kurum sayısı 5’i geçmez. İsimleri lazım değil, hepsi de patronları sermayedar olan, inşaat gibi, hastane gibi başka sektörlerde faaliyet gösteren yayınlar.

Hem İletişim Başkanlığının, hem Basın İlan Kurumunun hem de hükumetin çığlığımızı duyacağına, demokrasinin sacayaklarından en önemlisi gazetecilik mesleğini sermayeye teslim etmeyeceğine inanmak istiyoruz.

Bu minvalde aşağıda sıralayacağım sakınca ve önerilerin dikkate alınacağını umuyorum:

• 8 kadro sınırlaması gazetecilerin değil, sermaye ve güç odaklarının yerine getirebileceği bir şarttır. Aynı zamanda gazetecilerin kötü şartlara (düşük maaş, uygunsuz fiziki ortamlar, dayatmalar, sansür ve engellemeler vb.) zorunlu kılar.
• Gazeteci fikir işçisi gibi değil sermayenin, güç odağının sözcüsü gibi davranmak zorunda kalır. Örneğin; iş bulmak zorunda olan bir gazetecinin fonlarla desteklenen şer grupları veya illegal oluşumların yayınlarında görev almak zorunda kalmaları gibi…
• Gücün, gazeteciler yerine sermaye odaklarına geçmesi, siyaseti, kamu yönetimini ve yaşamı derinden etkileyecek sonuçlara neden olabilecek yapıların oluşmasına neden olur.

Bunun örneklerinden biri;

Aydın Doğan’ın ‘Türkiye’de başbakanı biz belirleriz’ sözleri.

Bir diğeri;

Uzan Grubu’nun sahip olduğu yayınlarda devleti ve hükümeti esir alma girişimleri.

Bir diğeri de;

Yakın zamanda darbe girişimine kadar varan FETÖ’nün yayın organlarıyla  siyasetin, ticaretin ve halkın üzerinde kurmaya çalıştığı baskı.

Bir diğer mahsuru ise;

• Hür girişim ve kişinin anayasal hakkı olan ticaret haklarının sınırlandırılıyor ve dahi elinden alınıyor olmasıdır.
• Ayrıca kademe yerine alt kadro sınırının gerçekçiliğin ötesinde belirlenmesi, sektörde tekelin yeniden geri dönmesini sağlayacak, istihdamı olumsuz yönde etkileyecektir.
• Günlük 20 bin tekil tıklama 60 bin görüntülenme şartı ise yine hayatın doğal akışına uzak, gerçekçi olmayan ve günümüz şartlarında yapay zekâ kullanımının her geçen gün daha da geliştiği günümüzde istismara ve manipülasyona çok açık, ölçümü ve hakkaniyetin oluşturulması zor olan bir şarttır.
• Gazetecilik mesleğinde çok okunurluk bir kıstas olsa da asıl kıstas etkidir. Dijital mecralarda çok okunurluğu sağlamak da çok okunurluğun önüne geçmek de mümkündür.

Yüksek miktarlarda sponsorlu paylaşımlarla okunurluk elde edilebileceği gibi, internet sitelerindeki yazı ve haberler kurulacak geniş çaplı WhatsApp gruplarında metin görseli kopyalarının paylaşımlarıyla okunurluğu düşürmek de mümkündür.

Bu ve benzeri birçok mahsur ne yazık ki taslak metinde göz önüne alınmamıştır. Bu şekliyle çıkacak yönetmelik mesleğe ve gazeteciliğe fayda değil, sonuçları tedavi edilemez zararlar verecektir.

Oysa; yönetmeliğin gazeteciler ve fikir işçilerinin daha fazla haklarının korunması ve özgür hareket etmesinin sağlanması gerekir.

Önerilerimiz;

• Öncelikle basın kanununda gazetelere sağlanan şartların biraz daha esnetilerek internet alanında uygulanmasıdır. Şu anda günlük basılı yayın olan gazeteleree de sayfa sayısına, personel sayısına göre basın ilan girdisi yapılmaktadır. Aynı kademe değerlemesi (3 Personel, 5 personel, 8 personel gibi) internet gazeteciliğine uygulanabilir.
• Bugün yeni kurulan birçok site ile 5 yıldan fazla süredir internet haber sitesi olan girişimler aynı kefeye koyulmamalıdır.

İnternet haberciliğinin en büyük zorluklarını çekmiş, öncü olmuş, yasası, yönetmeliği, kuralı, kaidesi olmayan sektörde basın meslek etiği kurallarına uygun davranmış, kurulduğu günden beri künyesi olan, haber ve yazılarının arkasında duran gazeteciler merdiven altı değildir, öyle de görülmemelidir.

• Karşılanamaz şartları uygulamaya koymak yerine, alanın sağlıklı işlemesini sağlayacak kolaylıklar getirilmesi, ancak çok sıkı denetlenmesi
• Sadece sayıyı sağlamak için sigorta, kadro kullanıp fiili çalıştırma yapmayan kurumların tespiti için sistematik bir şekilde denetlenmesi; kademeli denetleme sistemleriyle fikir işçilerinin haklarının korunması şarttır. Basın ilan hakkı kullanan basın yayın kuruluşlarının fikir işçileri için uygulayacakları alt maaş sınırlarının ayrıca belirlenmesi sağlıklı bir sistem için gereklidir.
• Sosyal hak ve özlük haklarının güvence altına alınması, atılacak en sağlıklı adımlar olacaktır.

Mevcut haliyle yönetmelik çıkarsa gazetecileri ötekileştiren, ancak rant ve kartelcileri haksız güç sahibi yapan çağın gerçeklerinden, haktan ve hakkaniyetten uzak bir yapı devlet eliyle oluşturulmuş olur.

Yönetmelik; bir kez daha gözden geçirilip, değerlendirilip, gazetecileri ve gazetecilik mesleğini öne çıkaran, öncelik sayan, hür ve bağımsız aynı zamanda şeffaf ve denetlenebilir hale getirilmelidir.

Dezenformasyon yasası dediniz… Tamam dedik, aldık başımızın üstüne koyduk…

Gazetecilere yönelik tutuklama maddelerine rağmen üstelik…

Sizin gibi bizler de algı haberlerinden, yalan haberlerden, şiddete teşvik haberlerden, terör sevici haberlerden rahatsızdık… Kabul ettik…

Peki, şimdi ne oluyor?

Siz, internet sitelerine 8 personel, günlük 20 bin tekil tıklanma ve 24 ay bekleme süresi dayatmasıyla gazetecilik mesleğini sermayeye teslim etmeye çalışıyorsunuz..!

Gerekçe ne?

Merdiven altı medya olmasın, çerçöp olmasın..!

Neye göre çerçöp, kime göre merdiven altı..?

Şu anda yok etmeye çalıştığınız çerçöp diye, merdiven altı diye tabir ettiğiniz, 2 – 3 kişiyle gündem belirleyen internet siteleri var bu şehirlerde…

Yazılarımız deli okunuyor…!

Görüntüsü alınan yazılarımız veya üç beş cümlelik sosyal medya paylaşımlarımız Whatsapp gruplarında binlerce kişiye ulaşıyor, konu siyasetse, konu ahlaksız siyasilerse iplikleri pazara çıkıyor, partililer haberlerimiz sayesinde aydınlanıyor, rantçı, rüşvetçi, şantajcı, mafya takılan siyasiler sayemizde şehrimizden temizleniyor..!

Kime göre çerçöp..!

Asıl şu an Basın İlan Kurumunun ilanlarını ve parasını teslim etmeye çalıştığı adı medya olup patronu ihale peşinde koşan inşaatçılardır çerçöp..!

Bizim sitelerimizde cinsellik haberleri sekmesi olmadığından 20 bin tıklamaya ulaşamadığımız için mi biz çerçöpüz…?

Mesela;

“Kendisiyle evlenip boşanarak gündem olmuştu! Şimdi yeni sevgilisiyle yıllık ‘cinsellik ritüelleri’ var”

“Hastanenin MRI cihazında cinsel ilişkiye giren çiftin görüntüleri şoke etti!”

“15 yaşındaki öğrencisine gönderdiği ödevin içine üstsüz fotoğraflarını ekledi!”

Haberlerini paylaşmadığımız için mi çerçöpüz biz..?

Arkamızda bir sermaye olmadığından olmasını da asla ve kata istemediğimizden,

Sermayenin kalemi, parayla çalışan robot kalem olmadığımızdan, olamadığımızdan, olmak da istemediğimizden,

Belediyelerin yol yapımı, çöp toplama ve sair ihalelerine girmek  için internet sitesi açmadığımızdan,

Kaçak katımıza, kaçak bloğumuza göz yumulsun, ruhsat verilsin, yeşil alana imar uydurulsun, kentsel dönüşüm işimiz tıkırında yürüsün, haber sitemiz de göz dağı olarak şuracıkta dursun demediğimizden,

Sıvacıyı, tuğlacıyı, betoncuyu, bekçiyi basın kadrosuna gösterecek gücümüz olmadığından mı merdiven altıyız, çerçöpüz..?

Şimdi mesela şantajcısı, rüşvetçisi bu şartları sağladığında gazeteci olacak tanınacak, ben tanınamayacağım öyle mi?

Benim 10 yıldır bursasoylem.com sitesini ayakta tutmak için;  

Çabam,

Emeğim,

Alın terim,

Yazdığım yazılarım,

Özel haberlerim,

Grafikerin başına oturup ilan tasarlatmalarım,

Redaksiyon yapmalarım,

Haber peşinde koşmalarım,

Bunları bilabedel halkın haber alma özgürlüğü için yapmalarım,

20 yıllık basın geçmişim yok sayılacak,

Geçimini gazetecilikten sağlamayan,

İnşaatçı,

Sıvacı,

Bilmem neci şimdi gazeteci olarak tanınacak öyle mi?

Bunun denetimini yapabilecek misiniz? Nasıl yapacaksınız?

Anladık;

Sadece gazeteci olduğumuz için,

Paramız olmadığı için çerçöpüz, merdiven altıyız..!

Mesleğimizden vazgeçirilmeyi, ekarte edilmeyi, yok edilmeyi KABUL ETMİYORUZ,

BU YÖNETMELİĞİN ŞARTLARINI KABUL ETMİYORUZ..!

Ben ve benim gibilerin 8 personel çalıştırması mümkün değil..!

Günlük 20 bin tekil tıklama için cinsel içerikli haber yapmamız gerekir, bu da mümkün değil..!

8 personelin, maaşı, yolu, yemeği, vergisi, harcı ve sair giderlerini karşılamamız, buna 2 yıl dayanmamız mümkün değil..!

Ve fakat bilin ki gündüz limon satar, akşam yine sitemizden, sosyal medyadan gazeteciliğimizi yapar, bu şehrin sermaye medyalarını ona katlar, Bursa’yı ranta ve rantçılara teslim etmeyiz..!

Basın İlan Kurumu, dezenformasyon yasasının devreye girmesinin ardından ortaya atılan 5 farklı iddiayı karşılaştırmalı olarak yanıtladı.