Şiddet: Bir bireyin fiziksel, ruhsal veya ekonomik yönden zarar görmesine ya da acı çekmesine yol açan kaba kuvvet veya baskı uygulanmasıdır.

Şiddetin Türleri

• Fiziksel şiddet: Vurmak, itmek, yaralamak veya bedensel bütünlüğe zarar veren her türlü kaba güç kullanımı.
• Psikolojik/Sözel şiddet: Aşağılamak, hakaret etmek, tehdit etmek, bağırmak ve kişinin özgürlüğünü kısıtlamak.
• Cinsel şiddet: İstenmeyen cinsel davranışlara zorlama veya cinsel istismar.
• Ekonomik şiddet: Bir kişinin maddi kaynaklarını veya çalışmasını engellemek, parayla kontrol kurmak.

Şiddetin Özellikleri

• Kasıtlı bir tutum veya davranış biçimidir.
• Sadece fiziksel yaralanma değil, ruhsal çöküntü de yaratır.
• Haklı bir sebebi veya özrü olamaz.

Şiddet yalnızca tabanca, top, tüfek, bıçak ya da kaba kuvvet değildir.

Günümüzde Şiddetin Boyutlar:

Açlık, yoksulluk, aşağılamak, dışlamak, ayrımcılığı körüklemek, gençleri işsizliğe mahkûm etmek, umutsuzluk, hele hele umutsuzluğu normalleştirmek, belki de çocuklara ve gençlere uyguladığımız en büyük şiddettir.

Adaleti, yargıyı, siyasetin emrine vermek, ceza yöntemi olarak kullanmak; hak ve hukukta çifte standart, şiddettir.

Emekçinin, hak arayanın sesini duymamak şiddettir.

Gelir dağılımı arasındaki uçurumun giderek büyümesine aldırmamak, zengin ile yoksul arasındaki eşitsizliğin büyümesine göz yummak, ekonomik şiddeti benimsemek demektir.

Günümüzde şiddet yalnızca fiziksel bir eylem olmaktan çıkıp psikolojik, dijital ve toplumsal boyutlarıyla bireylerin ve Farklı Boyutlarıyla Şiddet toplumun ruh sağlığını, güven duygusunu ve geleceğe dair umutlarını derinden sarsmaktadır.

Pekala ne yapmalı;

 Üreterek  normalleşmek.

 Şiddet ekmekten vaz geçip, dayanışmayı öne almak.

 Nefretin karşısına sevgiyi; haksızlığın yerine adaleti koyabiliriz.

 İtaatin karşısına sorgulamayı,

  Korkunun karşısına cesareti,

  Cehaletin karşısına bilimi,

  Ayrımcılığın karşısına eşitliği,

 Umutsuzluğun karşısına umudu koyarak başlayabiliriz.

Unutmayalım!

Çocuklara borcumuz var:

Onlara yalnızca nasıl bir dünya bıraktığımızı değil, nasıl bir dünyanın mümkün olduğunu da göstermek. Artık başka bir şey ekmenin zamanıdır.

Bu toplumun yetişkinleri biziz. Susarak, alışarak, görmezden gelerek “Bana dokunmayan yılan” diyerek, kimi zaman korkarak, kimi zaman yorularak bu düzenin sürmesine hepimiz bir biçimde tanıklık etmeye devam ederiz.

Bu gün çarşı pazara çıktım. Alış veriş yaptım.

Gezerken esnafa sordum.

İşleriniz nasıl?

Gününüz çok güzel geçiyor mu?

Merak ettim. Araştırım.

Bu sorunların çözümüne katkıda bulunacak; Wise&Rise adı altında bir platform var.

Burada memleketin önde gelen uzmanlarının çeşitli konularda videoları var.

Alanında uzman isimlerden dijital eğitimler almanızı sağlayan bir yaşam boyu öğrenme ve e-öğrenme platformudur.

İlgiyle izleniyor. Bazen ben de izliyorum.

Kelime Anlamı

Wise: Bilge, akıllı veya bilgili demek.

Rise: Yükselmek, artmak veya ayağa kalkmak demek.

Platformda pek konu var.

Sonuçlar çarpıcı.

Örneğin, izlenmenin yüzde 70’i kişisel gelişim, psikoloji, ilişkiler, sağlık, ebeveynlik ve çocuk gelişimi konularına odaklanıyor.

Her iki izlenme dakikasından biri iç dünya veya sağlık için ayrılıyor.

Psikoloji, ilişkiler, anlam ve kişisel gelişim içerikleri toplam sürenin yaklaşık %29’unu oluşturuyor.

Son günler de; hepimizin üzerinde büyük bir baskı var.

Daha başarılı olalım, daha zengin olalım, daha güzel olalım.

Ancak bu baskıdan kaçış yolu aradığımız da yine bu araştırmanın sonuçlarından biri. İnsanlar daha başarılı olmaktan önce daha iyi hissetmenin yollarını arıyor.

Biliyorsunuz toplumsal bir çöküş içindeyiz.

Sokakta çoğu birey; asık suratlı ve düşünceli.

Artık birbirimizi neredeyse sevmiyor, savrulduğumuz kutuplarda var olmaya çalışıyoruz.

Ama belli ki bundan mutlu değiliz.

Yine araştırmanın sonucu, insanların yalnızca ilişkilerini düzeltmek değil, kendilerini ve karşılarındakini anlamak istediğini ortaya koyuyor.

Ve tabii ki sağlık merakı.

Eskiden sadece diyet paketlerine bakarken, anlaşılıyor ki yalnızca kilo yönetimi değil; duygusal yeme, hormon odaklı yaşam, bağırsak sağlığı, kadın sağlığı ve kişisel bakım öne çıkıyor.

İletişim, kariyer, liderlik, teknoloji ve finans başlıklarından oluşan geniş mesleki gelişim kümesi toplam izlenmenin yaklaşık yüzde 15’ini oluşturuyor.

Bu kümedeki izlenme süresinin yaklaşık yüzde 49’u diksiyon, retorik, iletişim, İngilizce ve geri bildirim gibi kendini ifade etme becerilerinde toplanıyor.

Yani yeni kariyer ihtiyacı yalnızca yeni bilgi edinmek değil, sahip olunan bilgiyi doğru anlatabilmek.

Popüler kültür bizi esir aldı diye düşünürken, insanların kendini geliştirmek için ayırdığı zaman ve verdiği emek ziyadesiyle beni mutlu etti.

Okullar açıldı. Bir hafta geçti.

Sorunlar, sorumlular ve yeni uygulamalar arttı.

Gerçekte; okulların açılmasından çoğu veli memnun. Çocuklar yeniden düzene girecek, bütün günü telefon, tablet ya da bilgisayar başında geçirmeyecek. Çalışan veliler için çocukların okulda olması önemli.

Ancak bu memnuniyetin yanında ciddi bir endişe de var. Kırtasiye, kıyafet, kitap, yemek ve servis ücretleri ailelerin bütçesini zorluyor.

Daha okulun ilk günü gelmeden masrafların nasıl karşılanacağını düşünmeye başlayan veliler, yeni eğitim yılına çocuklarından daha stresli girdiler….

Kayıt, kıyafet, kırtasiye, kitap, yemek, servis derken bir çocuğun eğitim masrafı birçok ailenin yıllık bütçesini altüst ediyor.

Yeni kurallar:

Veliler okul yönetimi ve öğretmenlerle yalnızca randevu sistemi üzerinden görüşebilecek.

Okullara randevusuz girilemeyecek.

Öğrencilerin sınıfta cep telefonu bulundurmaması uygulaması devam edecek. Öğretmenlerin de ders sırasında telefon kullanmaması isteniyor.

Ödevlerin ve duyuruların WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları yerine Bakanlığın belirlediği dijital platformlar üzerinden yapılması öngörülüyor.

Okul yönetimleri gerekli gördüğünde güvenlik amacıyla okulda, öğrenci dolaplarında, sıralarda ve diğer alanlarda arama yapabilecek.

Öğretmenler yeniden önlük giyecek. Öğretmenler için resmi görev kıyafeti olarak beyaz önlük tercih edilmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yayımlanan Öğretmen Önlüğü Standartları Kılavuzu ile model, kumaş ve ölçü standartları belirlenmiştir.

Devlet okullarında kayıt parası veya başka bir ad altında zorunlu ücret alınamayacağı da bir kez daha hatırlatıldı.

Ama, kâğıt üzerinde alınamıyor. Uygulamada velilerin karşısına boya, temizlik, fotokopi, güvenlik ve bağış gibi farklı adlarla nelerin çıkacağını zaman gösterecek.

Okul kıyafetlerinde de yeni dönem başladı. Okul yönetiminin belirlediği kıyafet dört yıl boyunca değiştirilemeyecek. Veliler belirli bir mağazaya veya markaya yönlendirilemeyecek. Kıyafetlerde pahalı ve özel tasarımlar kullanılmayacak.

Bence güzel kurallar ve  kararlar…

Yeni bir bakan değişikliği ve yeni uygulamalar olmasın!

Sorunlar:

Eğitimde başarı yalnızca müfredat değiştirerek sağlanamaz.

Sınıflar kalabalıksa, öğretmen açığı varsa, okulların fiziki koşulları yetersizse, çocuk okula aç geliyorsa dünyanın en güzel müfredatını hazırlasanız ne olur?

Her birkaç yılda bir programın, kitabın ve ölçme sisteminin değiştirilmesi öğretmeni de öğrenciyi de fazlasıyla yoruyor. Bir de işin ekonomik tarafı var.

Devlet okullarında ders kitapları ücretsiz dağıtılıyor. Fakat yardımcı kaynaklar, soru bankaları, deneme sınavları, yabancı dil kitapları aldırılması yasak olsa da isteniyor ve bunlar velinin cebinden çıkıyor.

Zil çaldı ama  ‘okullarda bir ileri bir geri’ çalışması devam ediyor…

Bazı insanların her işi zamanında yapmasına hayranım.

Faturalarını son günü beklemeden yatırırlar, seyahatten günler önce bavullarını hazırlarlar, yapılacaklar listesini çıkarıp tek tek üzerini çizerler.

Bazıları da son ana bırakırlar. Yapılması gerekenleri türlü bahanelerle ertelerler…

Çoğumuz buna tembellik ya da vurdumduymazlık diyebilir.

Oysa psikolojide bunun bir adı var. Erteleme, yani “procrastination”.

Erteleme problemi (prokrastinasyon), yapılması gereken önemli bir işi veya sorumluluğu geçerli bir neden olmaksızın ve yerine daha az önemli veya keyifli aktiviteler koyma davranışıdır.

Erteleme hastalığı (klinik adıyla prokrastinasyon), kişinin yapması gereken önemli işleri zamanı, enerjisi ve imkanı olmasına rağmen sürekli ve mantıksız bir şekilde geciktirmesi durumudur. Bu durum sadece tembellik değildir; duygusal ve zihinsel bir düzenleme problemidir.

Düzenleme Zorluğu: Erteleme tembellik değil, stres, kaygı veya sıkıntı gibi olumsuz duygularla başarıyla baş edememe durumudur.

Başarısızlık Korkusu: İşin “mükemmel” olamayacağı veya başarısız olunacağı endişesi.

Motivasyon Eksikliği: Görevin gözde büyütülmesi ve yapılacak işe karşı ilgi duyulmaması.

Kötü Zaman Yönetimi: Öncelikleri belirleyememe ve plan yapamama…

★★★

Çok önemli bir kesim; ertelemeyi bilinçli olarak yaparlar…

Günümüz örneği; Seçimlerin ertelenmesi…

Düşünülen şu: 2027’ de…

İlkbahar; umudun yeniden yeşerdiği, haziran ayında ek asgari ücretin, taban ve tavan fiyatların yeniden belirlendiği, okullar kapandığı için öğrencilerin derdinin ortadan kalktığı, gıdanın arttığı, enflasyonun düştüğü bir dönemdir.

Şaka bir yana, erteleme davranışı aslında bir hastalık değilmiş.

Ancak sürekli hale geldiğinde insanın işini, okulunu ve günlük hayatını ciddi biçimde etkileyebiliyor.

Doğruyum çalışkanım dedik; yolsuzluk ve açlık oldu.

Küçükleri sevelim ve koruyalım dedik; tacizler oldu.

Vatanı ve milleti çok sevelim dedik; köprüler, yollar hatta fabrikalar satıldı. (alıntı)

ASAL Araştırma şirketine göre 2026 Ağustos’un ilk yarısında 26 ilde yaptığı kamuoyu yoklaması:

“Ülkenin en önemli sorunu” Yüzde 61.5’la Ekonomi-Hayat pahalılığı olmuş.

Daha Neler Olmuş!

►13 seçim kaybeden, şu anda boş koltuklara konuşan kişi; ilk seçimde kazanacak adamın yerine getirilmiş.

► Ülkeye ucuz et getirmekle görevli kişi Macaristan'da şirket kurup devlete et satmış. 

► Bebekleri emanet ettiğimiz doktor para için bebekleri ölüme sevk etmiş.

► Sınavları güvenli ve adil yapmakla görevli olan kişi; soruları adamlarına sızdırmış. 

►Çocuklar iyi eğitim alsın diye emanet edilen vakıf, çocuklara tecavüz etmiş. 

► Liyakati ve adaleti öğretecek üniversitenin rektörü sülalesini üniversite de işe almış. 

► Halka israfın günah olduğunu anlatan din adamı, “Bana Audiyi çok gördüler” diye sitem etmiş.

► Maçların kurallara uygun oynanmasını sağlayacak adamlar bahis oynamış. 

► Tarım ve hayvancılığı artırması gereken kurum, ülkesinde ekilmeyen yüzlerce arazi

dururken Sudan’dan, Venezuela’ dan tarım arazileri kiralamış. 

► Ülkedeki tüm çocukların eşit eğitim almasından sorumlu kişi çocuk işçiliği marifet diye sunmuş “ bu cennet ülkede…

Maalesef; üç tarafını çeviren denizleri, dört mevsimin yaşandığı iklimi, verimli toprakları ve binlerce yıllık medeniyet birikimiyle dünyada “cennet” olarak anılan nadir coğrafyalardan biri bu ülkede; İpin ucu kaçmış.

Sonbahar geldi, yeni sezon başladı.

Siz de benim gibi vıcık vıcık aşklardan bıktınız mı?

Ben gerçekten bıktım.

Televizyonda başlayan Türk dizileri beni aşktan soğuttu.

Aşk görünce kanal değiştirecek hale geldim.

Çünkü dizilerde anlatılan aşklar öyle abartılı, öyle yapay, öyle gerçek hayattan uzak ki bunları seyredip beyinleri yıkanan gençlerimizi gerçek hayatta büyük bir hayal kırıklığı bekliyor.

Ekranda aşk diye sunulan şey çoğu zaman bir masal.

Üstelik bu masalın kahramanları da neredeyse hep aynı.

Bir tarafta zengin, yakışıklı, güçlü, başarılı ve karizmatik bir adam…

Diğer tarafta fakir ama saf, sakar, şaşkın ve nedense hayatta hiçbir ciddi derdi olmayan genç bir kız…

Hepsi de kurgu..

Beni en çok düşündüren; bu kızlar öyle temiz ve saflar ki sürekli kendi kendilerine konuşuyor, her şeye şaşırıyor, her yere çarpıyor, yanlış anlıyor, yanlış yapıyorlar.

Aslında burada verilen mesaj çok açık. Kadında zekâ kötülüğü getirir. Akıllı ve eğitimli kadınlardan uzak duracaksın!

Ama şu bir gerçeği unutanalar çok…

Bakın Filenin sultanlarına; Avrupa şampiyonu oldu.

Akıllı, zeki ve çevik davranışlarıyla örnek değil mi?..

Onları Tebrik ediyorum.

Diğer taraftan;

Ülkemizin en üstteki yüzde 20’lik bölümü (17 milyon 200 bin kişi) bugün zengin Avrupa ülkelerinin vatandaşları gibi hiçbir maddi sıkıntısı olmadan rahat yaşıyor.

Ya geri kalan yüzde 80’lik bölüm (68 milyon 800 bin kişi) ne halde?

Bunların yüzde 20 kadarı kendi yağıyla kavruluyor, namerde muhtaç olmadan geçinip gidiyor Yüzde 60’lık bölüme giren yaklaşık 51 milyon 200 bin kişi ya 121 bin lirayı aşan yoksulluk sınırında, ya da 37 bin liraya ulaşan açlık sınırında yaşam mücadelesi veriyor.

“Ay sonu nasıl gelecek?”           

“Elektrik, doğalgaz, su faturaları nasıl ödenecek?” 

“Borçlar ödendikten sonra eve nasıl ekmek götürülecek?”

İnsanlarımızın çoğu bu düşünceler içinde bunalırken;

 “Vatandaşa bir dokun, bin ah işit!”

Geçim sıkıntısı ve maddi zorluklar karşısında sadece sevginin veya duygunun tek başına yetmeyeceğini, hayatı sürdürmek için paraya ve maddi imkânlara ihtiyaç olduğunu kesin.

Sizce bu durumda; ‘Böyle Aşklar, Karın Doyurur mu?’

Çoğumuz bir toplumda konuşurken; eskiden böyleydi, şöyleydi diye söze başlarız. Hep eskileri eksik veya fazla ballandıra ballandıra anlatırız…

Ama unuttuğumuz o kadar şeyler var ki,

Günümüzde yaşanan ekonomik sorunlar, yoksulluk, işçinin emeklinin çiftçinin durumu…

Bazen; çay kahve, sohbet derken bir ara etrafınıza bakın!

Ne görüyorsunuz?

Herkes kendi cep telefonuna gömülmüş. Hepimiz bir aradayız ama hepimiz ayrı diyarlardayız.

Nedir bu cep telefonunda kaybolma hâli?

Hani ergenlere kızıyoruz ya, “Bırakın şu telefonları artık” diye. Kimse kendini görmüyor. Zannedersiniz herkes telefonundan çok önemli bir iş hallediyor.

Kimi “Kelime, su doku” oynuyor. Kimi Instagram ve Facebook hesaplarından başkaları ne yapıyor diye bakıyor. Kimi önüne düşen videoları izliyor.

Maalesef; bir yere gidiyoruz, daha oturmadan telefonlar çıkıyor. Önce masa çekiliyor. Yemek geliyor, kimse dokunmasın. Fotoğrafı çekilecek. Deniz hava güzel, hemen fotoğraf. Gün batıyor, hemen video.

Sanki yaşadığımız şey, başkaları görmedikçe yaşanmamış sayılıyor.

Bir masada beş kişi oturup beşinin de telefonuna baktığı bir görüntü bize normal geliyor.

Karşımızdaki insan konuşurken ekrana göz atmayı, gelen mesaja cevap vermeyi, sosyal medyada gezinmeyi kabalık olarak bile görmüyoruz.

Bu da adabımuaşeretin bir parçası arkadaşlar!

Arapça kökenli Adabı muaşeret, bir toplum içinde insanların birbirleriyle uyum içinde yaşamalarını, nazik ve saygılı davranmalarını sağlayan görgü ve nezaket kuralları bütünüdür.

Temel Özellikler

Toplumsal Düzen: İnsanların bir arada huzurlu ve güvenli bir şekilde yaşamasına yardımcı olur.

Kültürel Yapı: Toplumun inançlarından, geleneklerinden, örf ve adetlerinden beslenerek zamanla oluşur. Bu nedenle toplumdan topluma farklılık gösterebilir.

Ölçülülük ve Nezaket: Kişinin nerede, nasıl davranması gerektiğini bilmesini ve tavırlarında ölçülü olmasını sağlar.

Başlıca Örnekler

• İletişim:

Konuşurken karşıdaki kişiyi dinlemek, kibar bir dil kullanmak ve kırıcı sözlerden kaçınmak.

• Kamusal Alan:

Toplu taşıma araçlarında yaşlılara veya hamilelere yer vermek, çevreyi kirletmemek ve gürültü yapmamak.

• Yemek ve Meclis Adabı:

Sofrada diğer insanları rahatsız etmeyecek şekilde davranmak, bulunduğu meclisin kural ve sorumluluklarına uymak.

Neyse biz; çok ballandıra ballandıra anlatmaya devam edelim!

Birbirlerine karşı sevgi ve anlayış gösteren, aralarında sosyal ve duygusal bir bağ bulunan kimselerden her biri dediğimiz ‘arkadaşlık’, çokça şarkı sözlerinde rastlarız.

Bir kıvılcım düşer önce, büyür yavaş yavaş

Bir bakarsın volkan olmuş, yanmışsın arkadaş

Dolduramaz boşluğunu ne ana ne kardaş

Bu en güzel, bu en sıcak duygudur arkadaş…

İyi bir arkadaşlık için tabii ki önce sır tutmak çok önemli. Ama maalesef çoğu zaman durum büyüklerin de dediği gibi “Söyleme sırrını dostuna, o da söyler dostuna” oluyor.

Ama yine de insan, yanında bir şeyleri paylaşabileceği birini arıyor. Bazen içini dökmek, rahatlamak için, bazen de düşüncelerini, yaşadıklarına ve kendine ayna tutmak için…

Ancak arkadaşlıklarda bir süre sonra sınırlar birbirine karışabiliyor.

Karşınızdaki, anlattıklarınız üzerinden sizi yargılamaya, hatta size hesap sormaya başlayabiliyor.

Elbette arkadaşlık, bir yanlış yapıldığında yanındakini uyarmaktır.

Gerçek bir dost gerektiğinde hoşunuza gitmeyecek şeyleri de söyleyebilmelidir.

Ama uyarmak başka, yönetmek başka.

İpin ucu kaçtığında, kişi karşındakini yönetmeye, ona kendi doğrularını kabul ettirmeye zorlayınca dostluklar tatsızlaşıyor.

Hele yumuşak başlı bir insansanız, karşınızdakiler bir süre sonra her istediklerini size yaptırabileceklerini zannetmeye başlıyor.

Kendi doğrularını size yaşatma çabasına giriyorlar. Oysa “doğru” ve “yanlış” kavramları her zaman o kadar kesin değil. Kime göre doğru, neye göre yanlış?

Neden başkasının doğrularıyla ya da yanlışlarıyla yaşayasınız? Yanlış bile olsa sizin yanlışınız olsun.

Çünkü hayat sizin ve sonuçlarına katlanacak olan da sizsiniz.

Huzur Veren Arkadaşlığın Belirtileri:

Güven ve Rahatlık: Yanındayken kendinizi kasmaz, olduğunuz gibi davranırsınız.

Eleştiriden Uzak Ortam: Sürekli yargılanmadığınızı bilirsiniz.

Destekleyici Enerji: Mutluluğunuzu ve üzüntünüzü samimiyetle paylaşır.

Huzursuzluk Yaratan Durumlar:

Yoran İletişim: Yanından ayrıldığınızda ruhsal olarak tükenmiş hissediyorsanız.

Rekabet ve Kıskançlık: Başarılarınız veya mutluluğunuz memnuniyet değil, gerginlik yaratıyorsa…

Arkadaşınızın size huzur verip vermediğini anlamak için onunla vakit geçirdikten sonra nasıl hissettiğinize bakabilirsiniz.

Sizin bahsettiğiniz özel bir durum veya kafanızı karıştıran bir arkadaşınız var mı?

Yaşadığımız ortamda arkadaşım; bayan –  erkek arkadaşım, eşim, ailem…

Yanımdaki kim olursa olsun önce bana huzur vermeli.

Okullar da zil çalması çok yakın, çoğu ailede eğitim öğretim telaşı başladı.

Hangi okul ve masrafları…

Eğitimin içinden gelen, geçmiş yıllarda verilen eğitim öğretimi biraz daha bilen bireylerden birisi olarak;

40 – 50 Yaş üstü olanlar da iyi bilir.

Ülkemizin en verimli topraklarının, en yaşanabilir bölgelerinde,  çocukların neşesi ve cıvıl cıvıl enerjisiyle hayat bulan en samimi eğitim yuvaları olan BİR İKİ öğretmenli KÖY okulları vardı.

Önce okullar kapandı. Taşımalı sisteme geçildi.

Sonra öğretmenler gitti.

Ardından gençler koptu.

Tarımsal üretim zayıfladı.

Köyler yaşlandı.

Ve sonunda köylü, kendi toprağında karar veremez hale geldi.

Şimdi; 2002 yılına göre köyde yaşayan öğrenci sayısı 19 bin 708 azaldı. Aynı dönemde eğitim yaşamına köyünde devam eden öğrenci sayısında yaşanan düşüş ise kayıtlara 2 milyon 666 bin 321 olarak geçti.

Eğitim Uzmanlarına göre; “İktidarın politikaları sonucu köyler boşaldı. Sonucunda köy okulları kapandı. Köy okulları, çocuklarımızın doğal ortamda, yaparak yaşayarak eğitim gördükleri kurumlardı. İlkokulu köyde okuyan yoksul çocuklar içerisinden ülkemizi yöneten çok başarılı insanlar çıktı. Öğretmenlerin köylerden uzaklaşmasıyla tarikat ve cemaatler boşluğu doldurdu. Bunun yanı sıra köyde öğretmen bulamayan insanlar şehirlere göç etti. Üretim azaldı. Hayvancılık sekteye uğradı” diye açıklama yapmakta…

Bir köyde çocuk sesi kesildiğinde, yalnızca teneffüs zili susmaz.

Tarımın geleceği de sessizleşir.

Çünkü köy okulu olan yerde:

Aile köyde kalır,

Üretim devam eder,

Çocuk toprağı tanır,

Kültür aktarılır,

Köy yaşamı canlı kalır.

Ama okul kapanınca köy, sadece “ikamet edilen yer” olmaktan çıkar; yavaş yavaş terk edilen bir alana dönüşür.

Bugün kırsalda üretimin azalmasından, genç nüfusun köyde kalmamasından, çiftçinin yalnızlaşmasından şikâyet ediyorsak; meseleyi sadece ekonomik krizle açıklayamayız.

Bu aynı zamanda yıllardır süren merkeziyetçi politikaların, kırsalı ikinci plana atan anlayışın ve köy yaşamını değersiz gören bakış açısının sonucudur.

Köylü artık şunu sormalıdır!

Bir ülkede köy okulları kapanırken, tarım nasıl ayakta kalacak?

Çocuk toprağından koparıldığında üretim kültürü nasıl sürdürülecek?

Kırsal boşalırken gıda güvenliği nasıl korunacak?

Köy okulu; asfalt kadar, baraj kadar, fabrika kadar stratejik bir meseledir.

Çünkü toprağı koruyacak olan da, üretimi sürdürecek olan da, köyde yaşamayı seçecek yeni nesillerdir. alıntı

17 bin köyde şimdi öğretmen yoksa, atanmayan yüz binlerce öğretmen varken  Aileler ne yapsın?

Günümüz de yaşananlara bakıldığında ne görüyorsunuz?

Kimine göre bu siyasetçiler ne yapacak?”

Arkadaş ortamında; transferlerle  “Siyaset turşusunu kuracaklar” cevabını verenler çoğunlukta…

Pekala; okuyan, araştıran ve ne yaşandığını bilen var mı?

Araştırmalar göre; 1984’te 13 yaşındaki çocukların yüzde 35’i her gün kitap okuyordu. 2023’te bu oran yüzde 14’e indi. “Hiç okumuyorum” diyenlerin oranı yüzde 8’den yüzde 31’e çıktı. 2024’te lise son sınıf öğrencilerinin yüzde 32’si temel okuma seviyesinin bile altında kaldı.

Şimdi buna yapay zekâ da eklendi.

Gençler; daha az okumuyor; yazma işini de makineye bırakıyor.

Cümle kuruyor, siliyor, geri dönüyor, çelişkiyi görüyor, kanıt arıyor, kelime seçiyoruz.

Maalesef; Yazarken kendi düşüncemizle kavga ediyoruz. Zahmeti ortadan kaldırıyoruz.

Ama belki de zahmetle birlikte zihinsel egzersizi de bitiriyoruz. Araştıran, soran BEYNİ’ nin çalışmasını engelliyoruz.

Sosyal medyada bunun izlerini görüyorum. Okuyan,  Araştıran ve Tarihsel gerçeklere değinen kişiler; bir satır yazıyorsunuz: “Vatan haini.”Başka bir konuda farklı düşünüyorsunuz: “Düşman.” Ya bizdensin ya onlardan. Arada gri alan yok.

Mısır, 7.000 ila 8.000 yıllık bir kökene dayan ve ayak duran devletlerden biri;

Mısır Kralı I. Ptolemaios: Dünyanın dört bir yanından bilim insanları, hekimler, filozoflar getiriliyor; devlet onlardan tek bir şey istiyordu…

Düşünmelerini…

Kütüphanenin girişine şu cümleyi yazmışlardı: “Bilim sizi tanrıların gazabından kurtarır.”

Yazmışlar ve  bugünün tarikat, cemaat, hurafe, zır cahillik ikliminden 2 bin 300 yıl önce söylenmiş bir cümle…

Hatta; Limana gelen gemilerde kitap varsa topluyor, kopyasını sahibine veriyor, aslını kütüphanede tutuyorlardı. Çünkü bilgi güçtü.

Şimdi aradan iki bin yıl geçti. Homeros, Shakespeare, Tolstoy, Darwin, İbni Sina, Dostoyevski… İnsanlığın yazılı mirası cebimizde. Kitapları kurtardık. Fakat okuru kaybediyoruz.

Amerika’da 236 bin kişinin 20 yıllık verileri incelendi. 2004’te her gün keyif için kitap, gazete ve dergi okuyanların oranı yüzde 28’di. Bugün yüzde 15’e düştü.

Peki kitap okumayı bıraktığımızda yalnızca hikâyeleri mi kaybediyoruz? Hayır.

Okuduğumuz tür değiştikçe beynimize yaptırdığımız iş de değişiyor. Her farklı roman türü beyinde farklı bölgeye egzersiz yaptırıyor.

Aşk romanı Aşk üzerine..

Edebiyat; bize insanın aynı anda iyiyi kötüyü, hem haklı hem haksız olabileceğini gösteriyor.

Polisiyede; yeni ipucuyla karşılaştırıyor, ihtimalleri eliyor, teori kuruyor ve  problem çözme oyunu koyuyor. Alzheimer ve demans riskini azaltmada bire bir.

Bilimkurgu; hayatta daha çok risk alan daha atılgan bireyler oluyor.

Tarih kitabı ise “Neden?” diye soruyor. Tarih, neden-sonuç kurmayı, kaynak sorgulamayı, her anlatılana hemen inanmamayı öğretiyor.

İşin en önemli kısmı ise çocuklukta başlıyor.

Bugün dünyanın bütün kitapları cebimizde.

Ama onları okuyan ve beynini geliştiren azaldı.