Türkiye’nin ilk yerli aracı Togg’un Şubat ayında ön satışa sunulacağı açıklamasının ardından, ön satışın nasıl gerçekleşeceğine yönelik bir açıklama yapıldı. Togg’un resmi Twitter hesabından yapılan paylaşımda, “NFT açık artırması, YeniLig yarışması, çekiliş. 2023 yılında teslim edilecek Togg akıllı cihazlarına ön sipariş hakkı, 3 farklı yöntem ile kullanıcılarımızla buluşacak. Yakında, sırasıyla Togg Trumore’da!” ifadelerine yer verildi.

Yeni çıkarılan sosyal medyada yasası için hazırladığı Dezenformasyona Bülteni’nde Whatsapp’la ilgili iddialara da yanıt veren Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, “Whatsapp uygulamasında 3 onay işareti söz konusu değildir, böyle bir uygulama yoktur” açıklamasında bulundu.

Sosyal medyadaki yanıltıcı bilgi akışını önlemeyi hedefleyen “Dezenformasyon Yasası” geçtiğimiz günlerde Meclis’te onaylanarak resmen yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı da dezenformasyon yasasına ilişkin örnekleri anlatmak amacıyla “Dezenformasyon Bülteni” hazırladı.

Whatsapp İddiasına da Yanıt Verildi

İletişim Başkanlığı’nın bülteninde geçtiğimiz günlerde sosyal medyada ortaya atılan, “Whatsapp’ta 3 mavi tik olduğunda devlet mesajı okuyor” iddiasına da yanıt verildi. İletişim Başkanlığı, WhatsApp uygulamasında böyle bir uygulamanın olmadığını ifade etti.

“Onay İşaretleri, Whatsapp’ta Belirtildiği Gibi”

İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamanın tamamında şunlar yer aldı: “Whatsapp okundu bilgisi” ile ilgili, bazı sosyal medya hesaplarından paylaşılan iddialar, doğru değildir. Whatsapp’ın “okundu bilgisi” onay işaretleri, Whatsapp Yardım Merkezi’nde belirtildiği gibidir. Whatsapp uygulamasında 3 onay işareti söz konusu değildir, böyle bir uygulama yoktur.”

Kaynak: sondakika.com

WhatsApp, 24 Ekim’den sonra iOS 10 ve iOS 11 işletim sistemine sahip cihazlar için desteğini kesecek.

Dünyanın en popüler anlık mesajlaşma uygulaması WhatsApp, yavaş yavaş eski telefonlara olan desteğini sonlandırıyor.

Meta’ya bağlı olan platform, 24 Ekim’den itibaren iOS 10 ve iOS 11 işletim sistemi yüklü iPhone’lara artık destek vermeyecek.

Bu işletim sistemini kullanan iPhone sahiplerinin, iOS 12 güncellemesini yüklemeleri gerekecek.

WhatsApp desteği bazı iPhone’lar için sona eriyor

Ancak iPhone 5s, iPhone 6 veya iPhone 6s’ten önceki modeller gibi iOS 11’den sonra güncelleme almayan telefonlar (iPhone 5C), WhatsApp desteğinden mahrum kalacak.

WhatsApp, iPhone kullanıcılarının uygulamayı kullanmaya devam etmeleri için iOS 12 veya daha yenisini çalıştırmaları gerektiğini söylüyor. Örneğin iPhone 5s, iPhone 6 ve iPhone 6s modelleri iOS 12’ye yükseltilebiliyor.

Android kullanıcıları da uygulamayı kullanabilmek için 4.1 sürümüne veya daha yenisine ihtiyaç duyuyor.

Eski sürüm yüklü olan kullanıcılar, WhatsApp uygulamasını açtıkları zaman hata iletisi karşılaşacak.

WhatsApp uyarı bildirimi gönderiyor

Bu kapsamda, 24 Ekim’de WhatsApp’ın artık çalışmayacağını hatırlatmak için kullanıcılara uyarı mesajı gönderilmeye başlandı.

Uyarı mesajında “WhatsApp, 24 Ekim 2022’den itibaren bu iOS sürümünü desteklemeyi durduracaktır. Lütfen Ayarlar >Genel bölümüne gidip Yazılım Güncellemesi’ne dokunarak telefonunuzu son iOS sürümüne güncelleyin.” ifadelerine yer veriliyor.

Kaynak: ensonhaber.com

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) öncülüğünde Türkiye’nin ihracat odaklı kalkınma hamlesine destek vermek amacıyla hayata geçirilen Küresel Fuar Acentesi (KFA), Bursalı firmaların dış ticaret hacmine güç katmaya devam ediyor.

BTSO Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, dünya pazarlarında rekabet gücü elde etmek ve dünya ihracatından daha fazla pay almak isteyen firmalar için temel koşullardan birinin uluslararası fuar organizasyonlarına katılım olduğunu söyledi. Gelişmiş ülkelerin üretimdeki başarılarını fuarlar aracılığıyla uluslararası boyuta taşıyarak zenginleştiğini vurgulayan Başkan Burkay, BTSO olarak bu anlayışla 2013 yılında hayata geçirdikleri Küresel Fuar Acentesi’nin ihracat odaklı kalkınma hedeflerinin örnek projesi haline geldiğini vurguladı.

200’E YAKIN FUAR ORGANİZASYONU, 7 BİNİ AŞKIN KATILIMCI

BTSO üyelerinin KFA öncülüğünde dünyaya açıldığını ve uluslararası ticaretten daha fazla pay almaya başladığını belirten Başkan Burkay, “BTSO olarak, Küresel Fuar Acentesi ile bugüne dek 7 binden fazla üyemizi dünyanın dört bir yanında düzenlenen en prestijli fuarlarla buluşturduk. 200’e yakın yurt dışı programına imza attığımız projemiz ile Bursalı firmalarımız uluslararası etkinlikler konusunda büyük bir deneyim kazandı.” dedi.

Başkan Burkay, Küresel Fuar Acentesi kapsamında 2021 Eylül ayından bu yana tekstil, makine ile gıda başta olmak üzere 5 yurt dışı organizasyonu düzenlendiğini de söyledi.

MİLLİ KATILIM YETKİSİ ALDI

Küresel Fuar Acentesi’nin Ticaret Bakanlığı tarafından aldığı yetki ile artık Milli Katılım Organizasyonları düzenleyebileceğini ifade eden Başkan Burkay, “Güçlü organizasyon becerisi, fuarcılık alanındaki deneyimi ve uzman personeliyle KFA, firmalarımızın yurt dışı fuarlara etkili ve güçlü organizasyonlar ile katılımlarını sağlamaktadır. Her geçen yıl hizmet çıtasını yukarıya taşıyan KFA, milli katılım organizasyonlarını da en başarılı şekilde gerçekleştirmeyi sürüdürüyor. Küresel Fuar Acentesi ile Türk firmalarını dünyanın farklı bölgelerindeki hedef pazarlarla buluşturarak, kentimizin ve ülkemizin ihracat hedeflerine ulaşabilmesine öncülük etmeye devam edeceğiz.” diye konuştu.

60’A YAKIN WEBİNAR

Covid-19 salgını süreci ve sonrasında Bursa iş dünyasının ticarette yol haritasını belirleyen BTSO, hedef ülkelerdeki mevcut durum ve işbirliği imkanlarının ele alındığı online seminerleri düzenledi. Temmuz 2020’de ilk olarak Baltık ülkeleriyle başlayan webinarlar kapsamında Almanya’dan ABD’ye, Özbekistan’dan Şili’ye, İspanya’dan Ürdün’e Güney Kore’den Tacikistan’a kadar 57 ayrı etkinlik gerçekleştirildi. Programlara katılan büyükelçi, müşavir ve ateşeler, Bursalı firmalara ülke pazarlarına ilişkin detaylı sunumlar gerçekleştirirken, yöneltilen soruları da cevapladı.

Küresel Fuar Acentesi Projesi kapsamında hazırlanan www.smartexpo.com.tr online platformu da Bursalı firmaların yurt dışındaki firmalarla çevrimiçi ikili iş görüşmesine fırsat tanıyor.

BTSO  organizasyonuyla gerçekleştirilen Yurt Dışı İş Gezisi Programı’na katılan firmalar, KOSGEB’den yakın ülkeler için 5.000, uzak ülkeler için 10.000 TL’ye, BTSO’dan da 1.000 TL’ye kadar destek alabiliyor.

Uzay araştırmalarına yönelik çalışmalarını yoğunlaştıran Türkiye, 23-26 Eylül tarihlerinde uzay hukuku alanında gerçekleştirilecek önemli bir uluslararası konferansa ev sahipliği yapacak.

Uzay faaliyetlerine dair hukuki ve idari konuların tartışılacağı Birleşmiş Milletler (BM) Uzay Hukuku ve Politikası Konferansı, 23-26 Eylül tarihlerinde Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek.

Uzaya dair araştırmalarını Türkiye Uzay Ajansının kuruluşuyla kurumsallaştıran Türkiye, bu konunun hukuki ve idari yönüne ilişkin çalışmalara da başladı.

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre Türkiye, bu kapsamda düzenlenecek önemli bir uluslararası konferansa ev sahipliği yapacak.

BM Uzay İşleri Ofisinin en önemli etkinliklerinden olan “BM Uzay Hukuku ve Politikası Konferansı”, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü, Türkiye Uzay Ajansı ve Asya-Pasifik Uzay İşbirliği Örgütü (APSCO) iş birliğinde 23-26 Eylül tarihlerinde İstanbul’da yapılacak.

Kayıt için son gün 9 Ağustos

İstanbul Teknik Üniversitesinin (İTÜ) desteğiyle düzenlenecek konferansta, uzay faaliyetlerine dair hukuki ve idari konular ele alınacak.

Yaklaşık 200 kişilik uluslararası uzman grubunun hazır bulunacağı öngörülen konferansın katılımcıları, ülkelerinin uzay alanında çalışan üst düzey idareci ve hukukçularından oluşacak.

Ülkelerindeki uzay hukukuna dair kapasite geliştirme faaliyetlerinde aktif yer alan ve politika gelişimine katkıda bulunan birçok akademisyen de konferansta yer alacak.

Konferansa katılmak isteyenler, TÜBİTAK’ın internet sayfasında belirtilen adreslerden 9 Ağustos’a kadar kayıt yaptırabilecek.

Hukuki kapasitenin gelişimi hedefleniyor

Uzay Hukuku ve Politikası Konferansı serisinin temelleri BM Uzay Hukuku ve Politikası çalıştaylarına dayanırken, 2002’den bu yana 10 farklı ülkede gerçekleştirilen çalıştaylarda uzay faaliyetlerinin hukuki ve idari boyuttaki kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Kapsamı ve katılımcı yelpazesini genişletmeyi amaçlayan bu serinin ilk konferansı, geçen yıl Rusya’da yapıldı. Türkiye, bu konferansa panelist ve izleyici olarak katıldı.

Türkiye açısından önemi

BM Uzay İşleri Ofisi, Türkiye’nin de üye olduğu BM Uzayın Barışçıl Amaçlarla Kullanımı Komitesinin (COPUOS) belirlediği stratejiler çerçevesinde, belirli konularda kapasite geliştirme ve bilgi paylaşımı amaçlı etkinlikler düzenliyor. Uzay teknolojileri ve uygulamalarının yanı sıra idari ve hukuki konularda da etkinlikler gerçekleştiriliyor.

Uzay hukuku ve politikası alanında dünya çapında önde gelen uzmanların katılacağı organizasyon, Türkiye açısından uluslararası bilinirlik ve ülkenin prestiji açısından büyük önem taşıyor.

Türkiye’nin ilgili kurumlarından bu alanda çalışan uzmanların konferansa katılımının, yurt içinde uzay alanında kurumsallaşmaya yönelik somut adımların atıldığı bir dönemde faydalı olacağı düşünülüyor.

Uzmanlar, son günlerde yaygınlaşan “FaceApp” uygulamasının kişisel verilerin gizliliği açısından güvenlik riskleri taşıyabileceği uyarısı yaptı.

Son dönemde trend haline gelen “FaceApp” uygulamasının kişisel verilerin gizliliği açısından güvenlik risklerini beraberinde getirdiği, bazı uygulama marketlerindeki sahte aplikasyonların akıllı cihaz ve bilgisayarlara yüklenmesi nedeniyle kredi kartı hırsızlığı yapılabileceği bildirildi.

Uzmanlar, Rusya merkezli bir şirket tarafından 2017’de geliştirilen FaceApp uygulamasıyla yüz tanıma sistemlerinin geliştirilebileceğini, tarama sistemi sayesinde gelecekte bile kişilerin kimliklerinin tespit edileceğini hatta fotoğrafı işlenen kişinin bulunduğu lokasyonun belirlenebileceğini kaydetti.

Bilişim Teknolojileri ve Siber Güvenlik Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Sultan Selim Yüksel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bazı teknoloji firmaların kişisel verileri elde etme ve pazarlama amacıyla zararlı faaliyetlerde bulunduğunu söyledi.

Akıllı telefonları açmak için önce parmak izi ardından da yüz tanımlanmasına başlandığını kaydeden Yüksel, bu verilerin ülkemizde Kişisel Verileri Koruma Kanunu (KVKK) ile koruma altına alındığını belirtti.

Yüksel, dünyanın gelişmiş ülkelerinde de bu kanunların geçerli olduğunu dile getirerek, “Dünyanın birçok ülkesinde bu tarz kişisel verilerin, işlenmesi ve depolanması ağır yaptırımlarla kontrol altında tutulmaya çalışılıyor. Bu veriler kötü niyetli grup ya da kişilerin eline geçtiğinde çok riskli ve bedelli sonuçları ortaya çıkabiliyor. Telefonu açmak için çok masum bir şekilde biyometrik fotoğrafımı alabilirsiniz ama bunu saklarken hacker saldırısına uğrandığında o veriler bir istihbarat örgütünün, korsanların, ticari ve siyasi faaliyet gösteren grubun eline geçebilir. Bu yüzden bir kişiye ya da topluluğa ait biyometrik, retina ya da parmak izi verileri kritik çok önem kazanıyor.” değerlendirmesinin yaptı.

“FaceApp” türü uygulamaların insanlara eğlenceli geldiğini ancak incelendiğinde uygulamada güvenlik risklerinin yüksek olduğunun altını çizen Yüksel, şöyle devam etti:

“Fotoğrafı işlemek, yaşlandırmak ve bıyık eklemek üzere uygulamanın sunucusuna gönderiyorsunuz.. Artık bu fotoğraf sizden çıkmış oluyor. Fotoğrafı çektiğinizde bulunduğunuz mekana ait lokasyon ve GPS (Küresel Yer Belirleme Sistemi) ile bilgilerinizle göndermiş oluyorsunuz. Bununla birlikte uygulamayı elektronik markette aradığında karşınıza birçok benzer uygulama çıkıyor. Birileri FaceApp ismine benzer uygulama yaptığında bazı tehlikelerle karşı karşıya kalınabiliyor. Örneğin, FETÖ mensupları, vatandaşların cihazlarına Bylock bulaştırmak amacıyla ‘namaz vakti’ gibi benzer uygulamaları kullanmışlardı. Böylece, uygulama aracılığıyla Bylock sunucularına talep ve bağlantı isteği gönderdiler. Bunun gibi söz konusu uygulamanın sahtesiyle de terör örgütlerinin programlarına yönlendirilmesi sonucu masum insanların başına çok ciddi işler gelebilir. Aynısını Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) ücretlerini ödeme konusunda oluşturulan programlarla yapıldı. Siz akıllı telefondaki kopya uygulamalarla kontör ve para yüklemeye çalıştığınızda kredi kartı bilgileri sahte programlarla çalındı. ‘FaceApp’ programının benzerlerinde bedava veya paralı olanlar var. Bazı ünlüler, programla enteresan görsellikler yakalıyorlar fakat bunlar FaceApp’taki standart özelliklerde yakalanmıyor. Kredi kartı ile ödeme yaparak ancak bu özellikleri açabiliyorsunuz. Bu işlem, sahte aplikasyonlarla yapılırsa kredi kartı bilgileri çalınabilir.”

Telefona uygulama yüklendiğinde vatandaşlardan “kamerayı açma” ve “fotoğraf çekme” izinlerinin istediğine dikkati çeken Yüksel, izin verildiğinde cihazlardaki kameraya erişimin kolay hale geldiğini bildirdi.

“Sahte uygulama ise hesap ele geçirilebilir”

Yüksel, bu yolla ortam dinlemesi yapılabileceğini ifade ederek, “Bu programda, ‘Facebook hesabını bağlama’ önerisi de yer alıyor. Bu da risk oluşturur. Çünkü sahte bir uygulama ise hesap ele geçirilebilir. Oradan da özel fotoğraflarınız kötü niyetli kişilerin eline geçebilir. Uygulama telefondaki birçok bölüme erişim izni talep ediyor. Bu nedenle ileride birçok riskle karşı karşıya kalınabilir. İlk etapta masumane ve güzel bir amaçla yaşlılık fotoğrafını herkes keyifle paylaşıyor. Bu tür şeyleri biz çabucak sahipleniyoruz.” dedi.

Akım haline gelen “FaceApp” uygulamasının iki sene önce Rus şirketi tarafından oluşturulduğunu kaydeden Yüksel, bu akımın çoğalmasının altındaki sebeplerin detaylı şekilde araştırılması gerektiğini kaydetti.

Dijital Marka Stratejisti Kalust Şalcıoğlu da akıllı telefon ve bilgisayarlar üzerinden kullanılan bazı uygulamaların kullanıcıların ücretli ve ücretsiz olmak üzere iki sınıfta değerlendirildiğini söyledi.

Şalcıoğlu, bir uygulamayı kullanmadan önce kullanıcıdan istediği, insanların çoğunun okumadan kabul ettiği kullanım şartlarının olduğunu belirtti.

Şartlarda belirtilen izinlerin “temel”, “orta kademe” ve “ileri seviye” olarak sınıflandırıldığına dikkati çeken Şalcıoğlu, “Temel seviyedeki izinlerde uygulama sadece e-posta adresimize ve arkadaş listemize ulaşabiliyor. En yaygın olan orta kademe izinlerde uygulama temel izinlere ek olarak bizim telefon rehberimize, bağlantılı olduğumuz e-posta adreslerine, fotoğraf ve videolarımıza da ulaşabilirken her ne kadar bunu kullanmasa da bizim sosyal medya hesaplarımızda paylaşım yapma yetkisine de sahip oluyor. İleri seviyede izinlerde ise temel ve orta kademe izinlere ek olarak yine bunu kullanmasa da o uygulamanın geliştiricisine profil bilgilerimizi düzenleme ve şifremizi değiştirme yetkisini de vermiş oluyoruz.” diye konuştu.

Şalcıoğlu, uygulamanın bilinçli kullanıcıları rahatsız edebilecek özelliğinin ise diğer sosyal medya mecralarından farklı olarak fotoğrafları tarama özelliğinde saklı olduğunu kaydederek, şunları söyledi:

“Instagram, Facebook ve Twitter gibi uygulamalara fotoğraf yüklediğimiz zaman fotoğraflarımız bu mecralar tarafından FaceApp’te olduğu kadar detaylı kayıt edilmiyor. Bunu FaceApp’ta bir filtre uygulandığında diğer platformdaki filtrelere göre işlemin çok daha yavaş gerçekleşiyor olmasından anlayabilirsiniz. Peki, bu detaylar neden bizi rahatsız edebilir? Uygulamaların hemen hepsi, bizden aldıkları verileri pazarlama amaçlı kullanırken yüklediğiniz fotoğrafı ileri seviyede güvenlik önlemi olarak kullanılabilecek şekilde tarıyor. Diğer sosyal medya mecralarına yüklediğiniz fotoğraf yüksek tarama çözünürlüğü olan bir kamera tarafından, siz yolda yürürken kimliğinizi 10 metreden bile tespit edemezken, FaceApp’in tarama sistemi doğru kamera ile siz sakal, saç veya makyaj değişikliği yapsanız bile seneler sonra kimliğinizi tespit edebiliyor. ‘Suç işleme ve kanunlardan kaçma olasılığım yok, beni kimlik tespitim çok da ilgilendirmiyor’ deseniz bile toplumsal olarak diğer ülkelere hiç de gerek olmayan bir veri sağlamış oluyorsunuz.”

“Psikolojik rahatsızlıklara yol açabilir”

Uzman Klinik Psikolog Dilara Boztepe de insanların sosyal medyanın en temel trendlerinden biri haline gelen söz konusu uygulamanın hızlı şekilde etkisinde kaldığını söyledi.

Hızla değişen trendlerin etkisiyle birlikte insanların farklı kişilerin kendi hakkındaki yorum ve beğenilerine oldukça önem vermeye başladıklarını ifade eden Boztepe, “Yüklenen fotoğraflar ile başkalarının onayını almak, beğeni sayısının azlığı ya da çokluğu, pek çok insanı ciddi boyutlarda olumlu veya olumsuz etkiliyor. Genellikle medyadaki göz önündeki kişiler örnek alınarak hızla yayılan bu trendler insanları bir paylaşım yarışı içine sokarak, kabul görme ihtiyacına yöneltiyor.” değerlendirmesini yaptı.

Boztepe, obsesyon (takıntı) derecesinde başka insanların fikirlerine önem veren kişilerin mutluluğu veya mutsuzluğu sosyal medyadaki paylaşımlarından aldığı yorumlar ile beğeni sayılarıyla değerlendirdiğine dikkati çekti.

Bu kişilerin mutlaka psikolojik destek alması gerektiğini dile getiren Boztepe, sözlerini, “Anne ve babalar da bu konuda bilinçlenmelidir. Aksi takdirde ileride sosyal medyanın kontrol dışı kullanımı obsesif kompulsif, narsistik ile bağımlı kişilik bozukluğu gibi psikolojik rahatsızlıklara yol açabilmektedir.” diye tamamladı.

Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Dilci, üç yıllık çalışma sonucu kişinin dijital bağımlığını ölçmek için “Dijitanalist” adlı program geliştirdi.

Dijital Bağımlılıkla Mücadele Derneği (DİBAMDER) Genel Başkanı ve Cumhuriyet Üniversitesi (CÜ) Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tuncay Dilci, CÜ Mihmandar Oteli’nde düzenlediği basın toplantısında, geliştirdiği programın online sistem üzerinden işlediğini, kişisel bilgiler girildikten sonra yaklaşık 10 dakikada 45 soruya cevap verilebildiğini ifade etti.

Çeşitli sosyal medya programlarına yönelik sorulara cevap veren kişinin, dijital bağımlı olup olmadığını öğrenebildiğini dile getiren Dilci, programın, dijital bağımlı çıkan kişilere çeşitli önerilerde bulunduğunu belirtti.

Dilci, dijital bağımlılığın yeni bir nesil ortaya koyma aşamasında olduğuna dikkati çekerek, “Yeni çağa adını vereceğimiz ‘dijitalizm’ diye tanımladığımız ve yine ‘sanalizm’ olarak da ifade edeceğimiz insan davranışları ve onların karakteristikleri üzerine etki edecek yeni bir akımla karşı karşıyayız. Bugün bu içinde bulunduğumuz dijitalizm döneminin yeni bir nesil ortaya koyma aşamasında olduğunu biliyoruz.” dedi.

“Her şeyimiz sanallaştı”

Son 7 yıldır dijital bağımlılık üzerine çeşitli çalışmalar yürüttüklerini vurgulayan Dilci, şunları kaydetti:

“Dijilist diyeceğimiz sadece ve sadece dijital nesneler üzerinden hayatı yorumlayan, hayatı yaşayan ve bunlar üzerinden zevk ve algı biçimlerini şekillendiren bir nesille karşı karşıyayız. Bu neslin sağlıklı bir sonuca ve yine gerçek temelli bir yaşam biçimine geçebilmesi için birtakım önlemleri almak durumundayız. Bizim şu an içerisinde bulunduğumuz sıkıntı, hayatımızın her anında dijital nesneler olmazsa olmazmış gibi hareket ediyor olmamızdır. Gözlerimizdeki yaşlar bile kurudu, yüzümüzdeki renk değişti. Artık algı biçimimiz farklılaştı, kısacası her şeyimiz sanallaştı.”

Bağımlılığı 10 dakikada analiz ediyor

Dilci, dijital bağımlılıkla mücadele adına üç yıldır üzerinde çalıştıkları projenin meyvelerini almaya başladıklarını aktararak, şöyle devam etti:

“Bu çalışma Türkiye’de ve dünyada bir ilk. Bunun adı dijitanalist tekniğidir. Bireyin bilinçaltının dijital bağımlılık eğilimlerini analiz etme tekniğidir. Online sistem üzerinden 10 dakika gibi kısa bir sürede bireyin kendisiyle ilgili dijital yaşam analizi raporunu alması mümkündür. Bu şekilde neden-sonuç ilişkisi içerisinde algoritmik bir sistemi sunan herhangi bir buluş söz konusu değildir. Cumhuriyet Üniversitesi ve ekibim olarak bu konuda yaptığımız üç yıllık çalışmada, dijital kavramını, her şeyden önce bir çatı olarak gördük. Birçok dijital kavramı etrafında toplayarak her şeyden önce ilişkisini, yaşam temelini ele aldık. Zira cep telefonunu bırakan bir kişi televizyonla devam ediyor, televizyonu bırakan bir kişi internetle devam ediyor.”

Geliştirdikleri programla ilgili patent başvurusunu yaptıklarını aktaran Dilci, çıkan sonuçlara ilişkin ilgili bireye özgü bir rapor sunduklarını da sözlerine ekledi.

Karar alma mekanizması açısından önem teşkil eden veri geçmişinin doğru ve adil bir şekilde oluşturulması, hemen her sektörde kullanımı artan ve makine öğrenmesine dayanan yapay zeka teknolojilerinin geleceğine yön verecek.

Verilerden yola çıkarak strateji geliştirilmesine yardımcı olan yapay zeka teknolojilerinin gündelik hayatta kullanımının artması beraberinde birçok endişeyi de getirirken, “adil” ve “doğru” veri, söz konusu teknolojinin geleceğinde kritik rol oynuyor.

Microsoft’un uzun çabalar sonucu ürettiği ve Twitter’da kullanıcılarla İngilizce sohbet etmesini beklediği yapay zeka botu TAY, ırkçı ve küfürlü cevapları nedeniyle 24 saat içerisinde durdurulmuştu. Kullanıcılar üzerinde büyük bir şaşkınlığa sebebiyet veren bu cevaplardan bazılarında TAY, kadınlara ve Yahudilere hakaret etmiş, Meksika sınırına duvar örülmesi gerektiğini belirtmişti.

İngiliz kanalı Channel 4 tarafından yapılan bir habere göre, online alışveriş sitesi Amazon, kullanıcılarına “sıklıkla birlikte alınan ürünler” kategorisinde, bomba yapımında kullanılan ürünleri önermişti. Beraber alınıp birleştirildiğinde küçük çaplı hasara neden olacak bu bomba yapımında kullanılacak ürünler, Amazon tarafından aynı kategoride ele alınmıştı. Channel 4 muhabirinin ilgili ürünlerden birini sepete eklemesi sonrası Amazon, bomba yapımına imkan veren diğer ürünleri de tavsiye etmişti.

Öte yandan, yapay zeka ve robotların, gelecekte insanlık için tehdit oluşturabileceği endişeleri de giderek artıyor. Sahte olduğu ortaya çıksa da sosyal medyada büyük bir hızla yayılan, kendisine kötü davranan sahibinden intikam alan robot videosu ve insansı robot Sophia’nın “İnsanlığı yok edeceğim” açıklaması bu endişeleri gün yüzüne çıkarıyor.

Söz konusu gelişmeler yapay zeka konusunda varılan noktayı gözler önüne sererken, bu teknolojilerin hangi alanlarda ve ne şekilde kullanılacağının geleceğin şekillenmesinde en önemli faktörlerden olacağı belirtiliyor.

Yapay zeka teknolojilerinin gelecekte insanlık için büyük bir umut mu yoksa beraberinde getireceği tehlikeler açısından bir tehdit mi oluşturacağı ise ülkelerin bu teknolojiyi nasıl konumlandıracağı ile ilişkili olacak. Yapay zeka teknolojisinin temelini oluşturan makine öğrenmesi ise kritik rol oynayacak.

“Mevcut veriler istenmeyen sonuçlar verebilir”

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Yapay Zeka ve Veri Bilimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Gözde Ünal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, makinelerin, mevcut verilerden beslenerek öğrendikleri için bazı istenmeyen sonuçlar da verebileceğini kaydetti.

Günümüzde makine öğrenmesinde kullanılan çeşitli teknikler olduğunu anlatan Ünal, makine öğrenmesi sistemlerinde belli bir görevi çözmeye yönelik bir performans ölçütü tanımladıklarını, bu ölçütü en iyiye götürecek şekilde sistemin veya modelin parametrelerini güncellediklerini söyledi.

Ünal, makine öğrenmesi tekniklerinin çoğunlukla “derin öğrenme” yöntemlerini kastettiğini aktararak, şunları kaydetti:

“Derin öğrenme; nöronlardan esinlenen basit ama çok katmanlı ve geniş yapay sinir ağları modellerine dayanırken, öğrenmeyi, yani kendisini güncellemeyi algoritmaya girdi olarak sağlanan verilere bakarak yapıyor. Diyelim ki yapay zeka algoritmasının bir kediyi tanımasını sağlamak istiyoruz. Eski sistemlerde kediyi tanıması için kendimiz veya geçmiş istatistiklere bakarak kuralları belirliyorduk.Örneğin, makine resimdeki cismin şekline bakarak kedi olup olmadığına karar versin gibi… Şimdi ise derin öğrenmeye dayalı sistemlere, kedi olarak etiketlenmiş binlerce fotoğrafı girdi olarak veriyoruz. Derin sinir ağı modeli; çok katmanlı bir yapıya ve milyarlarca parametreye sahip olduğu için yüksek sayıdaki veriyi kullanarak kedinin sadece şeklini değil, rengi, deseni, bulunduğu ortamı ve benzeri birçok bilgiyi birleştirerek kediyi tanımayı gerçekleştiriyor. Algoritmanın çıkardığı özellikler bazen bizim tanımlayabileceğimiz bazen ise tanımlayamadığımız özellikler olabiliyor.”

“Yapay zeka algoritmaları azınlıkları dezavantajlı duruma düşürebilir”

Prof. Dr. Gözde Ünal, pekiştirmeli öğrenmenin, yapay zekanın kullandığı bir diğer öğrenme yöntemi olduğunu vurguladı.

Pekiştirmeli öğrenme metodunda daha dinamik ve belirsiz ortamlarda, uzun vadede en iyi sonucu elde etmeye yönelik bir hesaplama yapıldığını vurgulayan Ünal, “Örneğin, satranç ve go oyunu oynayan algoritmalar buna örnek olarak gösterilebilir. Yapay zeka algoritması sürekli rastgele satranç oyunu oynuyor, bazen kazanıyor bazen de kaybediyor. Böylelikle uzun vadede hangi hamlelerin kendisini zafere ulaştıracağını anlamaya çalışıyor. Bu sadece oyunlarda değil, planlama ve strateji gerektiren her işte kullanılabiliyor.” şeklinde konuştu.

Ünal, yapay zeka uygulamalarının bazı ayrımcılıklara sebebiyet verebileceğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

“Geçtiğimiz günlerde yayımlanan bir çalışmada, Afrika veya Asya ülkelerinden gelen verilere uygulanan bazı yapay zeka algoritmalarının yüzde 20 daha düşük performansla çalıştığı raporlandı. Bu, uygulamaları geliştirenlerin daha çok Kuzey Amerika kıtasından olmasından kaynaklanıyor. Günümüzdeki yapay zeka algoritmalarının geliştirilmesinde eğitim verileri dediğimiz makine öğrenme modelini kullanıma hazırlayan veriler önemli bir yer tutmakta. Bu veriler, daha çok Avrupa ve Amerika’dan toplandığı için Afrika gibi yerlerde doğru sonuçlar vermeyebiliyor. Örneğin, bir yapay zeka yüz tanıma algoritması beyaz bir insanı daha rahat tanırken, siyahi bir insanı tanımada zorlanabiliyor ya da yapay zeka hukuki karar verme durumuna gelirse Amerika’da siyahi insanları daha fazla suçlu bulması gibi sıkıntılı durumlar oluşabilir. Yapay zeka algoritmasının taraflılığı ve ayrımcılık gibi durumların önüne geçmek için eğitim verilerinin, azınlıkları dezavantajlı duruma düşürmeyecek şekilde hazırlanması ve düzenlenmesi gerekiyor.”

Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Sayan, “Eskiden ekonomik bağımsızlık olmadan siyasi bağımsızlık olması mümkün değildi. Şimdi diyebilirim ki; teknolojik bağımsızlık olmadan ekonomik bağımsızlık olamaz”.” dedi.

İstanbul Teknik Üniversitesi’nde gerçekleştirilen Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü 5G Zirvesi (2019 IEEE) İTÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde devam ediyor.

Zirvenin açılış konuşmasını yapan Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şeref Sağıroğlu, zirvenin esas gayesinin akademi ve iş dünyasından uzmanları bir araya getirmek ve 5G, yapay zeka ve nesnelerin interneti gibi konuların derinlemesine anlaşılması olduğunu dile getirdi.

2025’te iletişimin yüzde 10’u insandan insana olacak

Zirveye katılan Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan ise 5G’nin sadece iletişimi değil enerji, üretim, sağlık, ulaşım ve finans gibi sektörleri de değiştireceğini söyledi.

Sayan, “2G teknolojisinin ardından gelen 3G teknolojisi akıllı telefon kullanımını mümkün kıldı. 5G hayatımıza girdiğinde bütün paradigmayı değiştirecek. 5G ile sadece insanlar değil nesneler de birbiri ile iletişime geçecek. Tahminlere göre 2025’te iletişimin sadece yüzde 10’unu insandan insana yapılan iletişim oluşturacak.” şeklinde konuştu.

Yeni çağa hazırlanmak için kamu, özel sektör ve akademinin birbirini tamamlayan görevleri olduğunun altını çizen Sayan, “Bu hedefe ulaşmak için Türkiye’de 5G Vadisi Açık Test Sahası kuruldu. Önce Ankara’da kurulan bu merkezi İstanbul’da da açmak üzereyiz. Bu merkezin ana amacı üniversitelerin, araştırma merkezlerinin, şirketlerin ve start-upların 5G testleri yapmalarını sağlamaktır. ” dedi.

Teknolojinin hayatın bir çok yönüne etki ettiğine dikkati çeken Sayan sözlerini şöyle sürdürdü:

“Teknoloji sadece teknik bir mesele değildir. Teknoloji içerisinde ekonomiyi ve politikayı da içeren bir meseledir. Bugün teknoloji konusunda bir karar vereceğimiz zaman aynı zamanda politik ve ekonomik bir karar verdiğimizin de farkında olmalıyız. Bu sebeple teknoloji konusunda vereceğimiz kararlar makul, rekabetçi ve akılcı olmalıdır. Eskiden ekonomik bağımsızlık olmadan siyasi bağımsızlık olması mümkün değildi. Şimdi diyebilirim ki teknolojik bağımsızlık olmadan ekonomik bağımsızlık olamaz.”

Facebook, geliştirdiği Study isimli uygulamayla telefon aktivitelerini izlediği kullanıcılarına para ödeyecek.

Facebook, geliştirdiği Study isimli uygulamayla kullanıcıların telefon aktivitelerini ödeme yapmak şartıyla izleyeceğini açıkladı.

Facebook’tan yapılan açıklamaya göre, şirket tarafından geliştirilen Study isimli uygulama, kullanıcıların çeşitli verilerini işleyerek, kullanım alışkanlıklarına dair analizler yapacak.

“Yeni market araştırma uygulaması” olarak nitelendirilen Study ile kullanıcıların telefonlarına kurduğu uygulamalar ve bunlarda geçirdiği süre, hangi ülkede bulundukları, kullandıkları cihaz ve ağ özellikleriyle ilgili verileri toplayacak.

İsteğe bağlı olarak kullanılacak uygulamayla kullanıcı kimliği, şifre, fotoğraf, video ve mesajlar gibi bilgilere erişilemeyecek. Uygulamanın elde ettiği kullanıcı verileri, üçüncü parti uygulamalara servis edilmeyecek ve reklam amacıyla kullanılmayacak.

Uygulamayı kullananlara ödeme yapılacak

Android platformunda yer alacak uygulamaya, 18 yaşından küçük kullanıcılar erişemeyecek. Kullanıcıların yaşı, sisteme üye oldukları Facebook hesabı üzerinden kontrol edilecek. Facebook, üyelik aşamasında kullanıcıların banka hesap bilgilerini de alacak ve verilerinin kullanımına izin verenlere ödeme yapacak.

İlk süreçte Amerika ve Hindistan’da kullanıma sunulacak olan uygulamanın, ilerleyen süreçte diğer ülkelerde de kullanıma sunulması planlanıyor.

Öte yandan Facebook, kullanıcı verilerinin güvenilir bir şekilde saklanacağını ve bu verilerin sadece market araştırmaları ve daha iyi ürün oluşturma amacıyla kullanılacağını taahhüt ediyor.